ề
CĐ

 Tin 6

ề
CĐ

Về kiến thức:
- Sắp xếp một cách logic và
trình bày dưới dạng sơ đồ
tư duy các ý tưởng, khái
niệm
-Giải thích được lợi ích của
sơ đồ tư duy, nêu được nhu
cầu sử dụng phần mềm sơ
đồ tư duy trong học tập và
trao đổi thông tin.
-Tạo được sơ đồ tư duy
đơn giản bằng phần mềm.

 Tin 6

ề
CĐ

 Tin 6

Về năng lực:
2.1. Năng lực chung
-Năng lực tự chủ, tự học: HS biết đọc sách giáo khoa, kết hợp với trải nghiệm
thực tế để giải quyết các yêu cầu cuộc sống.
-Năng lực giao tiếp và hợp tác: Rèn kĩ năng hợp tác, giao tiếp và thuyết trình.
-Năng lực tư duy và sáng tạo: Phát triển tư duy logic, năng lực phân tích, đánh
giá, khái quát, giải quyết vấn đề..
2.2. Năng lực Tin học
-Phát triển tư duy logic, năng lực phân tích, đánh giá, khái quát, giải quyết vấn
đề.
-Nội dung trong bài học gắn liền với thực tế giúp các em trong việc tích lũy
kiến thức, kĩ năng ứng dụng công nghệ và vận dụng vào cuộc sống.

 Tin 6

ề
CĐ

NỘI
DUNG

1 Sơ đồ tư duy
2 Cách tạo sơ đồ tư duy

TRỌNG
TÂM

3

Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần
mềm máy tính.

KHÁM PHÁ

ề
CĐ

 Tin 6

Cỗ máy thời gian đưa An, Minh và Khoa gặp nhau ở tương lai, khi
cả ba bạn đã 50 tuổi.
-Minh: Ngày xưa lớp mình cũng hăng hái tham gia nhiều hoạt động
nhỉ.
-An: Ừ, vì thế mà chúng mình có rất nhiều kỉ niệm.
-Khoa: Này các bạn, nhiều lúc nhớ về những kỉ niệm xưa, khi chúng
ta học cùng nhau, tớ lục tìm tư liệu mà chẳng lưu giữ được gì. Giá
hồi đó lớp mình làm một cuốn sổ lưu niệm của lớp, ghi lại các hình
ảnh, thông tin, kỉ niệm, ... thì tốt quá!

Nghiên cứu và thảo luận

Sổ lưu niệm của lớp

Hãy tưởng tượng khi 50
tuổi, em tìm thấy cuốn
sổ lưu niệm đã cũ của
lớp mình. Hãy viết ra ba
điều mà cuốn sổ lưu
niệm làm em thích thú,
một điều làm em hạnh
phúc và một điều gợi lại
cho em kỉ niệm buồn.

Gợi ý:
-Ba điều làm em thích thú: Những dòng chữ
ngây thơ, những bức ảnh khi còn trẻ, những
câu chuyện hài hước khi còn trên ghế nhà
trường
?
-Một điều làm em hạnh phúc: Đọc lại những
lời chúc của các bạn dành cho mình
-Một điều gợi lại cho em kỉ niệm buồn:
Những bức ảnh bạn bè khoác vai nhau, vui
đùa với nhau

Theo em, một cuốn sổ lưu niệm sẽ gồm
Theo em sổ lưu niệm sẽ
thông tin của những ?người viết, hình ảnh,
gồm những thông tin gì? thời gian viết, những câu chuyện..

HOẠT ĐỘNG
1. Sơ đồ tư duy

ề
CĐ

 Tin 6

1. Sơ đồ tư duy
-Tony Buzan (sinh năm 1942 tại Luân Đôn, Anh) là người sáng tạo ra
sơ đồ tư duy. Sơ đồ tư duy là một phương pháp ghi nhớ, sắp xếp và lưu
trữ thông tin. Thông tin được chia thành các chủ đề chính, chủ đề nhánh
có mối quan hệ, liên kết với nhau. Sơ đồ tư duy dùng các từ khóa, hình
ảnh để gợi nhớ và các đường nối để biểu diễn thông tin. Mỗi hình ảnh
và từ khóa trong sơ đồ tư duy giúp ghi nhớ thông tin, làm nảy sinh
những ý tưởng mới, thúc đẩy tư duy và tăng khả năng sáng tạo.
-Nhờ sơ đồ tư duy, người xem có được cái nhìn tổng thể về vấn đề,
nhanh chóng và dễ dàng nắm bắt được thông tin, do đó dễ dàng ghi nhớ
và tiết kiệm thời gian.

ề
CĐ

 Tin 6

1. Sơ đồ tư duy
Nghiên cứu và thảo
Lợi ích:
Sơ đồ tư duy
Lợi
ích?
luận
-Nhìn thấy bức tranh tổng
Qua đoạn văn giới thiệu trên, em hãy tóm
thể.
tắt những nội dung chính và vẽ sơ đồ.
-Dễ dàng ghi nhớ.
chủsáng
đề?
Người
tạo: sáng
Thành
phần:Thành
-Thúcphần?
đẩy tư duy.
Tên Tên
Người
tạo?
-Tăng khả năng sáng tạo.
-Từ khóa.
chủ đề: -Tony Buzan
-Đơn giản, dễ hiểu.
Sơ đồ -Quốc tịch Anh. -Hình ảnh.
tư duy. -Sinh năm 1942. -Đường nối. -Tiết kiệm thời gian.

Làm gì?

-Ghi nhớ thông tin. Làm gì?
-Tổ chức thông tin.
+Chủ đề chính.
+Chủ đề nhánh.

Nghiên cứu và thảo luận

Sơ đồ tư duy

Cách biểu diễn nào (văn Gợi ý:
? sơ đồ tư duy dễ
bản, SĐTD) dễ hiểu, dễ Cách biểu diễn bằng
nhớ và thú vị hơn?
hiểu, dễ nhớ và thú vị hơn
Sử dụng sơ đồ tư duy có lợi ích: dễ nhìn,
Sử dụng sơ đồ tư duy có
? tư duy, tăng khả
dễ ghi nhớ, thúc đẩy
lợi ích gì?
năng sáng tạo, tiết kiệm thời gian....
Tên chủ đề chính (H5.2) là
Tên của chủ đề chính là " Sơ đồ tư duy", tên
gì? Tên các chủ đề nhánh
?
của chủ đề nhánh là "Lợi
ích", "Người sáng
(triển khai từ chủ đề chính) là
tạo", "Làm gì?' và "Thành phần"
gì?
Các ý chi tiết của chủ đề Các ý chi tiết của chủ đề nhánh "Thành phần"
?
nhánh “Thành phần” là gì?
là: "Từ khóa", "Hình ảnh" và "Đường nối"

ề
CĐ

1. Sơ đồ tư duy
-Sơ đồ tư duy là gì?
-Ưu điểm của sơ đồ tư
duy?

 Tin 6

Sơ đồ tư duy là phương pháp
trình bày thông tin một cách trực
quan bằng cách sử dụng văn bản,
hình ảnh và các đường nối.
Sơ đồ tư duy tận dụng tối đa
khả năng ghi nhận hình ảnh của
bộ não, giúp chúng ta dễ dàng ghi
nhớ chi tiết, tổng hợp hay phân
tích vấn đề.

Bài tập
Sơ đồ tư duy giúp chúng ta:
Ghi nhớ tốt hơn.
Giải các bài toán.
Sáng tạo hơn.
Nhìn thấy bức tranh tổng thể.

Bài tập
Sơ đồ tư duy là:
Một công cụ tổ chức thông tin phù hợp với quá trình tư
duy.
Một phương pháp chuyển tải thông tin.
Một cách ghi chép sáng tạo.
Một công cụ soạn thảo văn bản.

HOẠT ĐỘNG
2. Cách tạo sơ đồ tư duy

2. Cách tạo sơ đồ tư duy
Để tạo sơ đồ tư duy, em có thể vẽ thủ công hoặc sử dụng phần
mềm trên máy tính. Dù thực hiện theo cách nào thì việc tạo sơ đồ
tư duy cũng thực hiện theo các bước sau đây:
-Viết chủ đề chính ở giữa tờ giấy. Dùng hình chữ nhật, elip hay bất
cứ hình gì em muốn bao xung quanh chủ đề chính.
-Từ chủ đề chính, vẽ các chủ đề nhánh.
-Phát triển thông tin chi tiết với mỗi chủ đề nhánh, lưu ý sử dụng
từ khóa hoặc hình ảnh.
-Có thể tạo thêm nhánh con khi bổ sung thông tin vì sơ đồ tư duy
có thể mở rộng về mọi phía.
Chú ý: Nên sử dụng màu sắc khi tạo sơ đồ tư duy vì màu sắc có
tác dụng kích thích bộ não.

ề
CĐ

 Tin 6

2. Cách tạo sơ đồ tư duy
Nghiên cứu và thảo luận
Nội dung cuốn sổ lưu niệm:
*Các em hãy Gợi ý trả lời:
thảo luận nhóm Chủ đề chính: Sổ lưu niệm lớp 6A
để bàn về nội Các nhánh:
dung cuốn sổ -Giới thiệu thành viên: Họ tên, ngày sinh, địa chỉ,
?
lưu niệm của ảnh, sở thích, ...
lớp, sau đó tạo -Giáo viên: ...
sơ đồ tư duy -Các bài viết cảm nghĩ: Về bạn. Về trường lớp, ...
minh họa.
-Hoạt động sự kiện: ...

2. Cách tạo sơ đồ tư duy
Nghiên cứu và thảo luận

Sơ đồ tư duy

Hạn chế vẽ sơ đồ tư duy trên giấy:
Theo em vẽ +Khó khăn trong việc thêm, bớt hoặc thay đổi thông tin.
+Khó có thể chia sẻ với nhiều người, đặc biệt là người ở xa

sơ đồ tư duy
+Mất nhiều thời gian
thủ công trên +Dễ bị bẩn, nhàu
?
giấy có hạn +Có thể bị vẽ sai và thay đổi giấy nhiều lần
chế gì?
+Sơ đồ có thể khó nhìn hơn, khó đưa vào các bản trình
chiếu

Ưu điểm của
Ưu điểm của việc tạo sơ đồ tư duy thủ công trên giấy là:
việc tạo SĐTD
? chỉ cần giấy và bút. Thể
Có thể thực hiện ở bất cứ đâu,
thủ công trên
hiện
được
phong
cách
riêng
của
người
tạo
giấy là gì?

ề
CĐ

2. Cách tạo sơ đồ tư duy Em hãy trình
bày cách tạo
sơ đồ tư duy?
B1.Tạo chủ đề chính ở vị trí thích hợp (trung
tâm). Dùng hình chữ nhật, elip hay bất cứ hình
gì em muốn bao xung quanh chủ đề chính.
B2. Từ chủ đề chính, vẽ các chủ đề nhánh.
B3. Phát triển thông tin chi tiết.
B4. Tạo thêm nhánh con khi bổ sung thông
tin.

 Tin 6

Sơ đồ tư duy minh họa bằng phần mềm máy tính:

2. Cách tạo sơ đồ tư duy
Nghiên cứu và thảo luận

Sơ đồ tư duy
Vì sao nên sử dụng màu Nên sử dụng màu sắc khi tạo sơ đồ tư
sắc minh họa cho sơ đồ duy vì màu sắc có ?tác dụng kích thích
tư duy?
bộ não.

Bài tập
Ưu điểm của việc tạo sơ đồ tư duy thủ công trên giấy là
gì?
Dễ sắp xếp, bố trí, thay đổi, thêm bớt nội dung.
Sản phẩm tạo ra dễ dàng sử dụng cho các mục đích khác nhau
như: đưa vào bài trình chiếu, gửi cho bạn qua thư điện tử,…

Sản phẩm tạo ra nhanh chóng, dễ dàng chia sẻ cho nhiều
người ở các địa điểm khác nhau.
Có thể thực hiện ở bất cứ đâu, chỉ cần giấy và bút. Thể
hiện được phong cách riêng của người sáng tạo

ề
CĐ

 Tin 6

HOẠT ĐỘNG
3. Thực hành: Tạo sơ đồ
tư duy bằng phần mềm
máy tính.

ề
CĐ

 Tin 6

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính.
-Có nhiều cách tạo sơ đồ tư duy như sử dụng giấy, viết hoặc sử
dụng máy tính.
-Một số phần mềm chuyên dùng tạo sơ đồ tư duy như:
MindMaple
Lite,
FreeMind,
iMindmap,
Mindmaple,
MindManager,...
Bài tập: Sử dụng phần mềm tạo sơ đồ tư duy “Cuốn sổ lưu niệm”
của lớp.

ề
CĐ

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính.
a.Khởi động phần mềm:
Nháy đúp chuột lên biểu tượng
MindMaple Lite
trên màn hình nền.

 Tin 6

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính.
b.Tạo sơ đồ tư duy:
B1.Chọn File ->New

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính.
b.Tạo sơ đồ tư duy:
 B2.Chọn
mẫu

một

B3.
OK

Chọn

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính.
c.Tạo các chủ đề nhánh:
B2. Insert ->Subtopic
để thêm một nhánh vào
chủ đề đang chọn.
B1.Nháy chuột vào
khung Central Topic
và nhập tên chủ đề
chính

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính.
c.Tạo các chủ đề nhánh:

Thực hiện tương tự để
tạo các chủ đề nhánh
khác của sơ đồ tư duy

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính:
d.Ghi lại kết quả:
B1.Chọn
Save

File

->

3. Thực hành: Tạo sơ đồ tư duy bằng phần mềm máy tính:
d.Ghi lại kết quả:

B2.Nhập tên
tệp và nháy Save

Mẫu sơ đồ tư duy sổ lưu niệm lớp 6A

LUYỆN TẬP

Bài tập
Sơ đồ tư duy là gì?
Một sơ đồ trình bày thông tin trực quan bằng cách sử dụng từ ngữ ngắn
gọn, hình ảnh, các đường nối để thể hiện các khái niệm và ý tưởng

Văn bản của một vở kịch, bộ phim hoặc chương trình
phát sóng
Bản vẽ kiến trúc một ngôi nhà
Một sơ đồ hướng dẫn đường đi

Bài tập
Để tạo sơ đồ tư duy em cần phải:
Vẽ chủ đề chính ở bên phải tờ giấy để tiện kết nối chủ đề
chính với các chủ đề phụ
Tạo nhánh từ các chủ đề phụ
Thêm từ khóa, tạo các nhánh và chọn màu khác nhau
Xác định chủ đề chính, tạo nhánh, thêm từ khóa
và chọn màu khác nhau cho nhánh.

Bài tập
Phát biểu nào không phải là ưu điểm của việc tạo sơ đồ
tư duy bằng phần mềm máy tính?
Có thể sắp xếp, bố trí với không gian rộng mở, dễ sửa
chữa, thêm bớt nội dung
Có thể chia sẻ được cho nhiều người
Có thể làm ở bất cứ đâu, không cần công cụ hỗ trợ
Có thể kết hợp và chia sẻ để sử dụng cho các
phần mềm máy tính khác

Bài tập
Sơ đồ tư duy gồm các thành phần:
Bút, giấy, mực
Phần mềm máy tính
Từ ngữ ngắn gọn, hình ảnh, đường nối, màu sắc, …
Con người, đồ vật, khung cảnh, …

Bài tập
Nhược điểm của việc tạo sơ đồ tư duy theo cách thủ
công là gì?
Khó sắp xếp, bố trí nội dung
Hạn chế khả năng sáng tạo
Không linh hoạt để có thể làm ở bất cứ đâu, đòi hỏi công
cụ khó tìm kiếm
Không dễ dàng trong việc mở rộng, sửa chữa và
chia sẻ cho nhiều người

Bài tập
Phát biểu nào sai về việc tạo sơ đồ tư duy tốt?
Các đường kẻ càng ở gần hình ảnh trung tâm thì càng nên
tô màu đậm hơn và kích thước dày hơn
Nên dùng các đường kẻ cong thay vì các đường thẳng
Nên bố trí thông tin đều quanh hình ảnh trung tâm
Không nên sử dụng màu sắc trong sơ đồ tư duy vì màu sắc
làm người xem mất tập trung vào vấn đề chính

Bài tập
Phát biểu nào sau đây là sai:
Sơ đồ tư duy cung cấp cái nhìn tổng quan về một chủ đề tốt hơn
nhiều so với các tài liệu văn bản thông thường.
SĐTD giúp chúng ta sử dụng các kĩ năng của não phải. Não phải
là nơi giúp chúng ta xử lí các thông tin về hình ảnh, âm thanh,
tưởng tượng, sáng tạo và cảm xúc.
Với cùng một nội dung, cùng một yêu cầu tạo sơ đồ tư duy thì hai
người khác nhau sẽ tạo ra hai sơ đồ tư duy giống nhau.
Sơ đồ tư duy là công cụ tư duy trực quan giúp chúng ta tổ chức và
phân loại suy nghĩ; giúp phân tích, hiểu, tổng hợp, nhớ lại và nảy
sinh những ý tưởng mới tốt hơn.

Bài tập
Người ta thường dùng sơ đồ tư duy để:
Học các kiến thức mới
Không cần phải suy nghĩ gì thêm khi học tập
Ghi nhớ tốt hơn
Bảo vệ thông tin cá nhân

Bài tập
Đâu không phải là hạn chế khi vẽ sơ đồ tư duy thủ công
trên giấy:
Dễ bị bẩn, nhàu
Có thể bị vẽ sai và thay đổi giấy nhiều lần
Sơ đồ có thể khó nhìn hơn, khó đưa vào các bản trình
chiếu
Cần phải có thiết bị mới thực hiện được

Bài tập
Sơ đồ tư duy không hỗ trợ được em điều gì trong học
tập?
Hệ thống hóa kiến thức, tìm ra mối liên hệ giữa các kiến
thức
Sáng tạo, giải quyết các vấn đề trong học tập
Ghi nhớ nhanh các kiến thức đã học
Ghi nhớ lời giảng của thầy cô

Hãy sắp xếp
cáctập
bước tạo sơ đồ tư duy: 1. Viết chủ đề chính ở giữa tờ giấy. Dùng
Bài
hình chữ nhật, elip hay bất cứ hình gì em muốn bao xung quanh chủ đề chính. 2.
Phát triển thông tin chi tiết cho mỗi chủ đề nhánh, lưu ý sử dụng từ khoá hoặc hình
ảnh. 3. Từ chủ đề chính, vẽ các chủ đề nhánh. 4. Có thể tạo thêm nhánh con khi bổ
sung thông tin vì sơ đồ tư duy có thể mở rộng về mọi phía.

1-2-3–4
1-3-2–4
4-3-1–2
4-1-2–3

Bài tập
Phát biểu nào đúng trong các câu sau:
Sơ đồ tư duy là một bức
tranh về các thông tin hữu ích
Sơ đồ tư duy chỉ bao gồm các văn bản
Chỉ vẽ sơ đồ tư duy với một màu, không dùng nhiều màu
sắc khác nhau
Sơ đồ tư duy chỉ được dùng để giải quyết các bài
toán

Bài tập
Sơ đồ tư duy được tạo nên bởi:
Âm thanh, hình ảnh, màu sắc
Chủ đề chính, chủ đề nhánh, các đường nối
Các kiến thức em được học
Các ý nghĩ trong đầu em