Bài 3. Thực hành: Quan sát một số động vật nguyên sinh

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Mai Hương
Ngày gửi: 08h:13' 18-05-2026
Dung lượng: 21.2 MB
Số lượt tải: 1
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thị Mai Hương
Ngày gửi: 08h:13' 18-05-2026
Dung lượng: 21.2 MB
Số lượt tải: 1
Số lượt thích:
0 người
Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Sắp xếp các bước làm sau theo đúng tiến trình làm thí nghiệm
chứng minh hô hấp ở hạt nảy mầm.
(1) Chọn những hạt chắc, mẩy, không sâu mọt.
(2) Cho hạt ra đĩa Petri có lót bỏng ẩm hoặc giây thấm ẩm.
(3) Để đĩa trong tủ ấm hoặc nơi có ánh sáng mặt trời để hạt nảy mấm.
(4) Ngâm hạt vào nước ấm.
(5) Quan sát hiện tượng xảy ra ở cốc nước vòi trong.
(6) Đặt đĩa Petri có hạt nảy mầm cùng cốc nước vòi trong vào trong chuông
A. Đặt cốc nước vôi trong vào trong chuông B.
A. 1 ->2 ->3 ->4 ->5 ->6
B. 6 ->2 ->3 ->4 ->5 ->1
C. 1 ->3 ->2 ->4 ->6 ->5
D.
D 1 ->4 ->2 ->3 ->6 ->5
Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Các khẳng định sau đây đúng hay sai khi nói về
thí nghiệm chứng minh hô hấp ở thực vật?
STT
1
2
3
4
Đúng/
Sai
Khẳng định
Ngâm hạt trong nước ấm trước khi gieo là để rửa sạch các
chất
bẩn bám vào vỏ hạt
S
S
Lót bòng hoặc giấy đã thấm ẩm rồi đặt trong đĩa Petri để
tránh
Đ
chuột và sâu bọ ăn hạt
Hạt sau khi ngâm nước tiếp tục được để ở tủ ấm hoặc nơi khò
thoáng để có điều kiện nhiệt độ thích hợp, kích thích hạt nảy Đ
mầm
Mục đích của việc đậy chuông kín trong thí nghiệm là để Đ
carbon
dioxide của không khí không vào bên trong chuông được
Cốc nước vôi trong ở chuông có hạt nảy mầm trở nên đục và
BÀI 28: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật
II. Trao đổi khí ở thực vật
III. Trao đổi khí ở động vật
I. TRAO ĐỔI KHÍ
Quanđổi
sátkhí
hình,có
Trao
Trao đổi
khí
nghiên
cứu thông
liên
quan
diễn ra theogìcơ
tin sgk.
đến
hôTrao
hấpđổi
tế
chế
nào?
khí
là gì?
bào?
- Trao đổi khí là quá trình sinh vật lấy O2 hoặc C02 từ môi trường
vào cơ thể, đóng thời thải ra môi trường khí CO2, hoặc O2.
- Trao đổi khí giữa cơ thể sinh vật với môi trường diễn ra theo cơ
chế khuếch tán.
Hoạt động
nhóm (5p):
Quan sát
hình hoàn
thiện bảng
28.1 sgk
Sơ đồ trao đổi khí
Nếu sống trong
môi trường thiếu
ôxi thì điều gì
xảy ra với cơ thể
ĐV nói chung và
con người nói
riêng?
Sơ đồ trao đổi khí
Bảng 28.1
Thực vật
Trao đổi khí
Quang hợp
Hô hấp
Động vật
Hô hấp
Khí lấy vào
Khí thải ra
CO2
O2
O2
CO2
O2
CO2
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
1. Cấu tạo của khí khổng
Cơ quan trao
đổi khí ở thực
vật là gì? Mô
tả cấu tạo cơ
quan đó?
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua
khí khổng (ở biểu bì lá cây). Mỗi khí khổng gốm hai
tế bào hình hạt đậu nằm áp sát nhau, thành ngoài
mỏng, thành trong dày.
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Chức năng của khí khổng
HS xem video cơ
Nêu
chức năng
chế đóng mở khí
của
khí
khổng
khổng?
https://www.yout
ube.com/watch?v
=9FAl0AtAHow
- Chức năng: trao đổi khí và thực hiện quá trình thoát hơi nước cho
cây.
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Chức năng của khí khổng
Hoạt động nhóm (5p):
+ Cấu tạo tế bào khí khổng phù hợp
với chức năng trao đổi khí ở thực vật
như thế nào?
+ Quan sát Hình 28.1, cho biết sự
khác nhau giữa quá trình trao đổi khí
qua khí khổng trong hô hấp và
quang hợp?
+ Quá trình trao đổi khí chịu ảnh
hưởng của những yếu tố nào? Cây bị
thiếu nước ảnh hưởng như thế nào
đến quá trình trao đổi khí?
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Chức năng của khí khổng
- Chức năng: trao đổi khí và thực
hiện quá trình thoát hơi nước cho
cây.
- Qúa trình TĐK chịu ảnh hưởng
của các yếu tố như ánh sáng, độ
ẩm, không khí.
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
1. Cơ quan trao đổi khí ở Động vật
Yêu cầu HS quan sát hình 28.2, 28.3, 28.4, video trao đổi khí ở các động vật
khác nhau.
Hoạt động nhóm 7 phút:
+ Quan sát Hình 28.2, cho biết tên cơ quan trao đổi khi ở giun đất, cá, châu
chấu và mèo.
+ Quan sát Hình 28.3, mô tả đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở
động vật.
+ Quan sát Hình 28.4, mô tả đường đi của khí O2, và CO2, qua các cơ quan
của hệ hô hấp ở người.
+ Điều gì sẽ xảy ra nếu đường dẫn khí bị tắc nghẽn? Nêu những việc làm có
lợi cho quá trình trao đổi khí ở người?
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
1. Cơ quan trao đổi khí ở Động vật
HS quan sát video: Trao đổi khí ở các động vật khác nhau. Cho biết cho biết
tên cơ quan trao đổi khi ở giun đất, cá, châu chấu và mèo?
- Động vật trao đổi khí với
môi trường qua cơ quan trao
đổi khí. Tuỳ từng loài động
vật mà cơ quan trao đổi khí
là da, hệ thống ống khí,
mang hay phổi.
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Qúa trình trao đổi khí ở động vật (ví dụ ở người)
Mô tả đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở động vật?
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Qúa trình trao đổi khí ở động vật (ví dụ ở người)
Điều gì sẽ xảy ra nếu
Quan sát Hình 28.4, mô
đường dẫn khí bị tắc
tả đường đi của khí O2,
nghẽn? Nêu những việc
và
quacho
cácquá
cơ quan
làmCO
có2, lợi
trình
của
hôkhí
hấpởởngười?
người?
traohệđổi
- Ở người, khi hít vào, không khí đi qua đường dãn khí vào đến phổi
sẽ cung cấp O2 cho các tế bào; khí CO2 từ tế bào được máu chuyển
tới phổi để thải ra ngoài môi trưởng qua động tác thở ra.
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Qúa trình trao đổi khí ở động vật (ví dụ ở người)
- Cho hs xem video cách sơ cứu trẻ khi bị hóc dị vật, giới thiệu
các trường hợp bị hóc dị vật do nhiều nguyên nhân để hs biết
cách phòng tránh cho bản thân và mọi người.
(https://www.youtube.com/watch?v=TiPI2x0w-v4)
MỤC TIÊU
$ 1000
ôi B:
ôi A: $: 250
250
100
230
50
200
350
220
50
250
$: 150
50
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Trao đổi khí ở sinh vật là quá trình
A. Lấy khí O2 từ môi trường vào cơ thể và thải khí CO2 từ cơ
thể ra môi trường.
B. Lấy khí CO2 từ mòi trường vào cơ thể và thải khí O2 từ cơ
thể ra mòi trường.
C. Lấy khí O2 hoặc CO2 từ môi trường vào cơ thể, đóng thời
thải khí CO2 hoặc O2 từ cơ thể ra môi trường.
D. Lấy khí CO2 từ môi trường vào cơthể, đồng thời thải khí
O2và CO2 ra ngoài môi trường.
Đ/án: C
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Trao đổi khí ở thực vật diễn ra thông qua quá
trình nào?
A. Quang hợp và thoát hơi nước.
B. Hô hấp.
C. Thoát hơi nước.
D. Quang hợp và hô hấp.
Đ/án: D
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Trong quá trình quang hợp ở thực
vật, các khí được trao đổi qua khí
khổng như thế nào?
Đ/án: CO2 khuếch tán từ môi
trường vào trong tế bào lá, O2
khuếch tán từ trong tế bào lá ra
môi trường.
START
12
3
9
6
Độ mở của khí khổng tăng dần
từ sáng đến tối?
Hết Giờ
Đ/án: Sai
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Khi cây thiếu ánh sáng và
nước, quá trình trao đổi khí sẽ
bị hạn chế?
Đ/án: Sai
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Ở tất cả các loài thực vật, khí
khổng tập trung chủ yếu ở
mặt trên của lá?
Đ/án: Sai
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Lau bụi cho lá là một biện pháp giúp
quá trình trao đổi khí ở thực vật diễn ra
thuận lợi đúng hay sai?
Đ/án: Đúng
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Tại sao khi sưởi ấm bằng than hoặc
củi trong phòng kín, người trong
phòng có thể bị ngất hoặc nguy hiểm
đến tính mạng?
Đ/án: Khi sưởi ấm bằng cách đốt than, củi
trong phòng kín, lượng khí O2 trong phòng
tiêu hao dần, đóng thời sinh ra khí co và CO2
trong quá trình cháy. Khi hít vào cơ thể, co và
CO2 sẽ thay thế O2 liên kết với tế bào hồng
cẩu dẫn đến tình trạng cơ thể thiếu O2, gây
nguy hiểm đến tính mạng.
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Tại sao khi ở trong phòng kín đông
người một thời gian thì cơ thể
thường thấy nhịp hô hấp tăng?
Đ/án: Trong phòng kín đông người, lượng CO2 ngày
càng tăng còn O2 ngày càng giảm do quá trình trao đồi
khí của cơ thể dẫn đến không khí hít vào thiếu O2,
vì vậy nhịp hô hấp tăng để lấy đủ O2 cho cơ thể.
Câu 1: Sắp xếp các bước làm sau theo đúng tiến trình làm thí nghiệm
chứng minh hô hấp ở hạt nảy mầm.
(1) Chọn những hạt chắc, mẩy, không sâu mọt.
(2) Cho hạt ra đĩa Petri có lót bỏng ẩm hoặc giây thấm ẩm.
(3) Để đĩa trong tủ ấm hoặc nơi có ánh sáng mặt trời để hạt nảy mấm.
(4) Ngâm hạt vào nước ấm.
(5) Quan sát hiện tượng xảy ra ở cốc nước vòi trong.
(6) Đặt đĩa Petri có hạt nảy mầm cùng cốc nước vòi trong vào trong chuông
A. Đặt cốc nước vôi trong vào trong chuông B.
A. 1 ->2 ->3 ->4 ->5 ->6
B. 6 ->2 ->3 ->4 ->5 ->1
C. 1 ->3 ->2 ->4 ->6 ->5
D.
D 1 ->4 ->2 ->3 ->6 ->5
Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Các khẳng định sau đây đúng hay sai khi nói về
thí nghiệm chứng minh hô hấp ở thực vật?
STT
1
2
3
4
Đúng/
Sai
Khẳng định
Ngâm hạt trong nước ấm trước khi gieo là để rửa sạch các
chất
bẩn bám vào vỏ hạt
S
S
Lót bòng hoặc giấy đã thấm ẩm rồi đặt trong đĩa Petri để
tránh
Đ
chuột và sâu bọ ăn hạt
Hạt sau khi ngâm nước tiếp tục được để ở tủ ấm hoặc nơi khò
thoáng để có điều kiện nhiệt độ thích hợp, kích thích hạt nảy Đ
mầm
Mục đích của việc đậy chuông kín trong thí nghiệm là để Đ
carbon
dioxide của không khí không vào bên trong chuông được
Cốc nước vôi trong ở chuông có hạt nảy mầm trở nên đục và
BÀI 28: TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật
II. Trao đổi khí ở thực vật
III. Trao đổi khí ở động vật
I. TRAO ĐỔI KHÍ
Quanđổi
sátkhí
hình,có
Trao
Trao đổi
khí
nghiên
cứu thông
liên
quan
diễn ra theogìcơ
tin sgk.
đến
hôTrao
hấpđổi
tế
chế
nào?
khí
là gì?
bào?
- Trao đổi khí là quá trình sinh vật lấy O2 hoặc C02 từ môi trường
vào cơ thể, đóng thời thải ra môi trường khí CO2, hoặc O2.
- Trao đổi khí giữa cơ thể sinh vật với môi trường diễn ra theo cơ
chế khuếch tán.
Hoạt động
nhóm (5p):
Quan sát
hình hoàn
thiện bảng
28.1 sgk
Sơ đồ trao đổi khí
Nếu sống trong
môi trường thiếu
ôxi thì điều gì
xảy ra với cơ thể
ĐV nói chung và
con người nói
riêng?
Sơ đồ trao đổi khí
Bảng 28.1
Thực vật
Trao đổi khí
Quang hợp
Hô hấp
Động vật
Hô hấp
Khí lấy vào
Khí thải ra
CO2
O2
O2
CO2
O2
CO2
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
1. Cấu tạo của khí khổng
Cơ quan trao
đổi khí ở thực
vật là gì? Mô
tả cấu tạo cơ
quan đó?
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua
khí khổng (ở biểu bì lá cây). Mỗi khí khổng gốm hai
tế bào hình hạt đậu nằm áp sát nhau, thành ngoài
mỏng, thành trong dày.
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Chức năng của khí khổng
HS xem video cơ
Nêu
chức năng
chế đóng mở khí
của
khí
khổng
khổng?
https://www.yout
ube.com/watch?v
=9FAl0AtAHow
- Chức năng: trao đổi khí và thực hiện quá trình thoát hơi nước cho
cây.
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Chức năng của khí khổng
Hoạt động nhóm (5p):
+ Cấu tạo tế bào khí khổng phù hợp
với chức năng trao đổi khí ở thực vật
như thế nào?
+ Quan sát Hình 28.1, cho biết sự
khác nhau giữa quá trình trao đổi khí
qua khí khổng trong hô hấp và
quang hợp?
+ Quá trình trao đổi khí chịu ảnh
hưởng của những yếu tố nào? Cây bị
thiếu nước ảnh hưởng như thế nào
đến quá trình trao đổi khí?
II. TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT
2. Chức năng của khí khổng
- Chức năng: trao đổi khí và thực
hiện quá trình thoát hơi nước cho
cây.
- Qúa trình TĐK chịu ảnh hưởng
của các yếu tố như ánh sáng, độ
ẩm, không khí.
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
1. Cơ quan trao đổi khí ở Động vật
Yêu cầu HS quan sát hình 28.2, 28.3, 28.4, video trao đổi khí ở các động vật
khác nhau.
Hoạt động nhóm 7 phút:
+ Quan sát Hình 28.2, cho biết tên cơ quan trao đổi khi ở giun đất, cá, châu
chấu và mèo.
+ Quan sát Hình 28.3, mô tả đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở
động vật.
+ Quan sát Hình 28.4, mô tả đường đi của khí O2, và CO2, qua các cơ quan
của hệ hô hấp ở người.
+ Điều gì sẽ xảy ra nếu đường dẫn khí bị tắc nghẽn? Nêu những việc làm có
lợi cho quá trình trao đổi khí ở người?
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
1. Cơ quan trao đổi khí ở Động vật
HS quan sát video: Trao đổi khí ở các động vật khác nhau. Cho biết cho biết
tên cơ quan trao đổi khi ở giun đất, cá, châu chấu và mèo?
- Động vật trao đổi khí với
môi trường qua cơ quan trao
đổi khí. Tuỳ từng loài động
vật mà cơ quan trao đổi khí
là da, hệ thống ống khí,
mang hay phổi.
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Qúa trình trao đổi khí ở động vật (ví dụ ở người)
Mô tả đường đi của khí qua cơ quan trao đổi khí ở động vật?
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Qúa trình trao đổi khí ở động vật (ví dụ ở người)
Điều gì sẽ xảy ra nếu
Quan sát Hình 28.4, mô
đường dẫn khí bị tắc
tả đường đi của khí O2,
nghẽn? Nêu những việc
và
quacho
cácquá
cơ quan
làmCO
có2, lợi
trình
của
hôkhí
hấpởởngười?
người?
traohệđổi
- Ở người, khi hít vào, không khí đi qua đường dãn khí vào đến phổi
sẽ cung cấp O2 cho các tế bào; khí CO2 từ tế bào được máu chuyển
tới phổi để thải ra ngoài môi trưởng qua động tác thở ra.
III. TRAO ĐỔI KHÍ Ở ĐỘNG VẬT
2. Qúa trình trao đổi khí ở động vật (ví dụ ở người)
- Cho hs xem video cách sơ cứu trẻ khi bị hóc dị vật, giới thiệu
các trường hợp bị hóc dị vật do nhiều nguyên nhân để hs biết
cách phòng tránh cho bản thân và mọi người.
(https://www.youtube.com/watch?v=TiPI2x0w-v4)
MỤC TIÊU
$ 1000
ôi B:
ôi A: $: 250
250
100
230
50
200
350
220
50
250
$: 150
50
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Trao đổi khí ở sinh vật là quá trình
A. Lấy khí O2 từ môi trường vào cơ thể và thải khí CO2 từ cơ
thể ra môi trường.
B. Lấy khí CO2 từ mòi trường vào cơ thể và thải khí O2 từ cơ
thể ra mòi trường.
C. Lấy khí O2 hoặc CO2 từ môi trường vào cơ thể, đóng thời
thải khí CO2 hoặc O2 từ cơ thể ra môi trường.
D. Lấy khí CO2 từ môi trường vào cơthể, đồng thời thải khí
O2và CO2 ra ngoài môi trường.
Đ/án: C
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Trao đổi khí ở thực vật diễn ra thông qua quá
trình nào?
A. Quang hợp và thoát hơi nước.
B. Hô hấp.
C. Thoát hơi nước.
D. Quang hợp và hô hấp.
Đ/án: D
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Trong quá trình quang hợp ở thực
vật, các khí được trao đổi qua khí
khổng như thế nào?
Đ/án: CO2 khuếch tán từ môi
trường vào trong tế bào lá, O2
khuếch tán từ trong tế bào lá ra
môi trường.
START
12
3
9
6
Độ mở của khí khổng tăng dần
từ sáng đến tối?
Hết Giờ
Đ/án: Sai
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Khi cây thiếu ánh sáng và
nước, quá trình trao đổi khí sẽ
bị hạn chế?
Đ/án: Sai
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Ở tất cả các loài thực vật, khí
khổng tập trung chủ yếu ở
mặt trên của lá?
Đ/án: Sai
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Lau bụi cho lá là một biện pháp giúp
quá trình trao đổi khí ở thực vật diễn ra
thuận lợi đúng hay sai?
Đ/án: Đúng
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Tại sao khi sưởi ấm bằng than hoặc
củi trong phòng kín, người trong
phòng có thể bị ngất hoặc nguy hiểm
đến tính mạng?
Đ/án: Khi sưởi ấm bằng cách đốt than, củi
trong phòng kín, lượng khí O2 trong phòng
tiêu hao dần, đóng thời sinh ra khí co và CO2
trong quá trình cháy. Khi hít vào cơ thể, co và
CO2 sẽ thay thế O2 liên kết với tế bào hồng
cẩu dẫn đến tình trạng cơ thể thiếu O2, gây
nguy hiểm đến tính mạng.
START
12
3
9
6
Hết Giờ
Tại sao khi ở trong phòng kín đông
người một thời gian thì cơ thể
thường thấy nhịp hô hấp tăng?
Đ/án: Trong phòng kín đông người, lượng CO2 ngày
càng tăng còn O2 ngày càng giảm do quá trình trao đồi
khí của cơ thể dẫn đến không khí hít vào thiếu O2,
vì vậy nhịp hô hấp tăng để lấy đủ O2 cho cơ thể.
 








Các ý kiến mới nhất