KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu hỏi:
Trình bày khái niệm Phương thức sản xuất? Phương thức sản xuất bao gồm những yếu tố nào? Trong các yếu tố đó, yếu tố nào quyết định nhất đối với sự phát triển của Phương thức sản xuất.
Bài 8:( tiết 3)
TỒN TẠI XÃ HỘI
VÀ
Ý THỨC XÃ HỘI
NỘI DUNG
2. Ý thức xã hội
a. Khái niệm.
b. Hai cấp độ của ý thức xã hội
3. Mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
a. Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
b. Sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội
2. Ý thức xã hội:
a. Khái niệm ý thức xã hội
- Ý thức xã hội bao gồm những quan niệm, quan điểm của cá nhân trong xã hội; từ các hiện tượng tình cảm, tâm lý đến các quan điểm, học thuyết về chính trị, pháp quyền, tôn giáo, đạo đức, nghệ thuật…
- Ý thức phản ánh tồn tại xã hội
Rác thảy làm ô nhiễm nguồn nước
Khí thảy công nghiệpgây ô nhiễm không khí
Con người có ý thức bảo vệ môi trường
b. Hai cấp độ của ý thức xã hội:
- Tâm lý xã hội:
- Hệ tư tưởng:
+ Nguồn gốc:
+ Bản chất:
+ Hình thức hình thành:
+ Nguồn gốc:
+ Bản chất:
+ Hình thức hình thành:
tồn tại xã hội
tâm trạng thói quen, tình cảm của con người
tự phát( do ảnh hưởng trực tiếp của điều kiện sống hằng ngày).
tồn tại xã hội
quan niệm, quan điểm đã được hệ thống hoá thành lí luận, học thuyết về chính trị, pháp quyền, đạo đức…
tự giác( do nhà tư tưởng của giai cấp nhất định xây dựng nên).
3. Mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
Em tán thành ý kiến nào sau đây?
a- Sự tồn tại và phát triển của xã hội là do ý chí của con người, do các học thuyết chính trị, đạo đức, tôn giáo quyết định.
b- Kinh tế là lực lượng duy nhất quyết định sự phát triển của xã hội, các học thuyết về chính trị, đạo đức, triết học, nghệ thuật…không có vai trò gì đáng kể.
C - Việc sản xuất của cải vật chất là nền tảng để phát triển xã hội và các học thuyết về chính trị, đạo đức… và tất cả các hình thái ý thức xã hội này đều có tác động trở lại đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội.
Triết học Mác- Lênin
C - Việc sản xuất của cải vật chất là nền tảng để phát triển xã hội và các học thuyết về chính trị, đạo đức… và tất cả các hình thái ý thức xã hội này đều có tác động trở lại đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội.
a. Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội:
Con người có ý thức đội mũ bảo hiểm
Tai nạn tác động vào não gây tử vong
Cha mẹ quan tâm chăm sóc dạy dỗ con tận tuỵ
Con cái ngoan, hiền, chăm chỉ học tập
Thành đạt và trở thành người có ích cho xã hội
- Tồn tại xã hội là cái có trước quyết định ý thức xã hội, Mỗi khi phương thức sản xuất của tồn tại xã hội thay đổi thì kéo theo sự thay đổi về nội dung phản ánh của tồn tại xã hội.
=> Cho nên khi muốn tìm hiểu về nguồn gốc của các hiện tượng ý thức, tư tưởng cần phải phân tích những điều kiện sinh hoạt vật chất sản sinh ra nó.
Ví dụ:
b. Sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội:
Thảo luận nhóm
Nhóm 1,3,5: Cho biết khi ý thức con người tốt, tiên tiến có tác động như thế nào đến môi trường sống và sự phát triển của xã hội ? Cho 1 ví dụ chứng minh?
Câu hỏi:
Nhóm 2,4,6: Cho biết khi ý thức con người kém,lạc hậu sẽ gây ảnh hưởng như thế nào đến môi trường sống và sự phát triển của xã hội ? Cho 1 ví dụ chứng minh?
- Ý thức xã hội tốt, tiến bộ:
=> Chỉ đạo con người trong hoạt động thực tiễn đạt kết quả cao, thúc đẩy tồn tại xã hội phát triển và hoàn thiện hơn.
Ví dụ:
Ý thức bảo vệ môi trường
Môi trường trong lành, con người sống khoẻ, làm việc tốt
- Ý thức xã hội kém, lạc hậu:
=> Kiềm hãm sự phát triển của tồn tại xã hội
Ví dụ:
Buôn bán gia cầm không qua kiểm dịch
Dịch bệnh hiểm nghèo
H5N1
BÀI TẬP
Khi bàn về quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, em tán thành ý kiến nào sau đây?
a. Đi-đờ rô, nhà triết học người Pháp cho rằng: Thượng đế chỉ là sự thần thánh hoá các điều kiện sống thực của con người.
b. Phơi- ơ- bắc nói một cách hình ảnh: Người trong cung điện thì suy nghĩ khác người trong túp lều.
c. Trong tất cả sự chuyển biến của lịch sử, sự chuyển biến về chính trị là quan trọng nhất,quyết định sự phát triển của xã hội.
d. Kinh tế là nhân tố quyết định duy nhất trong lịch sử.
e. Mọi học thuyết về đạo đức có từ trước đến nay, xét đến cùng đều là sản phẩm của tình hình kinh tế lúc bấy giờ.