Em đã bao giờ pha nước muối để súc miệng
chưa? Em pha nước muối như thế nào?

Khi ta khuấy đều
muối vào cốc nước,
ta đã tạo ra một dung
dịch nước muối.

Thứ …… ngày …. tháng …. năm….

KHOA HỌC

Bài 3

Hỗn hợp và
dung dịch

2 tiết Tiết 1

Yêu cầu cần đạt
Năng lực khoa học tự nhiên
–

Phân biệt được hỗn hợp và dung dịch từ các ví dụ đã cho.

–

Thực hành tách muối hoặc đường ra khỏi dung dịch muối hoặc đường.
Năng lực chung
− Năng lực giao tiếp và hợp tác trong thảo luận nhóm; quan sát và phân
tích hình ảnh, nội dung để khái quát được hỗn hợp và dung dịch.
− Năng lực thực hành thí nghiệm: “Tách muối ra khỏi dung dịch nước
muối”.
− Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua việc giải thích được
một số hỗn hợp và dung dịch thường sử dụng hằng ngày.
Phẩm chất chủ yếu
− Trách nhiệm và trung thực trong tiến hành thí nghiệm và báo cáo kết
quả thảo luận.
− Chăm chỉ: Ham hiểu biết, tìm hiểu về hỗn hợp, dung dịch và vận dụng
kiến thức vào cuộc sống.

Hoạt động 1
Tìm hiểu hỗn hợp

Thí nghiệm 1a:
Tạo hỗn hợp gia vị

CHUẨ
Muối tinh, đường,
N tiêu
BỊbột; một thìa
nhỏ; một đĩa sâu lòng (hình 1).

THỰC
■ Dùng
thìa
lấy
riêng
từng
chất
cho
vào
HIỆN
đĩa (hình 2).

■ Trộn đều các chất thu được hỗn hợp gia
vị (hình 3). (Mỗi chất trong hỗn hợp còn
được gọi là một thành phần.)
■ Nếm hỗn hợp gia vị vừa được tạo thành.

Thảo luận:
Hỗn hợp gia vị trên có những chất nào và có vị gì?
So sánh vị của hỗn hợp đó với vị của từng chất ban đầu.

CHIA SẺ

Ở thí nghiệm 1a, hỗn hợp gia vị có những chất nào
và có vị gì? So sánh vị của hỗn hợp đó với vị của
từng chất ban đầu.
Hỗn hợp gia vị có những chất: muối, đường và tiêu
bột. Hỗn hợp có vị mặn của muối, ngọt của đường
và cay của tiêu bột. Vị của hỗn hợp không thay đổi
với vị của từng chất ban đầu.

Thí nghiệm
1B:
Tạo hỗn hợp nước – cát

CHUẨ
N BỊ

■ Cát sạch.
■ Thìa nhỏ.
■ Nửa cốc nước.

THỰC
HIỆN
■ Lấy một thìa cát cho vào cốc (hình 4).

■ Khuấy nhẹ (hình 5).

Thảo luận:
■ Em có nhìn thấy từng chất trong hỗn hợp vừa tạo
thành không?
■ So sánh màu sắc của các chất trong hỗn hợp tạo
thành với màu sắc của các chất ban đầu.

CHIA SẺ

Ở thí nghiệm 1b, em có nhìn thấy từng chất trong
hỗn hợp vừa tạo thành không? So sánh màu sắc
của các chất trong hỗn hợp tạo thành với màu sắc
của các chất ban đầu.
Trong hỗn hợp nước – cát, vẫn nhìn rõ nước và
cát. Màu sắc của các chất trong hỗn hợp lúc này
vẫn giống màu sắc của các chất ban đầu.

Theo em, hỗn hợp được
tạo thành khi nào?

Hỗn hợp được tạo thành khi
hai hay nhiều chất trộn lẫn
vào nhau. Trong hỗn hợp,
mỗi chất giữ nguyên tính
chất của nó.

Đố em: Đất có phải là hỗn
hợp không? Vì sao?

Đất là một hỗn hợp. Vì đất có chứa nhiều
chất khác nhau như chất khoáng, chất
mùn, không khí, nước ….

KẾT LUẬN
Hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau có thể
tạo thành hỗn hợp. Trong hỗn hợp mỗi chất
vẫn giữ nguyên tính chất của nó.

Hỗn hợp không chỉ do chất
rắn tạo thành mà còn được
tạo nên từ các chất lỏng,
chất khí.

Ví dụ:
+ Máu là một hỗn hợp gồm nhiều
thành phần như huyết tương, hồng
cầu,…
+ Không khí mà chúng ta thở là hỗn
hợp của các khí ô–xi, ni–tơ,…

Hoạt động 2
Tìm hiểu dung dịch

Thí nghiệm 2
Tạo dung dịch
nước đường

CHUẨ
■ Đường trắng.N BỊ
■ Thìa nhỏ.
■ Nửa cốc nước.

THỰC
■ Lấy một
thìa đường cho vào cốc
HIỆN
(hình 6).

■ Khuấy nhẹ cho đến khi đường tan hoàn
toàn trong nước thành hỗn hợp đồng nhất
(đường và nước phân bố đều vào nhau)
(hình 7).

Thảo luận:
■ Em có nhìn thấy từng chất trong hỗn hợp nước
đường không?
■ Hỗn hợp trên gọi là dung dịch. Theo em, dung
dịch được tạo thành khi nào?

CHIA SẺ

- Em không nhìn thấy từng chất trong hỗn hợp nước
đường.
- Dung dịch được tạo thành khi có hai chất lỏng hoặc
chất lỏng và chất rắn hoà tan hoàn toàn vào nhau tạo
thành một hỗn hợp đồng nhất.

Thứ nhất phải có hai chất
trở lên.
Trong hai chất, phải có một chất
ở thể lỏng và chất kia phải hòa
tan được vào trong thể lỏng đó

Vậy dung
là gì?
KẾT dịch
LUẬN
Hỗn hợp chất lỏng với chất
rắn bị hòa tan và phân bố
đều hoặc hỗn hợp chất lỏng
với chất lỏng hòa tan vào
nhau được gọi là dung dịch.

Hoạt động luyện tập:
Đố em

Đố em: Trong ba cốc dưới đây, cốc nào đựng dung dịch?
Cốc nào đựng hỗn hợp? Giải thích.

Cốc nước đường
Dung dịch

Cốc nước cam

Cốc nước có dầu ăn
Hỗn hợp

Tại sao hỗn
hợp dầu ăn
với nước
không được
gọi là dung
dịch?

Hỗn hợp dầu ăn với
nước không được gọi
là dung dịch vì hỗn hợp
này để yên một lúc thì
nước lắng xuống, dầu
ăn nổi lên thành một
lớp trên mặt nước chứ
hai chất này không hòa
tan với nhau.

Trước khi đi chơi, các chú ếch
con phải hoàn thành bài tập về
nhà. Các bạn hãy giúp ếch con
trả lời các câu hỏi sau nhé!

1. Hỗn hợp là gì? Kể tên một vài hỗn hợp em biết?
Hỗn hợp là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau có
thể tạo thành hỗn hợp. Trong hỗn hợp mỗi chất vẫn
giữ nguyên tính chất của nó.
Ví dụ: Hỗn hợp muối tiêu, hỗn hợp cát và sỏi…

2. Dung dịch là gì. Nêu ví dụ.
Dung dịch được tạo thành khi có hai chất lỏng
hoặc chất lỏng và chất rắn hoà tan hoàn toàn vào
nhau thành một hỗn hợp đồng nhất.

Ví dụ: nước đường, nước muối

Cảm ơn các bạn đã giúp tớ.
Nhờ có các bạn mà tớ được
vui chơi cùng bạn bè.