ề
CĐ

 Tin 6

Về kiến thức:
-Diễn tả được sơ lược khái niệm thuật toán, nêu được một vài ví dụ
minh họa.
-Biết thuật toán có thể được mô tả dưới dạng liệt kê hoặc sơ đồ khối.

ề
CĐ

 Tin 6

Về năng lực:
2.1. Năng lực chung
-Năng lực tự chủ, tự học: HS biết đọc sách giáo khoa, kết hợp với trải nghiệm
thực tế để giải quyết các yêu cầu cuộc sống.
-Năng lực giao tiếp và hợp tác: Rèn kĩ năng hợp tác, giao tiếp và thuyết trình.
-Năng lực tư duy và sáng tạo: Phát triển tư duy logic, năng lực phân tích, đánh
giá, khái quát, giải quyết vấn đề..
2.2. Năng lực Tin học
-Nội dung trong bài học gắn liền với thực tế giúp các em trong việc tích lũy
kiến thức, kĩ năng ứng dụng công nghệ và vận dụng vào cuộc sống.
-Học sinh hình thành các tư duy thuật toán và viết chương trình Scratch.

 Tin 6

ề
CĐ

NỘI
DUNG

1 Thuật toán

TRỌNG 2 Mô tả thuật toán
TÂM

KHÁM PHÁ

ề
CĐ

Trò chơi gấp hình Đông-Tây-Nam-Bắc:
Hướng dẫn:
1.Gấp 2 đường chéo của tờ giấy hình
vuông để tạo nếp gấp, mở tờ giấy ra.
2.Gấp bốn góc của tờ giấy vào tâm.
3.Lật mặt bên kia.
4.Tiếp tục gấp bốn góc vào tâm.
5.Đặt tờ giấy đã gấp nằm ngang, luồn
ngón cái và ngón trỏ của 2 tay vào bốn
góc ở mặt dưới.
6.Chỉnh sửa các nếp gấp.

 Tin 6

HOẠT ĐỘNG
1. Thuật toán

1. Thuật toán:
Nghiên cứu và thảo luận

Khái niệm thuật toán

1.Nếu đảo thứ tự của bước 3
và 4 trong hướng dẫn trên thì
em có gấp được hình trò chơi
Đông-Tây- Nam-Bắc không?
Tại sao?

-Nếu đảo thứ tự của bước 3 và 4
trong hướng dẫn trên thì không thể
?
gấp được hình vì kết quả của bước
trước đều ảnh hưởng đến bước sau.

2.Trước khi thực hiện theo
hướng dẫn trên, em cần có
gì? Sau khi thực hiện lần lượt
sáu bước theo hướng dẫn, em
nhận được kết quả là gì?

-Trước khi thực hiện hướng dẫn, em
cần có tờ giấy hình vuông. Sau khi
thực hiện lần lượt
? sáu bước, em
nhận được kết quả là hình gấp trò
chơi Đông-Tây-Nam-Bắc.

ề
CĐ

1. Thuật toán:
-Hướng dẫn gấp hình trò chơi Đông-Tây Nam-Bắc gồm 6 bước chính là một thuật
toán.
-Trong thuật toán này, tờ giấy hình vuông
được gọi là đầu vào (input).
-Hình gấp trò chơi Đông-Tây -Nam-Bắc
được gọi là đầu ra (Output).
-Trình tự các bước rất quan trọng. Nếu
thực hiện không đúng trình tự sẽ không
nhận được kết quả đúng.

 Tin 6

1. Thuật toán:
Nghiên cứu và thảo luận

Thuật toán
Thuật toán là một dãy các chỉ dẫn rõ
Em hãy trình bày khái ràng, có trình tự sao cho khi thực hiện
?
niệm thuật toán?
những chỉ dẫn này người ta giải quyết
được vấn đề hoặc nhiệm vụ đã cho.
Các tính chất chung của thuật toán:
Em hãy nêu các tính
-Đầu vào.
-Đầu ra.
chất chung của thuật
?
-Tính xác định.
-Tính hữu hạn.
toán?
-Tính tổng quát.
-Tính hiệu quả.

Bài tập
Thuật toán là gì?
Một dãy các cách giải quyết một nhiệm vụ.
Một dãy các kết quả nhận được khi giải quyết một nhiệm
vụ.
Một dãy các chỉ dẫn rõ ràng, có trình tự sao cho khi thực hiện
những chỉ dẫn này người ta giải quyết được vấn đề hoặc nhiệm vụ
đã cho.

Một dãy các dữ liệu đầu vào để giải quyết một
nhiệm vụ.

Bài tập
Em hãy chọn các câu đúng?
Thuật toán có đầu ra là kết quả nhận được sau khi thực
hiện các bước của thuật toán.
Thuật toán có đầu vào là các dữ liệu ban đầu.
Thuật toán có đầu vào là kết quả nhận được sau khi thực
hiện các bước của thuật toán.
Thuật toán có đầu ra là các dữ liệu ban đầu.

HOẠT ĐỘNG
2. Mô tả thuật toán

 Tin 6

ề
CĐ

2. Mô tả thuật toán:
Nghiên cứu và thảo luận
Ngoài cách mô tả thuật
toán bằng ngôn ngữ tự
nhiên, em còn biết cách
nào khác không? Cách
đó có hiệu quả không?
Vì sao?

Mô tả thuật toán
Ngoài cách trình bày
thuật toán bằng ngôn
ngữ tự nhiên, còn có
cách sử dụng sơ đồ
?
khối. Cách này cũng
mang lại hiệu quả
cao vì dễ hiểu, dễ
hình dung.

ề
CĐ

 Tin 6

2. Mô tả thuật toán:
Nghiên cứu và thảo luận

Mô tả thuật toán
Có hai cách để mô tả thuật toán:
-Liệt kê các bước bằng ngôn ngữ tự
Em hãy trình bày về mô nhiên.
?
tả thuật toán?
-Sử dụng sơ đồ khối: là một sơ đồ gồm
các hình mô tả các bước và đường có mũi
tên để chỉ hướng thực hiện.

 Tin 6

ề
CĐ

2. Mô tả thuật toán:

1.

QUY ƯỚC:
B.Ý nghĩa
a.Bắt đầu hoặc kết thúc

2.

b.Đầu vào hoặc đầu ra

3.

c.Bước xử lí

4.

d.Bước kiểm tra điều kiện

5.

e.Chỉ hướng thực hiện tiếp theo

A.Kí hiệu

2. Mô tả thuật toán:
Bắt đầu
Tờ giấy hình vuông

Kết thúc
Hình trò chơi ĐôngTây-Nam-Bắc

Gấp hai đường chéo Chỉnh sửa các nếp gấp.
hình vuông để tạo
nếp gấp, mở tờ giấy Đặt tờ giấy đã gấp nằm
ngang, luồn ngón cái và
ra
Gấp 4 góc của tờ giấy
vào tâm
Lật mặt bên kia

ngón trỏ của 2 tay vào bốn
góc ở mặt dưới.

Tiếp tục gấp bốn góc
vào tâm.

Em hãy mô tả
thuật toán cho ví
dụ gấp hình sau
bằng sơ đồ khối?

Bài tập
Câu nào sau đây sai khi nói về vai trò của mũi tên trong
sơ đồ khối của thuật toán?
Hướng mũi tên cho thấy hướng đi trong sơ đồ khối.
Mũi tên được sử dụng để chỉ hướng thực hiện tiếp theo.
Mũi tên được sử dụng chỉ để kết nối các hình khối trong
sơ đồ khối.
Cả A, B, C đều sai.

ề
CĐ

 Tin 6

Em hãy ghép mỗi mục ở cột A với một mục phù hợp ở cột
B khi nói về sơ đồ khối của thuật toán:
A.Kí hiệu
B.Chức năng
A+B
1.
a.Bắt đầu hoặc kết thúc
1+ a
2.
b. Chỉ hướng thực hiện tiếp theo 2+ c
3.
c. Đầu vào hoặc đầu ra
3+ d
4.
d. Bước xử lí
4+ e
5.
e. Bước kiểm tra điều kiện
5+ b

LUYỆN TẬP

 Tin 6

ề
CĐ

Thuật toán tính trung bình cộng của
hai số a, b
1.Đầu vào: Hai số a, b. ?
2.Đầu ra:

Trung bình cộng
của
hai
?
số a, b.

 Tin 6

ề
CĐ

Thuật toán tìm ước chung lớn nhất
của hai số tự nhiên a, b
? a, b.
1.Đầu vào: Hai số tự nhiên
2.Đầu ra:

Ước chung ?lớn nhất của
hai số tự nhiên a và b.

 Tin 6

ề
CĐ

Thuật toán tính tổng hai số a, b
1.Đầu vào:

Hai số a, b.

2.Đầu ra:

Tổng của hai số a và b

Mô tả thuật toán theo cách liệt kê các bước

1. Nhập giá trị a, giá trị b.
2. Tính Tổng ← a + b
3. Thông báo giá trị của Tổng

ề
CĐ

 Tin 6

Em hãy sắp xếp các thành phần được đánh số trong hình để được
thuật toán tính trung bình cộng của hai số a và b

Kết quả sắp xếp các bước: 1→3 →2 →4 →6 →5

Bài tập
Thuật toán là gì?
Các mô hình và xu hướng được sử dụng để giải quyết
vấn đề.
Một dãy các chỉ dẫn từng bước để giải quyết vấn đề.
Một ngôn ngữ lập trình.
Một thiết bị phần cứng lưu trữ dữ liệu.

Bài tập
Sơ đồ khối của thuật toán là:
Ngôn ngữ giao tiếp giữa người và máy tính.
Một biểu đồ gồm các đường cong và các mũi tên chỉ
hướng.
Một sơ đồ gồm các hình mô tả các bước và đường mũi
tên để chỉ hướng thực hiện.
Ngôn ngữ tự nhiên.

Bài tập
Thuật toán có thể được mô tả bằng:
Ngôn ngữ viết.
Ngôn ngữ kí hiệu.
Ngôn ngữ logic toán học.
Ngôn ngữ tự nhiên (liệt kê các bước) và sơ đồ
khối.

Bài tập
Trong thuật toán, biểu tượng
dưới đây có nghĩa:
Bắt đầu hoặc Kết thúc.
Đầu vào hoặc Đầu ra.
Bước xử lí.
Chỉ hướng thực hiện tiếp theo.

Bài tập
Trong thuật toán, biểu tượng
dưới đây có nghĩa:
Bắt đầu hoặc Kết thúc.
Đầu vào hoặc Đầu ra.
Bước xử lí.
Chỉ hướng thực hiện tiếp theo.

Bài tập
Thuật toán có thể được mô tả theo hai cách nào?
Sử dụng các biến và dữ liệu.
Sử dụng đầu vào và đầu ra.
Sử dụng ngôn ngữ tự nhiên và sơ đồ khối.
Sử dụng phần mềm và phần cứng.

Bài tập
Lợi thế của việc sử dụng sơ đồ khối so với ngôn ngữ tự
nhiên để mô tả thuật toán là gì?
Sơ đồ khối tuân theo một tiêu chuẩn quốc tế nên con
người dù ở bất kể quốc gia nào cũng có thể hiểu.
Sơ đồ khối dễ vẽ.
Sơ đồ khối dễ thay đổi.
Vẽ sơ đồ khối không tốn thời gian.

Bài tập
Mục đích của sơ đồ khối là gì?
Để mô tả chi tiết một chương trình.
Để mô tả các chỉ dẫn cho máy tính “hiểu" về thuật toán.
Để mô tả các chỉ dẫn cho con người hiểu về thuật toán.
Để chỉ dẫn cho máy tính thực hiện thuật toán.

Bài tập
Em hãy chọn các câu đúng?
Thuật toán có đầu ra là kết quả nhận được sau khi thực
hiện các bước của thuật toán.
Thuật toán có đầu vào là các dữ liệu đầu ra.
Thuật toán có đầu vào là kết quả nhận được sau khi thực
hiện các bước của thuật toán.
Thuật toán có đầu ra là các dữ liệu ban đầu.

Bài tập
Trong các ví dụ sau, đâu là thuật toán:
Một dãy các bước hướng dẫn tính diện tích của hình
thang cân.
Một bài văn tả cảnh hoàng hôn ở biển.
Một bài hát mang âm điệu dân gian.
Một bản nhạc tình ca.

Bài tập
“Thuật toán tìm số lớn hơn trong hai số a, b”. Đầu ra là:
Hai số a, b.
Số lớn hơn.
Số bé hơn.
Số bằng nhau.

Bài tập
Trong các ví dụ sau, ví dụ nào là thuật toán?
Một bản nhạc hay.
Một bức tranh đầy màu sắc.
Một bản hướng dẫn về cách nướng bánh với các bước
cần làm.
Một bài thơ lục bát.

Bài tập
Sơ đồ thuật
toán được
biểu diễn
như hình là
thuật toán:

Liệt kê.

Sơ đồ khối.

Hỗn hợp.

Sắp xếp.

Bài tập
Sắp xếp thứ tự các hình được đánh số trong hình sau để được thuật
toán tính chu vi hình chữ nhật có chiều dài a, chiều rộng b.

(1) Nhập a, b.
(2) Bắt đầu.
(3) Tổng ← a + b.
(4) Chu vi ← Tổng x 2.
(5) Kết thúc.
(6) Giá trị chu vi của hình chữ nhật.
Thứ tự sắp xếp đúng là:
(2) – (3) – (1) – (4) –
(6) – (5)

(2) – (1) – (3) – (4) –
(6) – (5)

(2) – (1) – (4) – (3) –
(6) – (5)

(2) – (1) – (3) – (6) –
(4) – (5)

Bài tập
Cho
bước
hình.

các
như

Sắp
xếp
các
bước theo
thứ tự đúng:

1–3–2–6–5-4

1–2–5–6–1-4

1–3–2–4–6-5

1–4–2–3–6–5

Bài tập
Quan sát sơ đồ.
Đầu ra của thuật
toán là:

Cho hai số a, b.

Tính tổng của hai số
a và b.

Hiệu giá trị a và b.

Một đáp án khác.

Bài tập
Cho dãy các thao tác sau đây:
a) Max ← a.
b) Nếu Max < b thì Max ← b.
c) Nhập a, b.
d) Thông báo Max và kết thúc.
Sắp xếp thứ tự các thao tác để nhận được thuật toán tìm giá trị
lớn nhất của hai số nguyên a và b.

c – a – b – d.

a – b – c – d.

c – d – a – b.

c – b – d – a.

Bài tập
Bạn Tuấn nghĩ về những công việc sẽ thực hiện sau khi thức
dậy vào buổi sáng. Bạn ấy viết một thuật toán bằng cách ghi ra
từng bước, từng bước một. Bước đầu tiên bạn ấy viết ra là:
"Thức dậy". Em hãy cho biết bước tiếp theo là gì?

Đánh răng.

Thay quần áo.

Đi tắm.

Ra khỏi giường.

Bài tập
Bạn Thành viết một thuật toán mô tả việc đánh răng. Bạn ấy
ghi các bước như sau:
(1) Rửa sạch bàn chải.
(2) Súc miệng.
(3) Chải răng.
(4) Cho kem đánh răng vào bàn chải.
Trật tự sắp xếp đúng là:

(1) (2) (3) (4).

(4) (3) (2) (1).

(2) (3) (1) (4).

(4) (2) (1) (3).

Bài tập

Mẹ dặn Nam ở nhà nấu cơm và nhớ thực hiện tuần tự các
bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị nồi cơm điện, gạo, nước.
Bước 2: Cho gạo và nước với tỉ lệ phù hợp vào nồi.
Bước 3: Cắm điện, bật nút nấu.
Bước 4: Cơm chín, đánh tơi cơm.
Các bước trên được gọi là:
Bài toán.

Người lập trình.

Máy tính điện tử.

Thuật toán.

Bài tập
Sơ đồ khối là gì?
Một sơ đồ gồm các hình khối, đường có mũi tên chỉ
hướng thực hiện theo từng bước của thuật toán.
Một ngôn ngữ lập trình.
Cách mô tả thuật toán bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Một biểu đồ hình cột.

Bài tập
Sơ đồ khối của thuật toán gồm các thành phần nào?
Hình chữ nhật, hình tròn, hình tam giác.
Hình chữ nhật, hình thoi, đường mũi tên.
Hình tròn, hình vuông, đường kẻ thẳng.
Hình elip, hình thoi, hình tam giác.

Phiếu13. CD6B15(B,B,H,H)
Em hãy xác định các phát biểu sau đúng hay sai?
A. Thuật toán có đầu ra là kết quả nhận được sau
khi thực hiện các bước của thuật toán.
B. Thuật toán có đầu vào là các dữ liệu ban đầu.
C. Thuật toán có thể được mô tả bằng ngôn ngữ
tự nhiên (liệt kê các bước) và sơ đồ khối.
D. Lợi thế của việc sử dụng sơ đồ khối so với ngôn
ngữ tự nhiên để mô tả thuật toán là sơ đồ khối dễ
vẽ.

Đ/
S
?
Đ

Đ?
?
Đ
?
S

Mô tả thuật toán làm kem:
Bắt đầu
Lấy 250g xoài,
100g sữa chua, 1
thìa cà phê mật ong

Cho xoài vào tô
Nghiền nát xoài
Cho sữa chua và
mật ong vào tô

Kết thúc
Kem sữa chua
xoài

Đặt khuôn làm kem vào
ngăn đá tủ lạnh trong
thời gian ít nhất 4 tiếng

Cho hỗn hợp vào
khuôn làm kem
Trộn đều hỗn hợp

VẬN
DỤNG

ề
CĐ

Em hãy mô tả thuật
toán tính điểm trung
bình ba môn Toán,
Ngữ văn, Ngoại ngữ
theo cách: Liệt kê
các bước.

 Tin 6

VẬN DỤNG
*Mô tả thuật toán tính điểm trung bình
theo cách liệt kê các bước:
-B1.Nhập giá trị a, giá trị b, giá trị c.
?
-B2.Tổng ← a + b + c.
-B3.Trung bình cộng ← Tổng : 3.
-B4.Thông báo giá trị Trung bình cộng.

Sơ đồ khối của thuật toán:
Bắt đầu
Bài tập: Em hãy
mô tả thuật toán
tính điểm trung
bình ba môn Toán,
Ngữ văn, Ngoại
ngữ theo sơ đồ
khối.

Nhập giá trị a, giá trị b, giá trị c.
Tổng ← a + b + c.
Trung bình cộng ← Tổng : 3.
Thông báo giá trị Trung bình cộng.
Kết thúc