NĂM HỌC 2019- 2020

SINH HỌC 8

HỆ THẦN KINH

TK TRUNG ƯƠNG

NÃO BỘ TỦY SỐNG

TK NGOẠI BIÊN

DÂY TK

HẠCH TK

BÀI 44
THỰC HÀNH: TÌM HIỂU CHỨC
NĂNG LIÊN QUAN ĐẾN CẤU
TẠO CỦA TỦY SỐNG

NỘI DUNG:
I. MỤC TIÊU
II- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
III- NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH
IV- THU HOẠCH

I- MỤC TIÊU
- Tiến hành thành công thí nghiệm theo qui
định
- Từ kết quả quan sát được qua thí nghiệm:
+ Nêu được chức năng của tủy sống đồng
thời phỏng đoán được các thành phần cấu
tạo của tủy sống.
+ Đối chiếu với cấu tạo của tủy sống (qua
hình vẽ) để khẳng định mối quan hệ giữa cấu
tạo với chức năng.

II- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
a- Dụng cụ: bộ đồ mổ; giá treo; bông gòn;
cốc đựng nước lã; đĩa kính dồng hồ.
b- Vật mẫu: 1 con ếch sống.
c- Hóa chất: dd HCl (0,3 %; 1 %; 3 %) (hoặc
diêm)

DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM

DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM

HCl
0.3%

HCl
0.3%

HCl 1%

HCl 1%

HCl 3%

HCl 3%

DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM

III- NỘI DUNG VÀ CÁCH TIẾN HÀNH
I.Tìm hiểu chức năng của tủy sống:
* Kĩ thuật hủy não để có ếch tủy:
- Cầm ếch trong tay trái:
+ Ngón cái, ngón giữa cầm dọc 2 bên thân
ếch đến ngang “ nách”.
+ Ngón trỏ đặt trên sống lưng ếch
+ 2 ngón còn lại giữ chặt 2 chân sau của ếch.
Tay phải cầm kim nhọn, đặt mũi kim sát trên da
giữa sọ não. Đẩy nhẹ mũi kim sát xương sọ (chính
giữa – một hố khớp đầu cổ), dựng đứng kim và xoáy
nhẹ (ban đầu ếch có phản ứng che mặt)
Chúc đầu ếch xuống đất, xoay mũi kim hướng về
đầu để luồn kim vào phá não

Treo ếch lên giá
( như hình bên)
Và tiến hành thí
Nghiệm 1,2,3

THÍ NGHIỆM 1, 2, 3

Điều kiện thí nghiệm?
Ếch đã huỷ não để nguyên tuỷ

THÍ NGHIỆM 1

THÍ NGHIỆM 2

THÍ NGHIỆM 3

Bảng 44/ SGK
Böôùc
thí
nghieäm

Ñieàu
kieän
thí
nghieäm

Soá thí
nghieäm
(Theo
SGK)
1

I.
HS
tieán
haønh
theo
nhoùm

- EÁch ñaõ
huûy naõo ñeå
nguyeân
tuûy.

2

3

Cöôøng ñoä
vaø vò trí
kích thích

Keát quaû
quan saùt

-Kích thích nheï 1 chi - Chi bò
(chaúng haïn chi sau
kích thích
beân phaûi) baèng HCl
sẽ co.
0,3%.
- Co cả 2
-Kích thích chi ñoù
chi
maïnh hôn baèng HCl
1%.
-Kích thích chi ñoù rất - Boán chi
maïnh baèng HCl 3%. co, co tùoaøn
thaân.

=> Chức năng của tủy sống: (dự đoán)

- Tủy sống có các căn cứ thần kinh điều khiển
hoạt động của các chi.
- Các căn cứ có liên hệ nhau theo đường liên hệ
dọc.

THÍ NGHIỆM 4, 5

Điều kiện thí nghiệm?
Cắt ngang tuỷ (ở đôi dây thần
kinh da giữa lưng 1 và 2)

Mổ bộc lộ dây thần kinh da giữa lưng

Cắt ngang tuỷ

Vò trí veát caét
Daây thaàn kinh
da giöõa löng

Cắt ngang tuỷ

THÍ NGHIỆM 4

THÍ NGHIỆM 5

Böôùc
thí
nghieäm

II.

Ñieàu
kieän
Thí
nghieäm

Thí
nghieäm

Cöôøng ñoä
vaø vò trí
kích thích

- Caét
Ngang
tuûy (ôû ñoâi
daây thaàn
kinh da
giöõa löng 1
vaø 2)

4

-Kích thích raát
maïnh chi sau
baèng HCl 3%.
-Kích thích raát
maïnh chi tröôùc
baèng HCl 3%.

5

Keát quaû
quan saùt

Chi sau
co

Chi tröôùc
co, chi
sau
khoâng co

Mục đích TN 4, 5:

 Khaúng ñònh coù söï lieân heä giöõa caùc

caên cöù thần kinh ôû caùc phaàn khaùc nhau cuûa
tuyû soáng.

THÍ NGHIỆM 6, 7

Điều kiện thí nghiệm?
Cắt ngang tuỷ (ở đôi dây thần
kinh da giữa lưng 1 và 2)
Huỷ tuỷ ở trên vết cắt

Huỷ tuỷ ở trên vết cắt ngang

THÍ NGHIỆM 6

THÍ NGHIỆM 7

Böôùc
thí
nghieäm

Ñieàu
kieän
Thí
nghieäm

Huûy
tuûy ôû treân
veát caét
ngang.
III.

Thí
nghieäm

6

7

Cöôøng ñoä
vaø vò trí
kích thích

- Kích thích raát
maïnh chi tröôùc
baèng HCl 3%.
-Kích thích raát
maïnh chi sau
baèng HCl 3%.

Keát quaû
quan saùt

Chi tröôùc
khoâng co

Chi sau
co

Mục đích TN 6, 7:

 Khaúng ñònh trong tuûy soáng coù nhieàu
caên cöù thaàn kinh ñieàu khieån söï vaän ñộng
cuûa caùc chi.

II. Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống:
? Hãy đối chiếu các kết quả TN trên, kết hợp quan sát hình
H 44.1, 2 SGK trang 141 hãy hoàn thành bảng bn:
Tuûy
soáng

Ñaëc ñieåm

Vò trí
Caáu
taïo
ngoaøi

Hình
daïng
Maøu
saéc
Maøng
tuûy

Caáu
taïo
trong

Chaát
xaùm
Chaát
traéng

TỦY
SỐNG

II- Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống.
Tuûy soáng

Ñaëc ñieåm
Vò trí
Hình daïng

Caáu taïo
ngoaøi

Maøu saéc

Naèm trong oáng xöông soáng (ñoát soáng
coå 1 ñeán heát ñoát thaét löng II)
Hình truï daøi 50cm
Coù hai phình: coå, thaét löng
Maøu traéng boùng

Maøng tuûy 3 lôùp: maøng cöùng, maøng nheän, maøng

nuoâi Baûo veä vaø nuoâi döôõng tuûy soáng

Chaát xaùm
Caáu taïo
trong

Naèm trong, hình caùnh böôùm

Chaát traéng Naèm ngoaøi, bao quanh chaát xaùm

II. Nghiên cứu cấu tạo của tủy sống.
1. Cấu tạo của tủy sống: gồm chất xám bên
trong và chất trắng bên ngoài
2. Chức năng của tủy sống:
- Chất xám: Là trung khu của các phản xạ
không điều kiện
- Chất trắng: Là đường dẫn truyền dọc nối
các trung khu trong tủy sống với nhau và
não bộ

• Học bài
• Hoàn thành báo cáo thu hoạch
• Chuẩn bị bài 45: “ Dây thần kinh tủy”
+ Nghiên cứu hình vẽ  cấu tạo dây thần kinh
tủy
+ Xem lại bài 6: Phản xạ( hình 6.2)