BÀI 5: VĂN BẢN 2

TIỀN BẠC VÀ ÁI
TÌNH
(Trích kịch “Lão
hà tiện”)
MÔ –LI- E

Hoạt động mở đầu

Em hiểu như thế
nào về câu nói “
“Tiền bạc phân
minh, ái tình dứt
khoát”?

Tình yêu có còn
trong sáng không
nếu có thêm chữ
“tiền” bên trong?

I
Đọc văn bản và
tìm hiểu chung

1. Đọc
Học sinh đọc theo vai
Thực hiện các kĩ năng
liên hệ, suy luận và theo
dõi

https://www.youtube.com/watch?v=iKNQlQYgHn0

2. Tìm hiểu chung
Hs tìm hiểu chung
về tác giả, tác
phẩm (PHT số 1)

a. Tác giả Mô- li –e (1622 – 1673)

b. Tác phẩm- Hoàn cảnh sáng tác: 1668
- Dung lượng: gồm 5 hồi

- Thể loại: Hài kịch
- Tóm tắt tác phẩm:

“Lão hà
tiện”

Lão hà tiện (1668) là một trong những vở hài kịch
nổi tiếng của Mô-li-e. Ác-pa-gông là người vô cùng
keo kiệt, luôn tích toán thiệt hơn: tích trữ tiền bạc,
cho vay nặng lãi, dè sẻn mọi chi tiêu; bắt con trai lấy
bà góa lắm tiền, trong khi anh đang si mê cô gái
nghèo Ma-ri-an; gả con gái Ê-li-dơ cho ông già nhiều
của Ăng-xen-mơ trong khi nàng đang ngầm hẹn ước
với anh chàng quản gia Va-le-rơ, còn bản thân lão
rắp ranh tục huyền với Ma-ri-an trẻ đẹp. Để ép Ácpa-gông thuận tình cho hai cặp uyên ương trẻ nên
duyên, người hầu của Clê- ăng đã đánh cắp cái tráp
tiền của lão, dùng nó làm vật “trao đổi” tiền - tình.

b. Văn bản - Xuất xứ: Trích từ tác phẩm “Lão hà tiện”

- Vị trí : Hồi IV lớp 7 và hồi V lớp 3 của tác phẩm

- Thể loại: Hài kịch
- Tóm tắt đoạn trích:

“Tiền
bạc và ái
tình”

Đoan trích kể về nhân vật chính là Ác-pa-gông, một người
keo kiệt và tham lam, phát hiện ra rằng tiền bạc của mình
bị đánh cắp. Ác-pa-gông hoảng sợ và tuyệt vọng phát điên
truy lùng và nghi ngờ tất thảy mọi người. khi Viên cánh
cẩm điều tra vụ mất trộm cho ông Arpagông, ông nghi ngờ
tất cả mọi người và bắt nhốt tất cả vào tù.. Trong khi đó,
quản gia Va-le-rơ cố gắng bảo vệ tình yêu của mình với
Ma-ri-an trước mặt Ác-pa-gông, nhưng gặp phải sự phản
đối và đe dọa từ ông. Cuối cùng thì ông cũng có được cái
tráp báu vật mà ông luôn tôn thờ còn hai đứa con của
Arpagông sau bao nhiêu đấu tranh cuối cùng được sự giúp
đỡ của ông Anxenmơ mà đến được với nhau

II
KHÁM PHÁ
VĂN BẢN

01
Tìm hiểu sự kiện, hành động, tình huống ,
ngôn gữ, nhân vật, kết cấu,xung đột, thủ pháp
trào phúng trong văn bản

1. Tìm hiểu sự kiện, hành động, tình huống , ngôn gữ, nhân
vật, kết cấu,xung đột, thủ pháp trào phúng trong văn bản

1
Nhóm 1: Thảo luận PHT số 2 để
tóm tắt các sự kiện chính và hành
động của các nhân vật , xác định
tình huống hài kịch(câu 1)

3
Nhóm 3: Hs thảo luận PHT số 4
để tìm hiểu về cảm xúc của nhân
vật Ác pa gông (từ ngữ hình ảnh
ngữ điệu) (câu 3)

2

Nhóm 2: Hs thảo luận PHT số 3 để
tìm hiểu về nhân vật và ngôn ngữ
(câu 2)

4
Nhóm 4: Hs thảo luận PHT số 5
để tìm hiểu về cách phân tiuyến
nhân vật xung đột kịch và thủ
pháp nghệ thuật , (câu 4 và 5)

a

Tóm tắt sự kiện chính,hành động và tình huống hài kịch
PHIỂU HỌC TẬP SỐ 2

Tóm tắt sự kiện chính và hành động của
các nhân vật

Tình huống hài kịch

a

Tóm tắt sự kiện chính,hành động và tình huống hài kịch
PHIỂU HỌC TẬP SỐ 2

Tóm tắt sự kiện chính và hành động của các nhân vật
-

Tình huống hài kịch

Ác-pa-gông mất tráp tiền, thống thiết than khóc, đòi tra Sự hiểu lầm của hai người say

khảo tất cả mọi người;
- Bị vu oan là thủ phạm, Va-le-rơ không rõ nguồn cơn, bị
Ác-pa-gông tra hỏi;
- Ác-pa-gông lục vấn vể tiền bạc, Va-le-rơ trình bày vể
tình yêu.

mê hai đối tượng khác nhau.

b

Nhân vật Ác- pa- gông
PHIỂU HỌC TẬP SỐ 3

Ác- pa- gông
Tự nói với mình

Với đồng tiền

Với tên trộm

Với khán giả

b

Ngôn ngữ giao tiếp của nhân vật trong kịch
PHIỂU HỌC TẬP SỐ 3

Ác- pa- gông nói với
Chính mình
“À! Tôi đây mà.
Đầu óc tôi loạn
rổi, tôi không còn
biết tôi ở đâu, tôi
là ai, và tôi đương
làm gì.”

Đồng tiền
“ Than ôi! Khốn khổ tiền của tôi ơi,
khốn khổ tiền của tôi ơi, bạn yêu quý
ơi, chúng đã cướp mất mày của tao đi
rồi! Và, mất mày là tao mất chốn
nương tựa, niềm an ủi, nỗi vui của
tao; thế là đời tao hết rồi, tao chẳng
còn sống ở thế gian làm gì nữa!
Không có mày, tao sống làm sao nổi.
Thế là xong, tao kiệt sức rồi, tao đang
chết đây, tao chết rồi, chôn rồi!”

Tên trộm
“– Ai đó?
Đứng lại!
Trả tiền tao
đây, đồ vô
lại!”

Khán giả
- Có ông bà nào
làm phúc cứu tôi...
– Hở? Anh bảo gì?
– Này! Đằng kia
đương nói chuyện
về cái gì thế?
– Ở trên kia, cái gì
mà ổn ào thế? Nó
cố ẩn nấp trong
đám các ngài đấy
không?

* Tính cách nhân vật Ác-pa-gông:
+ Coi tiền bạc là lẽ sống, là lí tưởng cao nhất của ông
+ Tình cảm gia đình, xã hội đều không đáng giá với ông.
- Ngôn ngữ giao của Ác-pa-gông rất đa dạng, sinh động:
+ Giao tiếp với chính bản thân, với khán giả, nhân vật tưởng tượng và cả những vật vô tri vô
giác xung quanh
+ Tuyệt vọng bấu víu vào mọi thứ, đòi hỏi sự tương tác, thúc giục phản hồi, cố gắng lôi kéo sự
tham gia từ bên ngoài.
=> Hành động kịch không đơn điệu mà trở nên ồn ào, náo nhiệt, đồng thời khắc hoạ sự hoang
mang, đau đớn tột cùng của nhân vật bị mất của.

* Các loại cảm xúc của nhân vật Ác- pa- gông
PHIỂU HỌC TẬP SỐ 4
Các loại cảm xúc của Ác-pa-gông

Từ ngữ, hình ảnh, ngữ điệu

Nhận xét

* Các loại cảm xúc của nhân vật Ác- pa- gông
PHIỂU HỌC TẬP SỐ 4
Các loại cảm xúc của Ác-paTừ ngữ, hình ảnh, ngữ điệu
gông
- Hốt hoảng
“Ôi, kẻ trộm! …..sát nhân! ..sát nhân!
……….Nó là đứa nào!”

Nhận xét

- Tình tự tăng cấp
của cảm xúc
- Tính tăng cấp của
- Chới với, mất phương hướng “Nó ở đâu? ……….Đứng lại!”
cảm xúc trong tác
- Đau xót 
“Than ôi! …………… của tao đi rồi!”
phẩm không chỉ thể
hiện thông qua
- Tuyệt vọng
“ Và, mất mày là tao ……….tao đang chết
ngôn từ mà còn cả
đây, tao chết rồi, chôn rồi!”
biểu hiện qua ngữ
- Mất trí.
Nghi ngờ cả khán giả “có dự phẩn vào vụ điệu, cử chỉ, hành
trộm”, muốn “treo cổ tất cả mọi ngươi” động của nhân vật.
và treo cố cả chính mình.

c

Cách phân tuyến nhân vật và xung đột kịch

- Cách phân tuyến nhân vật:
+ Ác-pa-gông – nhân vật trung tâm, với tính cách keo bẩn, ích kỉ.
+ Các nhân vật còn lại (con, tôi tớ,...) – đối lập với Ác-pa-gông về quyền lợi và
nguyện vọng.
- Xung đột: chủ yếu là xung đột tính cách giữa Ác-pa-gông và các nhân vật khác:
+ Ác-pa-gông đại diện cho sự “lệch chuẩn đạo đức”, chỉ biết đến tiền bạc, bủn xỉn.
+ Các nhân vật khác đại diện cho những chuẩn mực đạo lí thông thường, như tình
cảm gia đình, lòng tốt.

d

Một số thủ pháp trào phúng
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5

Thủ pháp trào phúng

Chi tiết thể hiện

d

Một số thủ pháp trào phúng
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 5

Thủ pháp trào phúng
– Hiểu nhầm (ông nói gà,
bà nói vịt):

Chi tiết thể hiện
Va-le-rơ – Tất cả mọi ……lòng cháu.
Ác-pa-gông (Nói riêng) – Đôi mắt …………vậy.

- Sử dụng từ ngữ đa nghĩa

“máu mủ ruột rà”, “kho vàng”, “của báu”, “mó máy”,... > gây ra
sự nhầm lẫn và hiểu sai ý giữa Ác-pa-gông và Va-le-rơ.

- Nói mỉa

“Nó nói đến cái tráp của ta mà cứ như một tình lang nói đến tình
nương vậy”.

- Tăng cấp:

Mức độ hiểu lầm càng ngày càng gia tăng: nghi cắp tiền  “tên kẻ
cắp”  “tên kẻ cắp”  “tên kẻ cắp” “lăn xả, bám riết” “tên kẻ cắp”
đồng loã với u già.

02
Tìm hiểu cách kết thúc hài
kịch, thông điệp của văn bản

2. Tìm hiểu cách kết thúc hài kịch, thông điệp
của văn bản

Hs thảo luận
nhóm đôi câu hỏi
6 sgk

- Cách kết thúc :
Yếu tố bất ngờ: “chàng rể” Ăng-xen-mơ giàu có lại là cha ruột của anh em Va-le-rơ,
Ma-ri-an.
- Hoá giải xung đột: Nhờ sự xuất hiện của Ăng-xen-mơ, xung đột giữa Ác-pa-gông và các
nhân vật khác đã được hoà giải. Ác-pa-gông thu lại được “tráp tiền”, đám cưới của đôi trẻ
cũng được diễn ra.
- Tranh luận:
+ Bằng lòng Kết thúc hoà cả làng, tất cả đều vui vẻ vì đạt được mong muốn, lợi ích của mình, gia đình
từ nay được sống trong hoà khí, khắc phục được sự “lệch chuẩn đạo đức”.

+ Không bằng lòng :
Việc giải quyết bằng việc “mặc cả” tiền bạc là cách giải quyết hời hợt, không
thực sự sửa chữa được bản tính keo bẩn của Ác-pa-gông.
Cách kết thúc chỉ là “hoà hoãn tạm thời”, chưa khắc phục được triệt để sự “lệch
chuẩn đạo đức” của nhân vật chính.

- Tìm hiểu thông điệp của văn bản
01

- Không nên tham
lam và keo kiệt, hãy

biết chia sẻ và yêu
thương đến những
người kém may mắn
hn mình

02

03

- Đề cao giá trị của - Cần cần bằng
tình yêu và sự giữa vật chất và
chân thành trong tinh thần
cuộc sống

04

- Cần có sự thấu
hiểu và bao
dung trong cuộc
sống để hóa giải
các xung đột

III
Tổng kết

1. Nội dung, nghệ thuật

Khái quát nghệ thuật và
nội dung văn bản ?

a. Nội dung
- Thể hiện sự xung đột giữa tình yêu và tiền bạc, giữa
lòng tham và tình cảm.
- Phản ánh sự phức tạp và những rắc rối trong các mối
quan hệ con người, cũng như tầm quan trọng của lòng
trung thành và tình yêu chân thành.

b. Nghệ thuật
-

Sử dụng lời thoại sinh động, chân thực và phù hợp,

nghệ thuật tăng cấp khiến cho lớp kịch càng ngày càng
hấp dẫn, tính cách nhân vật được khắc họa thành công,
rõ nét.

2. Khái quát đặc điểm thể loại truyện kí

Em hãy khái quát
đặc điểm thể loại
hài kịch

2. Khái quát đặc điểm thể loại hài kịch

Em hãy khái quát
đặc điểm thể loại
hài kịch

2. Khái quát đặc điểm thể loại hài kịch
- Những lưu ý khi đọc hài kịch
Cách đọc

Đặc điểm thể loại
Hài kịch dùng
tiếng cười để
phê phán những
giá trị lỗi thời,
khẳng định sự
chiến thắng của
những giá trị
mới mẻ, tiến
bộ.

Đặc điểm của hài
kịch thể hiện qua
tình huống, xung
đột, hành động,
nhân vật, các sắc
điệu của tiếng
cười, thủ pháp
trào phúng, ngôn
ngữ hài kịch,...

Tóm
tắt cốt
truyện,
xác
định
tình
huống.
-

- Xác định
và phân tích
ngôn ngữ,
xung đột,
hành động,
nhân vật, thủ
pháp trào
phúng.

- Nhận xét giá trị
nhận thức, giáo
dục và thẩm mĩ
của tác phẩm, từ
đó rút ra các giá
trị văn hoá, triết
lí nhân sinh được
gợi mở từ VB.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP- VẬN DỤNG

Hãy viết đoạn văn
khoảng 200 chữ trình
bày suy nghĩ của em về
“tiền bạc và hạnh
phúc”

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP- VẬN DỤNG
Tiền bạc là một phần quan trọng trong cuộc sống, mang đến cho con người
sự an tâm về tài chính và tiện nghi vật chất. Tuy nhiên, hạnh phúc thực sự
không phải chỉ đơn thuần là có nhiều tiền. Sự hài lòng và trọn vẹn trong
cuộc sống đến từ việc có thể sống theo đúng giá trị và niềm đam mê của
mình, có mối quan hệ tốt đẹp với người thân và bạn bè, và có thể cống hiến
cho cộng đồng. Tiền bạc có thể mang lại tiện nghi, nhưng chỉ khi được sử
dụng một cách có trách nhiệm và không để nó làm mất đi những giá trị đích
thực trong cuộc sống.

*Bảng kiểm
TIÊU CHÍ
a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn  
văn

ĐẠT

CHƯA ĐẠT
 

b. Xác định đúng vấn đề cần thực hiện  
c. Triển khai vấn đề cần thực hiện
 
d. Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo  
quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu

 
 
 

c. Sáng tạo: Cách diễn đạt sáng tạo,  
suy nghĩ mới mẻ về vấn đề được để cập