Bài 17

Biện pháp
nhân hóa

A

B

C

D

Luyện từ và câu
E

F

Sep

Oct

Nov

Dec

Jan

Feb

Mar

Apr

May

Yêu cầu cần đạt

Jun

- Nắm được khái niệm biện pháp nhân hóa.
- Nhận biết được biện pháp nhân hóa.
- Đặt được câu có sử dụng biện pháp nhân hóa.

Jul

Aug
A

B

C

D

E

F

1. Mỗi từ in đậm trong đoạn văn dưới đây dùng để gọi con vật nào?
Em có nhận xét gì về cách dùng những từ đó trong đoạn văn?

Mùa xuân, ngày nào cũng là ngày hội. Muôn loài vật
trên đồng lũ lượt kéo nhau đi. Những anh chuồn chuồn ớt
đỏ thắm như ngọn lửa. Những cô chuồn chuồn kim nhịn
ăn để thân hình mảnh dẻ, mắt to, mình nhỏ xíu, thướt tha
bay lượn. Các chú bọ ngựa vung gươm tập múa võ trên
những chiếc lá to. Các ả cánh cam diêm dúa, các chị cào
cào xòe áo lụa đỏm dáng,… Đạo mạo như bác giang, bác
dẽ cũng vui vẻ dạo chơi trên bờ đầm.
(Theo Xuân Quỳnh)

1. Mỗi từ in đậm trong đoạn văn dưới đây dùng để gọi con vật nào?
Em có nhận xét gì về cách dùng những từ đó trong đoạn văn?

- Chỉ rõ từ đó dùng để
gọi con vật nào?
- Nhận xét cách dùng.

Mùa xuân, ngày nào cũng là ngày hội. Muôn
loài vật trên đồng lũ lượt kéo nhau đi. Những anh
chuồn chuồn ớt đỏ thắm như ngọn lửa. Những cô
chuồn chuồn kim nhịn ăn để thân hình mảnh dẻ,
mắt to, mình nhỏ xíu, thướt tha bay lượn. Các chú
bọ ngựa vung gươm tập múa võ trên những chiếc
lá to. Các ả cánh cam diêm dúa, các chị cào cào
xòe áo lụa đỏm dáng,… Đạo mạo như bác giang,
bác dẽ cũng vui vẻ dạo chơi trên bờ đầm.
(Theo Xuân Quỳnh)

1. Mỗi từ in đậm trong đoạn văn dưới đây dùng để gọi con vật nào?
Em có nhận xét gì về cách dùng những từ đó trong đoạn văn?

Mùa xuân, ngày nào cũng là ngày hội. Muôn loài vật
trên đồng lũ lượt kéo nhau đi. Những anh chuồn chuồn ớt
đỏ thắm như ngọn lửa. Những cô chuồn chuồn kim nhịn
ăn để thân hình mảnh dẻ, mắt to, mình nhỏ xíu, thướt tha
bay lượn. Các chú bọ ngựa vung gươm tập múa võ trên
những chiếc lá to. Các ả cánh cam diêm dúa, các chị cào
cào xòe áo lụa đỏm dáng,… Đạo mạo như bác giang, bác
dẽ cũng vui vẻ dạo chơi trên bờ đầm.
(Theo Xuân Quỳnh)

Mùa xuân, ngày nào cũng là ngày hội. Muôn
loài vật trên đồng lũ lượt kéo nhau đi. Những anh
chuồn chuồn ớt đỏ thắm như ngọn lửa. Những cô
chuồn chuồn kim nhịn ăn để thân hình mảnh dẻ, mắt
to, mình nhỏ xíu, thướt tha bay lượn. Các chú bọ
ngựa vung gươm tập múa võ trên những chiếc lá to.
Các ả cánh cam diêm dúa, các chị cào cào xòe áo
lụa đỏm dáng,… Đạo mạo như bác giang, bác dẽ
cũng vui vẻ dạo chơi trên bờ đầm.

anh chuồn chuồn ớt

Cô chuồn chuồn kim

chị cào cào
chú bọ ngựa

ả cánh cam

bác dẽ
bác giang

Biện pháp nhân hóa
Từ in đậm

Dùng để gọi con vật

1

anh

chuồn chuồn ớt

2

cô

chuồn chuồn kim

3

chú

bọ ngựa

4

ả

cánh cam

5

chị

cào cào

6

bác

giang, dẽ

Gọi con vật bằng từ ngữ dùng để gọi người.

1

Từ in
đậm
anh

Dùng để gọi con
vật
chuồn chuồn ớt

2

cô

chuồn chuồn kim

3

chú

bọ ngựa

4

ả

cánh cam

5

chị

cào cào

6

bác

giang, dẽ

Nhận xét
Làm cho các
vật trong đoạn
văn trở nên gần
gũi, sinh động
với con người
hơn.

Đoạn văn đã sử dụng biện pháp nhân hóa theo
cách gọi sự vật bằng từ ngữ để gọi người. Ta thấy
viết về những con vật như nói về con người.

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.
Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc
Khoa)

Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng

Những sự vật, hiện tượng nào
được nhắc trong đoạn thơ?

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
dừa
Cây
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

2. Tìm trong đoạn thơ dưới đây những từ ngữ chỉ hoạt động,
đặc điểm của người được dùng để tả các vật hoặc hiện tượng tự nhiên.

Bụi tre
Tần ngần
Gỡ tóc
Hàng bưởi
Đu đưa
Bế lũ con
Đầu tròn
Trọc lốc

Chớp
Chớp
Rạch ngang trời
Khô khốc
Sấm
Ghé xuống sân
Khanh khách
Cười

Cây dừa
dừa
Cây
Sải tay
Bơi
Ngọn mùng tơi
Nhảy múa
Mưa
Mưa…
(Trần Đăng Khoa)

Phiếu bài tập
Vật, hiện
tượng tự
nhiên
Bụi tre

Từ ngữ chỉ người hoặc đặc
điểm, hoạt động của người

Nhận xét

Tần ngần, gỡ tóc

Hàng bưởi

Bế lũ con

Làm cho các vật
trong đoạn văn
trở nên gần gũi,
sinh động hơn.

Chớp

Rạch ngang trời

Sấm
Cây dừa

Ghé xuống sân, khanh khách
cười
Sải tay bơi

Ngọn mùng tơi

Nhảy múa

Vậy em hiểu thế nào
về nhân hóa?

Con vật
Nhân
hóa

Gọi,
kể,
tả

Cây cối
Đồ vật
Hiện tượng
tự nhiên

Bằng những
từ ngữ dùng
để gọi, kể, tả
con người

Sep

Oct

Nov

Dec

Jan

Feb

Mar

Apr

May

Jun

Jul

Aug

Ghi nhớ

A

B

Nhân hóa là gọi, kể, tả con vật, cây cối,
đồ vật, hiện tượng tự nhiên,… bằng những
từ ngữ vốn được dùng để gọi kể, tả người
làm cho chúng gần gũi và sinh động hơn.

C

D

E

F

3. Trong đoạn thơ dưới đây, những vật và hiện tượng tự nhiên nào
được nhân hóa? Chúng được nhân hóa bằng cách nào?

Đồng làng vương chút heo may
Mầm cây tỉnh giấc, vườn đầy tiếng chim
Hạt mưa mải miết trốn tìm
Cây đào trước cửa lim dim mắt cười
Quất gom từng giọt nắng rơi
Làm thành quả - trăm mặt trời vàng mơ…
(Đỗ Quang Huỳnh)

Vật, hiện
tượng tự
nhiên được
nhân hóa
Mầm cây

Từ ngữ miêu tả

Cách nhân hóa

Tỉnh giấc

Hạt mưa

Trốn tìm

Tả sự vật bằng từ
ngữ dùng để tả
người.

Cây đào

Lim dim, cười

Quất

Gom

4. Đặt 1 – 2 câu về con vật hoặc cây cối,
trong đó có sử dụng biện pháp nhân hóa.
- Câu có chứa sự vật được nhân hóa.
- Diễn đạt một ý trọn vẹn.
- Đầu câu viết hoa, cuối câu đánh dấu
câu phù hợp.

4. Đặt 1 – 2 câu về con vật hoặc cây cối,
trong đó có sử dụng biện pháp nhân hóa.

- Mấy chú ong đang rủ
nhau đi tìm mật.

4. Đặt 1 – 2 câu về con vật hoặc cây cối,
trong đó có sử dụng biện pháp nhân hóa.

- Nàng hoa hồng mặc
chiếc váy đỏ nhung thật
lộng lẫy.

Em đã học được gì?
Nắm được khái niệm biện pháp nhân hóa.
Nhận biết được biện pháp nhân hóa.
Đặt được câu có sử dụng biện pháp nhân hóa.

Đặt câu có sử dụng hình ảnh nhân hóa nói về học tập.

Chuẩn bị bài sau:
Bài 17: Viết
Tìm hiểu cách viết đoạn văn tưởng tượng
(tiết 3 – trang 79)

Thanks!
CREDITS: This presentation template was
created by Slidesgo, including icons by
Flaticon, and infographics & images by
Freepik