BÀI 8: ÔN TẬP VÀ BỔ SUNG
BÀI TOÁN LIÊN QUAN ĐẾN
RÚT VỀ ĐƠN VỊ

Nội dung bài học:

- Nhận biết một mối quan hệ phụ thuộc của hai đại lượng, giải được bài toán
rút về đơn vị theo cách dùng tỉ số.
- Giải quyết các vấn đề đơn giản liên quan đến bài toán rút về đơn vị.
- HS có cơ hội phát triển các năng lực tư duy và lập luận toán học, giao tiếp
toán học, mô hình hoá toán học, giải quyết vấn đề toán học và phẩm chất trách
nhiệm, chăm chỉ, yêu nước.

KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI
“HỎI NHANH ĐÁP ĐÚNG”

Vòng quay

1. Tìm tỉ số của số lớn và số bé.

2. Nêu các bước giải bài toán
rút về đơn vị ở lớp 4.

Quan sát hình ảnh và cho biết.
Bạn gái hỏi gì?
Bạn trai nói gì?

Quan sát hình ảnh và cho biết.

Bài 8: Ôn tập và bổ sung
Bài toán liên quan đến rút về đơn vị (tiết 1)
Hoạt động: Khám phá hình thành kiến thức mới.
a. Ví dụ về mối quan hệ phụ thuộc: Bảng dưới đây có thể hiện mối liên
quan giữa số chuồng thỏ và số con thỏ trong các chuồng.

Số chuồng thỏ
Số con thỏ

1
2

Một chuồng thỏ có mấy con thỏ?

Tìm số con thỏ trong 2 chuồng, 3 chuồng, 4 chuồng.

Vòng quay

Theo chiều mũi tên, ta có:
Số chuồng thỏ

1

2

3

4

Số con thỏ

2

4

6

8

Số chuồng thỏ

1

2

3

4

Số con thỏ

2

4

6

8

Số chuồng thỏ

1

2

3

4

Số con thỏ

2

4

6

8

Số chuồng thỏ

1

2

3

4

Số con thỏ

2

4

6

8

Vòng quay

b) Bài toán:
4 chuồng có 8 con thỏ. Hỏi 12 chuồng như thế có bao nhiêu
con thỏ? Biết số con thỏ trong các chuồng bằng nhau.
+ Bài toán hỏi gì?
+ Muốn biết 12 chuồng có bao nhiêu con thỏ ta phải biết gì?
+ Để thuận lợi cho việc giải bài toán, trước tiên làm gì?
+ Khi tóm tắt bài này cần lưu ý những gì?
Tóm tắt
4 chuồng: 8 con
12 chuồng: ? con

Bài giải
8:4=2
Mỗi chuồng có 2 con thỏ.
2 × 12 = 24
12 chuồng có 24 con thỏ.

Cách 2
4 chuồng: 8 con
12 chuồng: ? con
+ 12 chuồng so với 4 chuồng thì gấp mấy lần? Tại sao?
+ 12 chuồng có bao nhiêu con thỏ?

Bài giải
12: 4 = 3
12 chuồng gấp 4 chuồng 3
lần?

Cách 1: Để tìm số con thỏ
trong 12 chuồng, ta tìm số
con thỏ trong 1 chuồng,
đây là bước rút về đơn vị
nên tên của cách 1 là Rút
về đơn vị.
Cách 1: Rút về đơn vị.

Cách 2: Để tìm số con thỏ
trong 12 chuồng, ta tìm xem
12 gấp 4 bao nhiêu lần.
Phép chia 12 : 4 cũng được
hiểu là tỉ số của 12 và 4. Do
đó tên của cách 2 là Tìm tỉ số.
Cách 2: Tìm tỉ số.

Luyện tập – Thực hành

Vòng quay

Bài 1: Cho biết một chiếc máy tự động cứ 10 phút lại đóng
gói được 15 kiện hàng. Hãy hoàn thiện bảng dưới đây.
Thời gian đống gói ( thút )
Số kiện hàng được đóng gói

10
15

60
?

?
3

a. Khi số phút gấp lên 6 lần thì số kiện hàng gấp lên ? lần.
Trong 60 phút, chiếc máy đó đóng gói được ? kiện hàng.
b. Khi số kiện hàng giảm đi 5 lần thì số phút giảm đi ? lần.
Chiếc máy đóng gói kiện hàng trong ? phút.

Vòng quay

Tóm tắt
10 phút: 15 kiện hàng
60 phút: ? kiện hàng

Bài giải
60 : 10 = 6
60 phút gấp 10 phút 6 lần
6 × 15 = 90
Vậy 60 phút đóng gói được 15 kiện hàng.
Bài giải
15 : 3 = 5
3 kiện hàng so với 15 kiện hàng thì giảm đi 3 lần
10 × 5 = 2
Vậy chiếc máy đóng gói 3 kiện hàng trong 2 phút.

BÀI 8: Ôn tập và bổ sung
Bài toán liên quan đến rút về đơn vị
(Tiết 2)

Bài toán cho biết gì?
Bài toán hỏi gì?
Tóm tắt
4 quyển vở: 48000 đồng
8 quyển vở: ? tiền

Bài giải
8:4=2
8 quyển vở gấp 4 quyển vở lần
48000 x 2 = 96000 đồng
Vậy Thọ mua 8 quyển vở hết 96000 đồng

Luyện tập 2: 36 chai nước được xếp đều vào 3 hộp. Hỏi 180
chai nước cùng loại thì xếp đều được bao nhiêu hộp như thế?
Bài toán cho biết gì?
Bài toán hỏi gì?
Tóm tắt
36 chai: 3 hộp
180 chai: ? Hộp

Bài giải
180: 36 = 5
180 chai nước gấp 35 chai nước 5 lần.
5 x 3 = 15
180 chai nước xếp được 15 hộp

Luyện tập 3: Một ô tô cứ đi 100 km trên một con đường thì tiêu thụ hết
8 l xăng.
a) Hỏi ô tô đi 50 km trên con đường đó thì tiêu thụ hết bao nhiêu lít xăng?
b) Nếu mỗi lít xăng có giá 23 960 đồng thì ô tô đi 50 km trên con đường đó hết
bao nhiêu tiền xăng?
Bài giải
a.
100 : 50 = 2
Bài toán cho biết gì?
50km so với 100 km thì giảm 2 lần
Bài toán hỏi gì?
8:2=4
Tóm tắt
Ô tô đi 50 km tiêu thụ hết 4 lít xăng
a. 100 km: 8 lít xăng
b.
23 960 × 4 = 95 840
50 km: ? lít xăng
Ô tô đi 50 km hết 95 840 đồng tiền xăng.
b. 1 lít xăng: 23960 đồng
Trả lời:
? lít xăng ? tiền xăng
a) Đi 50 km hết 4 l xăng.
b) Tiền xăng hết 95 840 đồng.

Vận dụng – Trải nghiệm
Dưới đây là hình ảnh các bạn tham quan nhà máy gạo lớn
nhất Châu Á (tại An Giang).

Yêu cầu HS thảo luận nhóm 4

THẢO LUẬN
NHÓM 4

Sửa bài
Tóm tắt
10 ngày: 16000 tấn
1 tháng ( 30 ngày) ? tấn

Bài giải
16000 : 10 = 1600
1600 tấn là của nhà máy xay trong 1 ngày
1600 x 30 = 4800
Vậy 4800 tấn là của nhà máy xay xát
trong 30 ngày.