Sinh Học 9
Thường biến
Thế nào là thể đa bội ? Cho ví dụ ?
 Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST là bội số của n (nhiều hơn 2n)
SƠ ĐỒ PHÂN LOẠI BIẾN DỊ
Tuần 14
Tiết 27
sinh học 9
Bài 25
THƯỜNG BIẾN
BÀI 25:
THƯỜNG BIẾN
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
Tìm hiểu sự biến đổi kiểu hình
 Mọc ven bờ
 Mọc trên bờ
 Mọc trải trên mặt nước
- Trồng đúng quy trình.
- Trồng không đúng quy trình.
 Mọc trong nước
 Trên mặt nước
 Trong không khí
Tìm hiểu sự biến đổi kiểu hình
 Mọc ven bờ
 Mọc trên bờ
 Mọc trải trên mặt nước
- Trồng đúng quy trình.
- Trồng không đúng quy trình.
 Mọc trong nước
 Trên mặt nước
 Trong không khí
- Thân, lá nhỏ
- Thân, lá lớn hơn
- Thân, lá to hơn, rễ biến thành phao
- Củ to
- Củ nhỏ hơn
Lá hình bản dài
- Lá hình mác, phiến rộng
Lá hình mác,phiến nhỏ
Nhận xét chung
Cây rau mác, các lá mọc ở các môi trường khác nhau có hình dạng khác nhau
Cây rau mác, các lá mọc ở các môi trường khác nhau có hình dạng khác nhau
Nhận xét chung
Cây rau dừa nước, sống môi trường khác nhau có hình dạng khác nhau
Cây rau dừa nước, sống môi trường khác nhau có hình dạng khác nhau
Nhận xét chung
Su hào phụ thuộc vào sự chăm sóc theo quy trình kĩ thuật
Su hào phụ thuộc vào sự chăm sóc theo quy trình kĩ thuật
CÂY LỤC BÌNH
Hoạt động nhóm
Từ các ví dụ và kiến thức trong phiếu học tập trên hãy trả lời câu hỏi sau:
Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu gen phụ thuộc vào những yếu tố nào?
Trong các yếu tố đó, yếu tố nào được xem như không biến đổi? Vì sao?
1/ Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu gen phụ thuộc vào những yếu tố nào?
2/ Trong các yếu tố đó, yếu tố nào được xem như không biến đổi?
- Sự biểu hiện ra kiểu hình của một kiểu gen phụ thuộc vào yếu tố: kiểu gen, môi trường
- Trong các yếu tố đó, yếu tố kiểu gen coi như không đổi
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
1. Khái niệm thường biến:
Thường biến là gì ?
Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
- - Thường biến biểu hiện đồng loạt theo hướng xác định tương ứng với điều kiện ngoại cảnh.
- Thường biến không di truyền.
Thường biến có đặc điểm gì?
2. Đặc điểm của thường biến:
Mùa đông bộ lông: dày, trắng lẫn với tuyết
Mùa hè bộ lông: thưa, vàng hay xámlẩn với màu đất, cát.
Động vật
Thực vật
Mùa xuân cây ra lá, đơm hoa
Mùa đông cây rụng lá
Thường biến có ý nghĩa như thế nào trong đời sống của sinh vật ?
Nhờ có thường biến mà cơ thể sinh vật thích nghi với sự thay đổi của môi trường sống.
BÀI 25:
THƯỜNG BIẾN
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
II. Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình.
Hoa liên hình
Giống hoa dại
Giống hoa trồng
P:
×
F1:
Aa
Aa
AA
Aa
Aa
aa
 Bố mẹ không truyền cho con một tính trạng đã hình thành sẵn, mà truyền cho con kiểu gen
 Bố mẹ không truyền cho con một tính trạng đã hình thành sẵn, mà truyền cho con kiểu gen quy định cách phản ứng trước môi trường
Ví dụ 1:
Hạt đem trồng ở 200 C
Kiểu gen
môi trường
kiểu hình
Một giống su hào
kiểu gen
Đúng qui trình KT: Củ to
Không đúng qui trình KT: Củ nhỏ
Kiểu hình
Môi trường
Sự biểu hiện ra kiểu hình của cùng một kiểu gen phụ thuộc vào yếu tố nào ?
- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường
II. Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình.
Tính trạng chất lượng
Tính trạng số lượng
(Màu sắc, hình dạng…)
(Cân, đo, đong, đếm…)
- Có 2 loại tính trạng:
II. Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình.
Kiểu gen
môi trường
Kiểu hình
- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường
VD về tính trạng chất l­ượng

1. Gièng lóa nÕp cÈm trång ë miÒn nói hay ®ång b»ng ®Òu cho h¹t g¹o bÇu trßn vµ mµu ®á

2. Lîn Ø Nam §Þnh nu«i ë miÒn B¾c hay miÒn Nam vµ ë c¸c v­ên thó cña nhiÒu n­íc Ch©u ¢u vÉn cã mµu l«ng ®en
3. Hµm l­îng lipit trong s÷a bß kh«ng chÞu ¶nh h­ëng râ rµng cña kü thuËt nu«i d­ìng
kiểu gen
kiểu gen
kiểu gen
KH
VD về tính trạng số l­ượng

Sè h¹t lóa trªn mét b«ng cña mét gièng lóa phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn trång trät

L­îng s÷a v¾t ®­îc trong mét ngµy cña mét gièng bß phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn ch¨n nu«i.
Môi trường
Môi trường
KH
Phụ thuộc chủ yếu
vào môi trường
Tính trạng chất lượng
Tính trạng số lượng
(Màu sắc, hình dạng…)
(Cân, đo, đong, đếm…)
- Có 2 loại tính trạng:
II. Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình.
Kiểu gen
môi trường
Kiểu hình
- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường
Phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen
Phụ thuộc chủ yếu vào môi trường
II. Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình.
Kiểu gen
môi trường
Kiểu hình
- Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường
- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen.
Các tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng của môi trường.
Muốn có năng suất cao trong sản xuất nông nghiệp ta cần làm gì ?
BÀI 25:
THƯỜNG BIẾN
I. Sự biến đổi kiểu hình do tác động của môi trường:
II. Mối quan hệ kiểu gen, môi trường và kiểu hình.
III. Mức phản ứng:
III. Mức phản ứng:
Chăm sóc bình thường (4,5 – 5 tấn/ha/vụ)
Chăm sóc tốt nhất (8 tấn/ha/vụ)
1. Sự sai khác giữa năng suất bình quân với năng suất tối đa của giống lúa DR2 là do nguyên nhân nào?
2. Giới hạn năng suất của giống lúa DR2 do gen hay do điều kiện chăm sóc qui định?
Do môi trường
Do kiểu gen
Giống Lúa DR2
Trong sản xuất các yếu tố giống, kỹ thuật canh tác, năng suất. Yếu tố nào là kiểu gen, yếu tố nào là kiểu hình, yếu tố nào là môi trường ?
Kiểu gen
môi trường
kiểu hình
Giống
Năng suất
Kỹ thuật canh tác
III. Mức phản ứng:
- Là giới hạn thường biến của một kiểu gen (hoặc chỉ 1 gen hay nhóm gen) trước môi trường khác nhau.
1. Khái niệm:
2. Đặc điểm:
Mức phản ứng là gì?
Mức phản ứng do kiểu gen qui định. Vậy nó có di truyền cho thế hệ sau không ?
- Mức phản ứng do kiểu gen qui định nên di truyền cho thế hệ sau
Biết được giới hạn thường biến của một kiểu gen  có biện pháp kỹ thuật phù hợp và hiệu quả
Để cho trẻ phát triển tốt chúng ta cần phải làm gì ?
( MT )
( KG )
Bài 25 : thường biến
Đặc điểm
Biến đổi kiểu hình nhưng không làm biến đổi kiểu gen
Di truyền được
Xuất hiện đồng loạt theo 1 hướng xác định, tương ứng với môi trường.
Thường có hại
Hoàn thành bảng sau:
Hãy khoanh tròn vào đầu câu trả lời đúng
1. Biến dị không di truyền được là biến dị nào sau đây?
A. Đột biến gen B. Đột biến nhiễm sắc thể
C. Thường biến D. Cả A, B.
2. Thường biến là?
A. Biến đổi kiểu gen dưới tác động của môi trường
B. Biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.
C. Biến đổi trong kiểu gen dẫn tới biến đổi trong kiểu hình.
D. Biến đổi kiểu hình dẫn tới biến đổi kiểu gen.
Hàng dọc
Tham khảo bài thực hành: "Nhận biết một vài dạng đột biến".
Kẻ sẵn nội dung bảng 26 vào phiếu thực hành.
Sưu tầm tranh ảnh những bệnh nhân mắc bệnh : bạch tạng, Đao, Tớcnơ .
Hướng dẫn về nhà
Đây là hình ảnh đoạn thân cây dừa nước mọc trên mặt nước
- Thân có đường kín lớn
- Một phần rễ biến thành phao (giúp cây dễ dàng nổi trên mặt nước)
Hình ảnh cây rau dừa nước mọc trên bờ
Thân có đường kính nhỏ và chắc
Lá nhỏ
Hình ảnh cây rau dừa nước mọc ven bờ
Thân và lá lớn hơn
Đúng qui trình kĩ thuật
Sai qui trình kĩ thuật