TRƯỜNG THPT ĐẶNG HUY TRỨ
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM ĐẾN THAM DỰ GIỜ GIẢNG
GVHD: Trần Thế Bình
Sinh viên: Nguyễn Thị Kim Cơ
Bài 42
THỰC HÀNH:
QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
I. Mục tiêu
- Biết cách làm tiêu bản để quan sát vi sinh vật.
- Mô tả được hình dạng một số loài vi sinh vật.
- Vẽ được hình dạng một số vi sinh vật, khuẩn lạc và bào tử của chúng.
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
Bánh men
II. Chuẩn bị
1. Dụng cụ, hoá chất
2. Nguyên vật liệu
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
III. Cách tiến hành
1. Nhuộm đơn và quan sát tế bào nấm men
- Dùng que cấy lấy một giọt dung dịch có chứa VSV (đã pha loãng) cho lên phiến kính sạch.
- Cố định tiêu bản: hong khô tự nhiên hoặc hong nhẹ trên ngon lửa đèn cồn.
- Dùng pipet nhỏ giọt dung dịch Fucsin lên chỗ giọt dd chứa VSV đã khô, để 1ph, rửa nhẹ bằng nước cất, hong khô.
Kỹ thuật nhuộm đơn
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
III. Cách tiến hành
1. Nhuộm đơn và quan sát tế bào nấm men
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
2. Nhuộm đơn phát hiện vi sinh vật trong khoang miệng
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
2. Nhuộm đơn phát hiện vi sinh vật trong khoang miệng
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
3. Quan sát nấm sợi trên thực phẩm bị mốc
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
A. Hình que - trực khuẩn (Bacillus)
B. Hình cầu (coccus) tạo thành chuỗi (strepto-) - liên cầu khuẩn (Streptococcus).
C. Hình cầu tạo đám (staphylo-) - tụ cầu khuẩn (Staphylococcus).
D. Hình tròn sóng đôi (diplo-) - song cầu khuẩn (Diplococcus).
E. Hình xoắn - xoắn khuẩn (Spirillum,Spirochete).
F. Hình dấu phẩy - phẩy khuẩn (Vibrio).

4. Quan sát một số vi sinh vật và bào tử nấm
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
a. Xạ khuẩn
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
b. Xoắn khuẩn đỏ
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
Bacillus subtilis
Bacillus coagulans
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
Bacillus anthracis
Bacillus cereus
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ VI SINH VẬT
Nấm mốc có ảnh hưởng xấu đến cuộc sống con người một cách trực tiếp bằng cách làm hư hỏng, giảm phẩm chất lương thực, thực phẩm trước và sau thu hoạch, trongchế biến, bảo quản. Nấm mốc còn gây hư hại vật dụng, quần áo... hay gây bệnh cho người, động vật khác và cây trồng. Tuy nhiên, các qui trình chế biến thực phẩm có liên quan đến lên men đều cần đến sự có mặt của vi sinh vật trong đó có nấm mốc. Nấm mốc cũng giúp tổng hợp những loại kháng sinh (penicillin, griseofulvin), acit hữu cơ (acit oxalic, citric, gluconic...), vitamin (nhóm B, riboflavin), kích thích tố (gibberellin, auxin, cytokinin), một số enzim và các hoạt chất khác dùng trong công nghiệp thực phẩm và y, dược ... đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Ngoài ra, nấm còn giử vai trò quan trọng trong việc phân giải chất hữu cơ trả lại độ mầu mỡ cho đất trồng.
Một số loài thuộc giống Rhizopus, Mucor, Candida gây bệnh trên người, Microsporum gây bệnh trên chó, Aspergillus fumigatus gây bệnh trên chim; Saprolegnia và Achlya gây bệnh nấm ký sinh trên cá. Những loài nấm gây bệnh trên cây trồng như Phytophthora, Fusarium, Cercospora.... đặc biệt nấm Aspergilus flavus và Aspergillus fumigatus phát triển trên ngũ cốc trong điều kiện thuận lợi sinh ra độc tố aflatoxin.
Bên cạnh tác động gây hại, một số loài nấm mốc rất hữu ích trong sản xuất và đời sống như nấm ăn, nấm dược phẩm (nấm linh chi, Penicillium notatum tổng hợp nên penicillin, Penicillium griseofulvu
Xạ khuẩn là các vi sinh vật đơn bào giống như vi khuẩn, nhưng lại có dạng sợi giống nấm. Nhiều loài trong số đó có khả năng tiết ra chất kháng sinh, và thực tế, 2/3 số thuốc kháng sinh hiện có trên thế giới được lấy từ họ xạ khuẩn Streptomyces, trong đó có tetracyline và erythromycin. Họ xạ khuẩn này cũng tạo ra các loại thuốc dùng để chữa bệnh ung thư hay ngăn chặn quá trình đào thải khi cấy ghép nội tạng.
Từ bacillus nhằm miêu tả hình dáng của một nhóm vi khuẩn khi được quan sát dưới kính hiển vi. Nó xuất phát từ tiếng Latin có nghĩa là hình que. Do đó, một số nơi gọi là khuẩn que hoặc trực khuẩn.
Tuy nhiên, Bacillus (viết hoa và in nghiêng) là tên của một chi gồm các vi khuẩn hình que, Gam dương, hiếu khí thuộc về họ Bacillaceae trong Firmicutes.

Trực khuẩn có ở mọi nơi trong tự nhiên và khi điều kiện sống gay go, chúng có khả năng tạo ra bào tử gần như hình cầu, để tồn tại trong trạng thái "ngủ đông" trong thời gian dài. Loại sinh vật này có cực kỳ nhiều loài khác nhau, trong đó đa số là vô hại.
Hai loài được xem là quan trọng về mặt y học là Bacillus anthracis (gây ra anthrax) và Bacillus cereus (có thể gây ra một dạng bệnh từ thực phẩm tương tự Staphylococcus). Hai loài nổi tiếng làm hỏng thức ăn là Bacillus subtilis và Bacillus coagulans. B. subtilis là một sinh vật hiếu khí sống ký sinh có bào tử có thể sống sót trong độ nóng cùng cực thường thấy khi nấu ăn. Nó chính là tác nhân làm cho bánh mì hư. B. coagulans có thể phát triến đến tận mức [pH]] 4.2 và gây ra vị chua nặng ở thức ăn đóng hộp bị ôi (bao gồm cả các thức ăn có tính acid mà bình thường có thể khống chế sự phát triển của đa số vi khuẩn ở mức thấp nhất). Ấu trùng Paenibacillus gây ra các chứng bệnh của ong mật ở ong mật.
Bacillus là vi khuẩn gam dương tính và catalase dương tính, sử dụng khí oxy làm chất nhận electron khi trao đổi khí trong quá trình trao đổi chất. Qua kính hiển vi Bacillus đơn lẻ có hình dạng giống những chiếc que, phần lớn những chiếc que này có bào tử trong hình oval có khuynh hướng phình ra ở một đầu. Thường thì người ta quan sát thấy tập đoàn của giống sinh vật này rất rộng lớn, có hình dạng bất định và đang phát triển lan rộng.
Có một cách dễ dàng để cô lập một loại trực khuẩn nào đó là cho đất tốt vào trong ống nghiệm cùng với nước, lắc đều, cho vào mannitol salts agar đã tan, và giữ ở nhiệt độ trong phòng ít nhất một ngày.