*Trắc nghiệm : Chọn đáp án đúng sau mỗi câu sau:
1. Ngôi kể là gì ?
Kiểm tra bài cũ:
A. Vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng để kể chuyện.
C. Vị trí xã hội của nhân vật trong tác phẩm.
D.Vị trí của nhân vật này khi đối thoại với nhân vật khác.
B. Vị trí nhân vật trong không gian và thời gian.
2. Khi kể theo ngôi thứ ba, người kể giấu mình, có thể kể linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật. Điều đó đúng hay sai ?
A. Đúng B. Sai
3. Khi kể ở ngôi thứ nhất, người kể trực tiếp kể những điều mắt thấy, tai nghe và có thể trực tiếp phát biểu cảm tưởng, ý nghĩ của mình. Điều đó đúng hay sai ?
A. Dỳng B. Sai
A
A
A
Thứ tự kể trong văn tự sự.
Tiết 34:
Em hãy tóm tắt thứ tự sự việc trong truyện: “Ông lão đánh
cá và con cá vàng” Và cho biết các sự việc được kể theo thứ tự nào?
Thứ tự sự việc trong truyện: “ Ông lão đánh cá và con cá vàng”
Nguyên nhân
Diễn biến
Kết quả
Các sự việc được kể liên tiếp nhau theo thứ tự tự nhiên Việc gì xảy ra trước kể trước, việc gì xảy ra sau kể sau, cho đến hết. (kể xuôi)

Đảo lại các sự việc của truyện : "Ông lão đánh cá và con cá vàng":

1) Cuối cùng mụ b? cỏ v�ng tr?ng ph?t trở lại cuộc sống nghèo khổ bên cái máng lợn sứt mẻ.
2) Ông lão về nhà kể cho vợ nghe, mụ vợ bắt ông lão ra biển đòi cá vàng trả ơn 5 l?n. (Dũi: L�m n? ho�ng, mỏng l?n m?i, tũa nh� d?p, Long Vuong, b� nh?t ph?m phu nhõn.)
3) Ông lão bắt đưu?c cá vàng, thả cá vàng m� khụng dũi tr? on.
4) Giới thiệu gia cảnh ông lão đánh cá.
Khụng n?m du?c n?i dung, ý nghia c?a truy?n.
Vỡ cỏc s? vi?c b? xỏo tr?n khụng theo trỡnh t? t? nhiờn.
*Tác dụng:
Kể theo thứ tự tự nhiên sẽ làm cho cốt truyện mạch lạc, rõ ràng, khiến cho người đọc (Người nghe) dễ theo dõi, dễ hiểu, dễ nhớ, nội dung, ý nghĩa của truyện.
* Nhược điểm:
Làm câu chuyện đơn điệu, nhàm chán.
*Những truyện nào em đã học được kể theo thứ tự tự nhiên?
Kể chuyện theo thứ tự tự nhiên
*Các truyện dân gian: cổ tích, truyền thuyết: Thạch Sanh…
*Kể chuyện đời thường:
- Tường thuật bóng đá hay trận đấu, một môn thể thao, một buổi chào cờ.
- Kể (hoặc tường thuật) một tiết sinh hoạt lớp.
*Truyện thằng Ngỗ:

Cỏi tin th?ng Ng? b? chú c?n rỏch c? b?p chõn, du?c bang bú ? tr?m y t? xó d?n chi?u nay dó truy?n di kh?p xúm.
S? l� trua nay, khi xúm l�ng dang yờn tinh, thỡ vang lờn ti?ng kờu th?t thanh, m?i lỳc m?t rừ: "Chú d?i! Chú d?i! C?u tụi v?i!" Nhi?u ngu?i nghe, nh?n ra ti?ng th?ng Ng?, nờn ch?ng ai ch?y ra ?ng c?u. B?i dõn trong xúm dó m?t l?n m?c l?a th?ng Ng?.
Ng? m? cụi cha m? t? s?m, hi?n s?ng v?i b� ngo?i, m?t ngu?i quanh nam ?m y?u, nh� l?i nghốo. Thi?u s? rốn c?p c?a b? m?. Ng? di h?c b?a d?c, b?a cỏi, r?i cu?i cựng b? h?c luụn, su?t ng�y lờu l?ng. Ngu?i trong xúm khụng ai mu?n cho con cỏi mỡnh choi v?i Ng?.

Một hôm, chẳng biết buồn tình như thế nào, đang giữa trưa yên ắng, Ngỗ ta vun một đống tướng vừa cỏ, vừa rạ ở đầu làng, rồi đốt lên, gió từ cánh đồng làm cho lửa cháy rừng rực. Thằng Ngỗ vừa chạy vừa la: “Cháy!Cháy!cứu với!”.
Nhiều người tưởng thật chạy ra, có người còn xách cả xô nước, cầm câu liêm. Ngỗ thấy đánh lừa được nhiều người, cười khanh khách rồi bỏ chạy. Mọi người tức giận lắm, có người nói với bà lão: “Bà phải đe cháu bà, cứ thế này rồi thì không hay đâu!”. Bà ngoại đã khóc nhiều lần với cháu mà Ngỗ vẫn chứng nào tật ấy. Sự việc hôm nay chỉ là hậu quả của việc làm trước đây của Ngỗ mà thôi. Người trong xóm còn lo, chuyện chó dại cắn đâu chỉ băng bó mà xong, còn phải tiêm nhiều mũi vắc-xin mới yên được. Liệu thằng bé có rút được bài học này không?.

* Hãy đánh số thứ tự để sắp xếp sự việc theo đúng trình tự được kể trong văn bản vừa đọc?
a. Khi bị chó dại cắn, Ngỗ kêu cứu nhưng không ai đến giúp.
b. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người, làm họ mất lòng tin.
c. Ngỗ bị chó dại cắn phải băng bó ở trạm y tế.
d. Ngỗ mồ côi không có người kèm cặp nên trở thành lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
e. Người trong xóm lo lắng ái ngại trước hoàn cảnh của Ngỗ.

*THẢO LUẬN:
Tạo bất ngờ gây chú ý cho hoặc để thể hiện tình cảm nhân vật, làm nổi bật chủ đề của truyện.
* Tác dụng:
1.c. Ngỗ bị chó dại cắn phải băng bó ở trạm y tế.
2.a. Khi bị chó dại cắn, Ngỗ kêu cứu nhưng không ai đến giúp.
3.d. Ngỗ mồ côi không có người kèm cặp nên trở thành lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
4.b. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người, làm họ mất lòng tin.
5.e. Người trong xóm lo lắng ái ngại trước hoàn cảnh của Ngỗ.
Các sự việc diễn ra không theo thứ tự tự nhiên: Kể ngược bắt đầu kể hậu quả( Hiện tại) -> Nguyên nhân(Quá khứ)
(Kể không theo thứ tự thời gian, có sự đang xen giữa hiện tại và quá khứ) => Kể ngược
Hậu quả
Nguyên nhân
1.c. Ngỗ bị chó dại cắn phải băng bó ở trạm y tế.
2.a. Khi bị chó dại cắn, Ngỗ kêu cứu nhưng
không ai đến giúp.
3.d. Ngỗ mồ côi không có người kèm cặp nên
trở thành lêu lổng, hư hỏng bị mọi người xa lánh.
4.b. Ngỗ đã tìm cách trêu chọc mọi người, làm
họ mất lòng tin.
5.e. Người trong xóm lo lắng ái ngại trước hoàn
cảnh của Ngỗ.
Yếu
tố
hồi tưởng
=> Hồi tưởng là yếu tố quan trọng làm cơ sở cho việc kể ngược.
*Khi kể ngược thì yếu tố nào đóng vai trò quan trọng nhất?
Hai thứ tự kể:
* Lưu ý: Việc kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) hay kể không theo thứ tự tự nhiên (kể ngược) là tùy theo nhu cầu thể hiện nội dung của người kể.
Bài tập 1: Đọc câu chuyện sau và trả lời câu hỏi:
Tôi và Liên là bạn thân cùng lớp, nhưng hồi liên mới từ quê đến khu tập thể ở với bố bên cạnh nhà tôi, thì không hiểu sao tôi rất ghét Liên.
Có thể là vì Liên mới ở quê ra mà đã biết ăn mặc lịch sự, lại hay giặt giũ phơi phóng, ra điều ta đây chăm chỉ, ngoan ngoãn, làm cho tôi như bị kém cạnh!
Tôi nhớ như in lần đầu tiên va chạm với Liên. Lần ấy, ngày đầu tiên nắng to sau một tuần mưa dầm dề, mọi người ai cũng giặt giũ phơi phóng đầy cả sân. Khi tôi giặt xong quần áo đem phơi, thì sợi dây phơi áo quần nhà tôi đã phơi đầy quần áo của Liên. Tôi bực mình lùa một cách thô bạo áo quần của Liên vào một đầu, rồi phơi áo quần của mình vào phần dây còn lại, xong việc tôi đi vào nhà. Liên nhìn thấy nhưng không nói gì. Cô đi tìm sợi dây khác buộc làm dây phơi rồi phơi quần áo của mình lên đó.

Hôm ấy tôi cùng mẹ đi phố, nhân thể ghé thăm bà ngoại, đến chiều mới về. Không ngờ đến chiều thì trời đổ mưa to. Nhìn trời mưa mà tôi nghĩ, chắc quần áo của mình phơi đã ướt sạch rồi. Nhưng khi về nhà thì quần áo đã được ai thu gọn. Tôi đưa mắt nhìn quanh, thì Liên sang bảo, khi trời sắp mưa, cô đã kịp rút hộ và đem trả lại cho tôi. Nhìn xấp quần áo khô đã gấp gọn gàng, tôi thực sự ngạc nhiên và cảm động. Tôi thấy mặt mình nóng bừng lên. Thì ra tôi đã nghĩ xấu cho Liên.
Từ đó tôi và Liên trở thành đôi bạn thân trong khu tập thể, vui buồn có nhau…
(Tự thuật của một học sinh)

*Tóm tắt các sự việc chính:
1.“Tôi” và “ Liên” là đôi bạn thân.
2. Lúc đầu “tôi” ghét Liên.
3. Một lần va chạm “tôi” đã hiểu Liên.
4. Chúng tôi thành bạn thân.
* K? chuy?n theo ngụi th? nh?t:
* Th? t? k?: Khụng theo th? t? t? nhiờn (K? ngu?c)
* Vai trũ c?a y?u t? h?i tu?ng:
T?o tỡnh hu?ng d? phỏt tri?n truy?n, l�m cho m?ch k? ngu?c h?p lý, d?ng th?i th? hi?n rừ tỡnh c?m c?a nhõn võt.
(Hi?n t?i- Quỏ kh?- Hi?n t?i)
Truyện kể theo ngôi nào? Theo thứ tự nào? Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò như thế nào trong truyện?
Thực hành: Viết phần mở bài:

Mùa hè, tôi được bố mẹ cho đi chơi xa. Đối với tôi, đó là một chuyến đi đầy thú vị - chuyến tham quan thành phố Đà Lạt thơ mộng.
Hôm nay được nghỉ, dọn dẹp nhà cửa, tình cờ tôi tìm thấy con ốc mẹ mua cho ở Sầm Sơn mùa hè năm trước. Áp con ốc vào tai tưởng như được nghe tiếng sóng biển rì rào, lòng tôi bồi hồi nhớ lại chuyến đi chơi xa đầy thú vị đó.
* Kể xuôi : Giới thiệu thời gian, địa điểm, lí do được đi chơi xa.
* Kể ngược (hồi tưởng): Từ âm thanh, hình ảnh liên quan tới chuyến đi trước đó gợi cho em nhớ lại lần đi chơi xa. Ấn tượng cảm xúc của em về chuyến đi lưu lại tới bây giờ.
Tham khảo cách viết sau:
* Lưu ý : Việc kể theo thứ tự tự nhiên (kể xuôi) hay kể không theo thứ tự tự nhiên (kể ngược) là tùy theo nhu cầu thể hiện nội dung của người kể.
Kể theo thứ tự tự nhiên
(Kể xuôi)
Kể không theo thứ tự tự nhiên
(Kể ngược)
Hai thứ tự kể
*Sơ đồ bài học:
Cách kể
Tác dụng
Cách kể
Tác dụng
Gây chú ý , tạo sự
bất ngờ...
đem
kết quả, sự việc
hiện tại kể trước...
Tạo sự liền
mạch...
Kể các sự việc
liên tiếp nhau
theo thứ tự tự nhiên
1. Học bài
- Học thuộc ghi nhớ SGK/tr98.
Hoàn thành bài tập 2 SGK/tr99.
2. Soạn bài:
- Lập dàn ý các đề trong SGK/tr99 chuẩn bị cho bài viết số 2
Hướng dẫn học ở nhà:
Chúc các em học sinh học tốt!