Chào mừng thầy
cô đến dự giờ
MÔN: TIẾNG VIỆT
GIÁO VIÊN: HÀ HOÀNG MAI

Khởi động

Trong video trên, bạn
nữ nhắc đến những
kiến thức nào về tác
dụng của dấu gạch
ngang đã được học?

Tiếng Việt

Dấu gạch
ngang

Khám phá

Bài 1: Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm gì?
Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam – sự kiện văn hóa quan tr ọng v ới
người yêu thích sách – được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 hằng năm.
Ha-ri Pót-tơ – bộ truyện của nhà văn Giô-an Rô-linh – có sức hấp d ẫn kì l ạ
với nhiều trẻ em trên thế giới.

A Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân
vật
B Đánh dấu các ý liệt kê.

C Nối các từ ngữ trong một liên danh
D Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích

Thảo
luận
nhóm 2

Bài 1: Dấu gạch ngang trong các câu dưới đây được dùng để làm
gì?
Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam – sự kiện văn hóa quan tr ọng v ới
người yêu thích sách – được tổ chức vào ngày 21 tháng 4 hằng năm.
Ha-ri Pót-tơ – bộ truyện của nhà văn Giô-an Rô-linh – có sức hấp d ẫn kì l ạ
với nhiều trẻ em trên thế giới.

D Đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích

Bài 2: Nêu đặc điểm về vị trí và công dụng của dấu gạch ngang
trong mỗi trường hợp dưới đây:
a. Lê Quý Đôn – tên lúc nhỏ là Lê
Danh Phương – nổi tiếng ham học,
thông minh, có trí nhớ tốt.
(Thế An)

c. Đến Phong Nha – Kẻ Bàng, chúng
tôi thích thú ngắm nhìn động Thiên
Đường kì vĩ với các nhũ đá đẹp lộng
lẫy.
(Đặng Đức)

b. Thế giới biết ơn những

nhà phát minh đã góp phần
thay đổi cuộc sống:
– Lát-xlô Bi-rô chế tạo nên
bút bi.
– Lu-i Brai tìm ra chữ nổi
dành cho người mù.
– Giôn Đun-lốp sáng chế ra
lốp xe rỗng bơm hơi thay cho
lốp cao su đặc.
(Bùi
ệ
p c)
Anh)
(Đặ(Đ
ngặng
ĐDi
ứĐ
c)ứ

Thảo luận nhóm 4

2. Nêu đặc điểm về vị trí và công dụng của dấu gạch ngang trong mỗi trường hợp
sau:

a. Lê Quý Đôn – tên lúc nhỏ là Lê Danh
Phương – nổi tiếng ham học, thông
minh, có trí nhớ tốt.
(Thế An)

+ Vị trí dấu gạch
ngang: .............................................................................
........
+ Công dụng: .........................................................

c. Đến Phong Nha – Kẻ Bàng, chúng tôi
thích thú ngắm nhìn động Thiên
Đường kì vĩ với các nhũ đá đẹp lộng
lẫy.
(Đặng Đức)

+ Vị trí dấu gạch
ngang: .............................................................................
........

b. Thế giới biết ơn những

nhà phát minh đã góp phần
thay đổi cuộc sống:
– Lát-xlô Bi-rô chế tạo nên
bút bi.
– Lu-i Brai tìm ra chữ nổi
dành cho người mù.
– Giôn Đun-lốp sáng chế ra
lốp xe rỗng bơm hơi thay cho
lốp cao su đặc.
(Bùi Diệp Anh)

+ Vị trí dấu gạch
ngang: ................................................................
.............

Ghi nhớ
Ngoài việc dùng để đánh dấu lời nói trực
tiếp của nhân vật, đánh dấu các ý liệt kê,
nối các từ ngữ trong một liên danh, dấu
gạch ngang có thể được đặt ở giữa câu để
đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích
trong câu.

Luyện tập, thực hành

Đây là ai?

Giuyn Véc-nơ
(1828-1905)

Bài 3: Dấu gạch ngang trong câu nào dưới đây được dùng để
đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích?
(1)Giuyn véc-nơ – một trong những người được gọi là “cha đẻ của

khoa học viễn tưởng” – rất thích đi du lịch tới các miền xa xôi. (2)Năm
mười một tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền
mà cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây. (3)Khi cha phản đối, cậu đã
hứa:
- Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi.
(4)Nhờ những chuyến “du lịch” đó, Giuyn Véc-nơ đã viết nên nhiều
truyện khoa học viễn tưởng:
- Hai vạn dặm dưới biển,
- Vòng quanh thế giới trong 80 ngày,...
( Theo Bảo Ngọc)

(1828-1905)

Thảo
luận
nhóm 2

Vận dụng

Bài 4. Viết 2-3 câu về một danh
nhân, trong đó có dùng dấu gạch
ngang để đánh dấu bộ phận chú
thích, giải thích.

Bác Hồ - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc
Việt Nam- đã có công lớn trong việc
cứu nước. Bác được toàn thể dân
tộc ta yêu mến.

Võ Nguyên Giáp- vị tướng tài ba của
Việt Nam - đã có công lớn trong
quân sự. Ông được toàn thể dân tộc
ta ngưỡng mộ.

Tạ Quang Bửu –nhà bác học nổi
tiếng Việt Nam- vốn thông minh,
ham học từ nhỏ. Ngày nay, người ta
còn lấy tên ông đặt tên cho giải
thưởng khoa học trẻ toàn quốc.

Hẹn gặp lại thầy
cô và các em!

(1), (2)

Nguyễn Du – cha đẻ của Truyện Kiều – được UNESCO xếp
vào một trong bảy danh nhân nổi tiếng của Việt Nam.
Người ta còn gọi ông với tên gọi “Đại thi hào Nguyễn Du”.
Trong suốt nhiệm kỳ tổng thống của mình, Lincoln – thống
thứ 16 của Hoa kỳ đã lãnh đạo đất nước vượt qua cuộc Nội
chiến lớn của quốc gia. Ông cũng được biết đến với vai trò
là một luật sư.

Phiếu bài tập
Nêu đặc điểm về vị trí và công dụng của dấu gạch ngang trong
mỗi trường hợp ở bài tập 2-sgk trang 107 và hoàn thành bảng
sau:

Dấu gạch
ngang
Trường hợp a

Vị trí

giữa câu

Trường hợp b

đầu mỗi ý liệt kê

Trường hợp c

giữa các từ ngữ

Công dụng

Đánh dấu bộ phận
chú thích
Đánh dấu các ý liệt
kê
Nối các từ ngữ trong
một liên danh

Bài 3: Dấu gạch ngang trong câu nào dưới đây được dùng để
đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích?
(1)Giuyn véc-nơ – một trong những người được gọi là “cha đẻ của

khoa học viễn tưởng” – rất thích đi du lịch tới các miền xa xôi. (2)Năm
mười một tuổi, cậu định đi theo một chiếc thuyền Ấn Độ – chiếc thuyền
mà cậu hi vọng sẽ căng buồm đi khắp đó đây. (3)Khi cha phản đối, cậu đã
hứa:
- Từ nay, con chỉ du lịch trong tưởng tượng thôi
(4)Nhờ những chuyến “du lịch” đó, Giuyn Véc-nơ đã viết nên nhiều
truyện khoa học viễn tưởng:
- Hai vạn dặm dưới biển,
- Vòng quanh thế giới trong 80 ngày,...
( Theo Bảo Ngọc)

(1828-1905)