CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
MÔN HỌC CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT 10
BÀI 11: PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG
GV: Chu Thị Thanh Nhàn

BÀI 11: PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG

NỘI DUNG BÀI HỌC
Phương pháp nhân giống hữu tính

Phương pháp nhân giống vô tính

1. Phương pháp nhân giống hữu tính
- Quy trình nhân giống bằng hạt ở
cây trồng:
+ Chọn hạt giống gốc.
+ Gieo trồng, chăm sóc.
+ Thu hoạch hạt.
+ Chọn lọc, làm sạch, phơi khô hạt.
+ Bảo quản.

- Ưu nhược điểm của nhân giống hữu tính:

+ Ưu điểm: dễ thực hiện, chi phí thấp, cây có tuổi thọ cao, tính thích nghi cao, dễ
dàng bảo quản và vận chuyển hạt giống.
+ Nhược điểm: dễ phân li tính trạng, lâu ra hoa, đậu quả.
- Phạm vi áp dụng: Tất cả các cây có hạt ngắn ngày, cây làm gốc ghép.

2. Phương pháp nhân giống vô tính
- Nhân giống vô tính là phương
pháp tạo cây mới từ cơ quan
sinh dưỡng của cây mẹ.
- Có nhiều phương pháp nhân
giống vô tính: giâm, chiết, ghép,
nuối cấy mô.

*Phương pháp giâm cành

- Sử dụng đoạn cành hoặc các bộ phận khác (thân, rễ, lá, chổi,..) từ
cây mẹ đặt trong chất nền (đất, giá thể, dung dịch) để tạo cây mới.
- Ưu điểm: hệ số nhân giống cao, dễ thực hiện
- Nhược điểm: bộ rễ phát triển kém, dễ lây lan bệnh hại…
- Phạm vi áp dụng: cây lâu năm, cây dễ ra rễ, cây không có hạt.

* Phương pháp chiết cành

Em hãy cho biết sự khác nhau giữa chiết cành và giâm cành?
- Chiết cành: Tạo cây mới từ cành vẫn còn trên cây mẹ.
- Ưu điểm: cây sinh trưởng nhanh.
- Nhược điểm: hệ số nhân giống thấp
- Phạm vi áp dụng: cây lâu năm, cây không có hạt.

Sự khác nhau giữa chiết cành và giâm cành:
Chỉ tiêu

Giâm cành

Chiết cành

Vị trí hình thành

Khi cành đã tách

Khi cành vẫn

cây giống

rời cây mẹ

dính trên cây mẹ

Hệ số nhân giống

Cao hơn

Thấp hơn

Sức sinh trưởng

Chậm hơn

Nhanh hơn

Đối tượng cây trồng

Hẹp hơn

Rộng hơn

* Phương pháp ghép

- Ghép cành là phương pháp tạo cây mới
bằng cách gắn đoạn cành, mắt ghép
chồi của cây mẹ lên cây khác nhằm phát
huy ưu điểm của cây mẹ và gốc ghép.
- Ưu điểm: rễ khỏe, dễ thích nghi, sinh
trưởng tốt.
- Nhược điểm: đòi hỏi kĩ thuật cao.
- Phạm vi áp dụng: hầu hết các loại cây.

Trình bày các bước thực hiện
phương pháp ghép mắt và
ghép đoạn cành trong hình
11.5?

A. Ghép mắt:
(1) Chọn vị trí ghép và tạo miệng ghép
(2) Cắt mắt ghép
(3) Ghép mắt
(4) Quấn dây nilon cố định vết ghép
(5) Kiểm tra sau khi ghép

B. Ghép đoạn cành
(1) Chọn và cắt cành ghép
(2) Chọn vị trí ghép và cắt gốc ghép
(3) Ghép đoạn cành
(4) Buộc kín mắt ghép bằng nylon
và kiểm tra sau khi ghép.

Nhân giống bằng phương pháp ghép có
ưu điểm gì hơn so với giâm và chiết cành?
Trả lời
 Hệ số nhân giống cao hơn
 Sức sinh trưởng của bộ rễ cây
mạnh
 Đối tượng cây trồng rộng hơn.

*Ứng dụng công nghệ sinh học trong nhân giống cây trồng

- Công nghệ nuối cấy mô tế bào có thể nhân nhanh cây giống với số lượng lớn.
- Ưu điểm: tạo ra cây sạch bệnh và nhân nhanh với số lượng lớn.
- Nhược điểm: đòi hỏi kĩ thuật cao, chi phí đầu tư lớn, thời gian dài.
- Phạm vi áp dụng: cần tạo giống cây sạch bệnh và khả năng nhân giống bằng
phương pháp khác kém hiệu quả như chuối, khoai tây, dâu tây, phong lan...

LUYỆN TẬP
Câu 1. Hãy kể tên những loài cây được nhân giống bằng
phương pháp ghép ở địa phương em.
Trả lời

Những

loài

cây

được

nhân giống bằng phương
pháp ghép ở địa phương
em:

vải,

cam,...

nhãn,

bưởi,

Câu 2. Hãy lựa chọn phương pháp nhân giống thích hợp cho
mỗi loại cây sau: bưởi, hoa hồng, cà chua, hoa phong lan.
Giải thích vì sao lựa chọn phương pháp đó?
Trả lời

 Bưởi: chiết cành vì cây có tỷ lệ sống
cao, thời gian bói quả chỉ từ 2–3
năm; yếu tố di truyền đạt trên 90%

 Hoa hồng: ghép cành vì cây cực khỏe,
hội tụ tất cả những ưu thế mạnh nhất

 Cà chua: giâm cành vì dễ và cho
thu hoạch nhanh và chất lượng
tốt hơn.
 Hoa phong lan: nuôi cấy mô vì
cây con sạch bệnh, khả năng
nhân giống nhanh.

VẬN DỤNG
Nghiên cứu các bước qui trình thực hành ghép đoạn cành sgk
tr.61 cũng như kiến thức thu được qua bài học tiến hành ghép
đoạn cành.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Củng cố lại kiến thức đã học ở bài 11
Hoàn thành bài tập được giao
Ghi nhớ và hệ thống lại kiến thức chủ đề 4

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE
BÀI GIẢNG