Thực hành
tiếng Việt

Hoạt động
khởi động

Hoạt động khởi động

HS xem hình ảnh và
gọi tên các đồ vật
có trong từng bức
ảnh.

Xe khách – xe đò (cách nói người miền Nam)

Bát – chén (cách nói người miền Nam)

Ngô – bắp (cách nói người miền Nam)

Túi bóng – cái bịch (cách nói người miền Nam)

Xe máy – xe honda (cách nói người miền Nam)

Hoạt động khởi động

Ngoài những những tên mà
bạn vừa kể thì các em có
biết những vật này có tên
nào khác không?

Hình thành
kiến thức

I.

Lý thuyết

I. Lý thuyết
Nội dung

1

Mạch lạc trong văn bản: đặc điểm và
chức năng

2

Ngôn ngữ của các vùng miền

1. Mạch lạc trong văn bản:
đặc điểm và chức năng

GV phát PHT số 1 để
hướng học sinh tìm
hiểu về mạch lạc trong
văn bản

1. Mạch lạc trong văn bản:
đặc điểm và chức năng
……………………………………
……………………………………
……………………………………
………..
 
Đặc điểm
mạch lạc
trong văn
bản
……………………………………
……………………………………
……………………………………
………..

Chức năng
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
…………………..

1. Mạch lạc trong văn bản:
đặc điểm và chức năng
01

02

Các phần, các
đoạn, các câu
trong văn bản
đều cùng nói về
một chủ đề. 

Các phần, các đoạn,
các câu trong văn bản
được sắp xếp theo một
trình tự hợp lí. Sự tiếp
nối này có thể được
thực hiện dựa trên mối
liên hệ về thời gian,
không gian, tâm lý, ý
nghĩa. 

Đặc điểm

1. Mạch lạc trong văn bản:
đặc điểm và chức năng

Sự mạch lạc làm cho chủ đề trong
văn bản liền mạch và gợi được
hứng thú cho người đọc, người
nghe. 

2. Ngôn ngữ các vùng miền

GV phát PHT số 2 để
hướng học sinh tìm
hiểu về ngôn ngữ các
vùng miền

1. Mạch lạc trong văn bản:
đặc điểm và chức năng
……………………………………
……………………………………
……………………………………
………..
 
Biểu hiện của
sự khác biệt
ngôn ngữ các
vùng miền
……………………………………
……………………………………
……………………………………
………..

Vai trò của sự khác
biệt ngôn ngữ các
vùng miền
……………………
……………………
……………………
……………………
Thái độ đối với sự
khác biệt ngôn ngữ
……………………
……………………
……………………
……………………
……………………
…………………….
.

2. Ngôn ngữ các vùng miền
t
Nhận biế

Dựa vào đặc điểm cách phát âm, chúng ta
có thể nhận ra giọng miền Bắc, giọng miền
Nam, giọng miền Trung

Chẳng hạn, cách phát âm của một số địa phương
miền Nam và miền Trung thường không phân biệt
hai thanh điệu “hỏi” và “ngã” giống miền Bắc. 

2. Ngôn ngữ các vùng miền

Sự khác biệt về ngôn
ngữ giữa các vùng miền
không chỉ thể hiện ở ngữ
âm mà còn thể hiện ở
mặt từ vựng

Chẳng hạn, cùng là một
vật dụng dùng để ăn
cơm nhưng miền Bắc
gọi là “bát”, miền Nam
gọi là “chén”, miền
Trung gọi là “đọi”…

2. Ngôn ngữ các vùng miền

Sự khác biệt về ngôn ngữ giữa
các vùng miền góp phần làm
cho tiếng Việt thêm giàu đẹp
Trân trọng sự khác biệt về
ngôn ngữ cũng chính là trân
trọng sự khác biệt về văn hóa
giữa các vùng miền. 

Hoạt động
luyện tập

Hoạt động luyện tập

Gv hướng dẫn học sinh
thảo luận nhóm để làm
bài tập 1,2,3,4

I.

Bài tập 1

I. Câu 1
1

a. Chủ đề xuyên suốt
các đoạn, các câu
trong văn bản

Giới thiệu về cốm, một thức
quà ngon và tinh tế

2

Ca ngợi vẻ đẹp, vị ngon, hương thơm
và giá trị của cốm

I. Câu 1
Phần 3 (còn lại): Những
suy tư, cảm nhận của tác giả
về cốm, từ đó nhấn mạnh sự
trân trọng, nâng niu cốm
chính là trân trọng nâng niu
công sức của đất trời, của
con người.

Phần 2 (tiếp đến "tinh
khiết và thơm tho lạ
lùng"): Mô tả nguyên liệu
và các công đoạn chế biến
công phu để ra được sản
phẩm cốm Vòng

b

Phần 1 (Từ đầu đến “...hạt
thóc ra thành cốm”): Giới
thiệu về cốm và truyền
thống làm cốm của người
làng Vòng.

=> Đây là trình tự hợp lý của các ý, thể
hiện quan trình tự hợp lí của câu, của đoạn

II.

Bài tập 2

II. Câu 2

Mạch chảy của văn bản

Cốm là đặc sản của làng Vòng,xuất phát từ hạt non của “thóc nếp hoa vàng”>nhờ công khéo léo và kinh nghiệm của người làng Vòng, trải qua nhiều công
đoạn cũng cuối cùng cũng đã trở thành món ăn tinh khiết, thơm tho, trang
nhã->Thưởng thức cốm cũng chính là thưởng thức văn hóa ẩm thực nước nhà,
thể hiện vẻ đẹp thanh nhã, tinh tế trong lối sống của con người

II. Câu 2
Nếu thay đổi trật tự các đoạn trong Cốm Vòng
thì: nội dung văn bản sẽ trở nên đứt đoạn,
thiếu sự logic và mạch lạc trong cấu trúc của
toàn bộ văn bản => nội dung trở nên thiếu hấp
dẫn, sự tinh tế, và không tạo hứng thú cho bạn
đọc.

II. Câu 2

01

Thay đổi trật tự theo
các cách khác nhau:

02
03

Cách 1: Giới thiệu cách thưởng
thức cốm => Quá trình làm ra cốm
=> Cách gói cốm

Cách 2: Quá trình làm ra cốm =>
Cách thưởng thức cốm => Cách
gói cốm.

Cách 3: Cách gói cốm => Thưởng
thức cốm => Cách làm ra cốm

III.

Bài tập 3

III. Câu 3

Văn bản Mùa thu về
Trùng Khánh nghe hạt
dẻ hát đề cập đến nhiều
vấn đề như: hạt dẻ, cốm
hạt dẻ, cây rừng mùa
thu, du lịch Trùng
Khánh, con người ở quê
sống lâu và hiền hòa,... 

III. Câu 3
Theo em, văn bản như vậy không phải
thiếu đi tính mạch lạc vì: 

01

Các câu, các đoạn trong
văn bản đều tập trung
hướng tới chủ đề vẻ đẹp
của hạt dẻ và rừng dẻ
Trùng Khánh, món quà
thiên nhiên ban tặng vào
mùa thu, có nhiều công
dụng và lợi ích đối với
cuộc sống con người

02

Các phần, các đoạn được
tiếp nối theo một trình tự
rõ ràng

IV.

Bài tập 4

IV. Câu 4
Xác định các từ ngữ địa
phương theo vùng miền
bằng cách đánh dấu chéo
(X) vào ô phù hợp

IV. Câu 4
Từ ngữ

Miền Bắc

Miền Trung

Miền Nam

ba má

 

 

 

đìa

 

 

 

thức quà

 

 

 

chè xanh

 

 

 

răng rứa

 

 

 

mô tê

 

 

 

Hoạt động
vận dụng

Hoạt động vận dụng
Nhiệm vụ

Tìm thêm một số từ ngữ
thể hiện sự khác biệt
ngôn ngữ ở các vùng
miền