BÀI 15:
THỰC HÀNH: VIẾT BÁO CÁO VỀ VẤN ĐỀ DẦU MỎ Ở
KHU VỰC TÂY NAM Á

I. Chuẩn bị
- Thu thập, chọn lọc, hệ thống hoá tư liệu về tài nguyên dầu mỏ và việc
khai thác ở khu vực Tây Nam Á
- Lập đề cương báo cáo.

II. Nội dung thực hành
- Viết báo cáo trình bày một số thông tin nổi bật về tài nguyên dầu mỏ và
việc khai thác dầu mỏ ở khu vực Tây Nam Á.
Gợi ý:
- Tài nguyên dầu mỏ ở khu vực Tây Nam Á:
+ Trữ lượng dầu mỏ của khu vực Tây Nam Á.
+ Phân bố.
- Khai thác dầu mỏ ở khu vực Tây Nam Á:
+ Phương thức khai thác.
+ Sản lượng khai thác và xuất khẩu.

III. Gợi ý thu thập tư liệu
- Thu thập tư liệu từ các sách, báo, tạp chí và các tài liệu khác về tài
nguyên dầu mỏ và việc khai thác ở khu vực Tây Nam Á.
- Một số website có tư liệu về tài nguyên dầu mỏ và việc khai thác ở
khu vực Tây Nam Á:
+ Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC): https://www.opec.org
+ Ngân hàng Thế giới: https://www.worldbank.org

IV. MỘT SỐ THÔNG TIN THAM KHẢO
1. Tài nguyên dầu mỏ của khu vực Tây Nam Á
- Trữ lượng: Khu vực Tây Nam Á có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế
giới với trữ lượng dầu đã được xác minh năm 2020 là 113,2 tỉ tấn dầu,
chiếm 46,3% (gần một nửa) so với trữ lượng dầu mỏ của các mỏ dầu
trên toàn thế giới (244,4 tỉ tấn).
- Phân bố: Dầu mỏ ở khu vực Tây Nam Á được phát hiện đầu tiên vào
năm 1908 tại I-ran, các mỏ dầu tập trung nhiều nhất ở các nước: Ả-rậpxê-út, I-ran, I-rắc, Cô-oét, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất.

2. Việc khai thác dầu mỏ của khu vực Tây Nam Á.
- Phương thức khai thác: Để khai thác dầu mỏ cần khoan những lỗ
khoan gọi là giếng dầu. Khi khoan trúng lớp dầu lỏng, thông thường dầu
sẽ tự phun lên do áp suất cao của vỉa. Khi lượng dầu giảm thì áp suất
cũng giảm đi, phải dùng bơm hút dầu lên hoặc bơm nước hay khí xuống
để duy trì áp suất cần thiết. Đa số nước trong khu vực có phần lớn các
giếng dầu nằm trên đất liền và tương đối nông. Tuy nhiên tại nhiều khu
vực khác các giếng dầu được khoan và khai thác ngoài biển kéo theo chi
phí khá cao.

- Sản lượng khai thác: 
Sản lượng dầu thô các nước khu vực Tây Nam Á đã khai thác được năm
2020 đạt 1297,3 triệu tấn, chiếm 31,1% tổng sản lượng khai thác dầu
thô của thế giới với 4165,1 triệu tấn. Dầu mỏ ở khu vực Tây Nam Á có
trữ lượng dồi dào, nhiều mỏ dầu lớn nằm gần cảng, hàm lượng các-bon,
lưu huỳnh trong dầu thô thấp, giá nhân công rẻ, lợi nhuận cao nên trung
bình hàng năm các nước này khai thác được hơn 1 tỉ tấn dầu, chiếm 1/3
sản lượng dầu toàn thế giới. 

- Xuất khẩu: 
+ Dầu mỏ của khu vực được khai thác và chuyển theo hệ thống ống dẫn
tới các cảng để xuất khẩu dưới dạng dầu thô. Lượng dầu thô xuất khẩu
của khu vực Tây Nam Á năm 2020 đạt 874,9 triệu tấn, chiếm 41,5% sản
lượng dầu thô xuất khẩu của toàn thế giới (2108,6 triệu tấn).
+ Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) được ra đời để kiểm soát
giá dầu trên toàn thế giới - đây là một tổ chức hùng mạnh trong thương
mại quốc tế.
+ Việc khai thác và vận chuyển dầu xuất khẩu tiềm ẩn nhiều nguy cơ
tràn dầu gây ô nhiễm môi trường cao.