ề
CĐ

 Tin 8

ề
CĐ

Về kiến thức:
-Mô tả kịch bản đơn
giản dưới dạng thuật
toán và tạo được một
chương trình đơn giản.
-Hiểu được chương trình
là dãy các lệnh điều
khiển máy tính thực hiện
một thuật toán.

 Tin 8

ề
CĐ

 Tin 8

Về năng lực:
2.1. Năng lực chung
-Năng lực tự chủ, tự học: thông qua việc nghiên cứu đặc điểm, tính năng của
chương trình, phần mềm Scratch.
-Năng lực giao tiếp và hợp tác: hiểu được mục đích giao tiếp và giao tiếp hiệu
quả trong hoạt động nhóm.
2.2. Năng lực Tin học
-Mô tả được kịch bản đơn giản dưới dạng thuật toán và tạo được một chương
trình đơn giản.
-Giải quyết vấn đề với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin và truyền thông:
+Chuyển được kịch bản điều khiển nhân vật trong môi trường lập trình trực
quan sang mô tả thuật toán và tạo được chương trình thực hiện một thuật toán.
+Bước đầu có tư duy điều khiển hệ thống.

 Tin 8

ề
CĐ

NỘI
DUNG

1 Từ thuật toán đến chương trình

TRỌNG 2 Thực hành: Tạo chương trình điều khiển
máy tính thực hiện thuật toán.
TÂM

KHÁM
PHÁ

 Tin 8

ề
CĐ

Bằng ngôn ngữ lập trình trực quan,
tớ muốn tạo chương trình điều
khiển nhân vật di chuyển theo
đường đi là các hình như: tam giác
đều, vuông,...

HOẠT ĐỘNG
1. Từ thuật toán đến
chương trình

1. Từ thuật toán đến chương trình
Tam giác đều là hình có ba cạnh bằng nhau, ba góc bằng nhau và
bằng 60 độ. Để di chuyển theo một hình tam giác đều, nhân vật cần
lặp lại ba lần việc thực hiện hai hành động sau đây:
-Di chuyển về phía trước một số bước bằng độ dài cạnh tam giác. Ví
dụ, di chuyển 60 bước.
-Quay trái 120 độ.
Hình
12.2.
Đường đi của
nhân vật

1. Từ thuật toán đến chương trình

Mô tả kịch bản dưới dạng thuật toán
Nghiên cứu và thảo luận
Với trường hợp nhân vật di chuyển theo đường đi là một tam giác
đều, em hãy:
1.Xác định góc quay của Góc quay của nhân vật khi đi hết một
nhân vật khi đi hết một cạnh. cạnh: 120 độ (quay?trái)
2.Liệt kê lần lượt các bước
của thuật toán điều khiển
nhân vật (bằng ngôn ngữ tự
nhiên).

B1. Lần lặp = 1
B2. Sử dụng vòng lặp:
-Nếu Lần lặp <=3 thì:
+Di chuyển 60 bước
?
+Quay trái 120 độ
+Tăng Lần lặp lên 1 đơn vị
-Ngược lại Lần lặp > 3 thì kết thúc.

1. Từ thuật toán đến chương trình

Thuật toán
Nghiên cứu và thảo luận
Với trường hợp nhân vật di chuyển theo đường đi là một tam giác
đều, em hãy cho biết:
Để di chuyển
theo một tam
giác
đều,
nhân vật cần
thao tác gì?

Để di chuyển theo một hình tam giác đều, nhân vật cần
lặp lại ba lần việc thực hiện hai hành động sau đây:

Để mô tả
thuật
toán,
chúng ta có
thể làm gì?

Để mô tả thuật toán, ngoài cách liệt kê các bước
bằng ngôn ngữ tự nhiên hoặc dùng sơ đồ khối, chúng
?
ta có thể viết chương trình để máy tính “hiểu” và
thực hiện được thuật toán.

- Di chuyển về phía trước? một số bước bằng độ dài
cạnh tam giác. Ví dụ di chuyển 60 bước
- Quay trái 120 độ

1. Từ thuật toán đến chương trình

Nghiên cứu và thảo luận
Để điều khiển nhân vật
trên máy tính thực hiện
thuật toán được mô tả
bằng sơ đồ khối, em có
thể làm gì?

Từ thuật toán đến chương trình
Để điều khiển nhân vật trên máy tính thực
hiện thuật toán được mô tả bằng sơ đồ
khối, em viết chương trình Scratch, trong
đó mỗi bước của thuật toán mô tả ở sơ đồ
?
khối đã được thực hiện bằng lệnh tương
ứng của ngôn ngữ lập trình Scratch. Như
vậy, chương trình là dãy lệnh điều khiển
máy tính thực hiện một thuật toán.

1. Từ thuật toán đến chương trình
Thuật toán sử dụng cấu
trúc tuần tự và cấu trúc
lặp, trong đó số bước lặp
bằng 3 (bằng số cạnh của
tam giác đều). Khi thực
hiện đủ ba lần thì vòng lặp
kết thúc. Kịch bản chương
trình được mô tả bằng sơ
đồ khối của thuật toán như
minh hoạ ở Hình 12.3.

1. Từ thuật toán đến chương trình

Thuật toán
Nghiên cứu và thảo luận
Em hãy quan sát sơ đồ khối hình 12.3 và cho
biết:

?
Giá trị khởi đầu
của lần lặp là Giá trị khởi đầu: Lần lặp ← 1.
bao nhiêu?

Điều kiện kết Điều kiện kết thúc
? vòng lặp là
thúc vòng lặp Lần lặp > 3. Điều kiện này được
là gì?
kiểm tra trước mỗi vòng lặp.
Các khối lệnh Khối lệnh được thực hiện trong
?
được
thực mỗi bước lặp gồm ba lệnh: 1. Di
hiện trong mỗi chuyển 60 bước, 2. Quay trái 120

 Tin 8

ề
CĐ

1. Từ thuật toán đến chương trình
Nghiên cứu và thảo luận
Chương trình là gì?

Chương trình

Chương trình là dãy các lệnh điều khiển
?
máy tính thực hiện một thuật toán.

ề
CĐ

Bạn An muốn bổ sung
lệnh đợi 1 giây để điều
khiển nhân vật dừng lại 1
giây sau khi đi hết mỗi
cạnh của tam giác. Em
hãy bổ sung lệnh này vào
sơ đồ khối mô tả thuật
toán và nêu vị trí đặt câu
lệnh trong chương trình
Scratch tương ứng ở Hình
12.3.

 Tin 8

HOẠT ĐỘNG
2. Thực hành: Tạo chương
trình điều khiển máy tính
thực hiện thuật toán.

2. Thực hành: Tạo chương trình điều khiển máy tính thực hiện
thuật toán:
NHIỆM VỤ:
Tạo chương trình điều khiển nhân vật di chuyển theo đường đi là
một tam giác đều như minh hoạ trong Hình 12.3.
Hướng dẫn
Bước 1. Khởi động phần mềm Scratch, chọn chế độ hiển thị tiếng
Việt.
Bước 2. Xoá nhân vật chú Mèo, thêm nhân vật chú Bọ rùa.
Bước 3. Kéo thả các lệnh để được chương trình như minh hoạ
trong Hình 12.3.
Bước 4. Nháy chuột vào nút kết quả
để chạy chương trình và
xem kết quả.

2.Thực hành: Tạo chương trình điều khiển máy tính thực hiện
thuật toán:
NHIỆM VỤ 2:
Thêm một số lệnh để nhân vật vừa di chuyển, vừa vẽ tam giác đều.
Hướng dẫn
Bước 1. Nháy chuột vào nhóm lệnh
, kéo thả các lệnh của
nhóm này vào chương trình như minh hoạ trong Hình 12.4.
Bước 2. Nháy chuột vào nhóm lệnh
vào chương trình như
minh hoạ trong Hình 12.4
Bước 3. Nháy chuột vào nút kết quả
để chạy chương trình và
xem.
Bước 4. Lưu tệp với tên VeHinh.sb3 và thoát khỏi chương trình.

LUYỆN TẬP

Bài tập
Với trường hợp nhân vật di chuyển theo đường đi là một tam
giác đều thì góc quay của nhân vật khi đi hết một cạnh là?

360 độ
90 độ
120 độ
180 độ

Bài tập
Để di chuyển theo một hình tam giác đều, nhân vật cần?
Di chuyển về phía trước một số bước bằng độ dài cạnh
tam giác. Ví dụ, di chuyển 60 bước
Quay trái 120 độ
Cả hai đáp án trên đều đúng
Cả hai đáp án trên đều sai

Bài tập
Để mô tả thuật toán thì người ta sử dụng cách liệt kê các
bước bằng?
Ngôn ngữ tự nhiên
Sơ đồ khối
Cả hai đáp án trên đều đúng
Cả hai đáp án trên đều sai

Bài tập
Để máy tính "hiểu" và thực hiện thuật toán thì ta cần?
Điều khiển máy tính
Giải mẫu cho máy tính
Viết chương trình
Cả ba đáp án trên đều đúng

Bài tập
Chương trình là?
Dãy các thao tác điều khiển máy tính thực hiện thuật toán
Dãy các lệnh điều khiển máy tính xử lý thuật toán
Dãy các lệnh điều khiển máy tính giải quyết thuật toán
Dãy các lệnh điều khiển máy tính thực hiện
thuật toán

Bài tập

Bạn Khoa viết kịch bản mô tả hoạt động của xe ô tô chạy trên
đường như sau: Khi xe cách hòn đá nhỏ hơn 120 bước, xe sẽ
dừng lại. Chương trình Scratch thực hiện thuật toán là?

Xe khởi động Khoảng cách hòn đá 120 bước -> nhắc-> đi
5 bước -> -> dừng lại
Xe khởi động-> Khoảng cách hòn đá 120 bước -> đi 5
bước -> nhắc -> dừng lại
Xe khởi động -> đi 5 bước -> Khoảng cách hòn đá 120
bước -> nhắc -> dừng lại
Xe khởi động -> đi 5 bước-> nhắc -> Khoảng
cách hòn đá 120 bước -> dừng lại

Bài tập
Thuật toán là gì?
Dãy các thao tác cần thực hiện theo 1 trình tự xác định để
thu được kết quả cần thiết từ những điều kiện cho trước.
Một thao tác cần thực hiện để thu được kết quả cần thiết
từ những điều kiện cho trước.
Dãy các thao tác cần thực hiện để thu được kết quả cần
thiết từ những điều kiện cho trước.
Tất cả đều sai

Bài tập
Để chạy chương trình và xem kết quả, ta nháy chuột vào
nút?

Bài tập
Xác định bài toán là đi xác định điều kiện cho trước của
bài toán tính chu vi tam giác.
Diện tích tam giác
3 cạnh của tam giác
Chiều cao của tam giác
Chu vi tam giác

Bài tập
Thiết kế (Costumes) trong phần mềm Scratch là nơi?
Chứa các âm thanh khác nhau của đối tượng
Chứa các thiết kế, các giao diện khác nhau của đối tượng
Chứa danh mục các lệnh dùng để lập trình cho các đối
tượng trong Scratch
Đáp án khác

Bài tập
Thứ tự các bước giải bài toán trên máy tính:
Xác định bài toán -> Viết chương trình -> Mô tả thuật toán
Xác định bài toán -> Mô tả thuật toán ->Viết chương trình
Mô tả thuật toán -> Xác định bài toán ->Viết chương trình
Viết chương trình -> Xác định bài toán -> Mô
tả thuật toán

Bài tập
Lệnh Code trong phần mềm Scratch là nơi?
Chứa các âm thanh khác nhau của đối tượng
Chứa các thiết kế, các giao diện khác nhau của đối tượng
Chứa danh mục các lệnh dùng để lập trình cho các đối
tượng trong Scratch
Đáp án khác

Bài tập
1 công việc hay 1 nhiệm vụ cần được giải quyết được
gọi là:
Thuật toán
Chương trình
Bài toán
Điều kiện cho trước

Bài tập

(1) - (3) – (4) – (2)
(1) - (3) – (2) – (4)
(2) - (4) – (1) – (3)
(3) – (4) – (1) – (2)

Mô tả một thuật toán pha trà mời
khách theo thứ tự?
(1)Tráng ấm, chén bằng nước sôi
(2)Rót nước sôi vào ấm và đợi
khoảng 3 đến 4 phút.
(3)Cho trà vào ấm
(4)Rót trà ra chén để mời khách.

Bài tập
Các bước của thuật toán thực hiện tuần tự như thế nào?
Từ trên xuống
Từ dưới lên
Do người viết quy định
Tất cả đều sai

Bài tập
Chọn phát biểu SAI
Việc thực hiện cả 3 bước khi giải bài toán trên máy tính là
cần thiết, nhất là đối với bài toán phức tạp
Xác định bài toán là xác định rõ các điều kiện cho trước
và kết quả cần thu được
Dãy hữu hạn các thao tác cần thực hiện để giải một bài
toán được gọi là thuật toán
Đối với mỗi bài toán cụ thể chúng ta chỉ có 1 thuật
toán duy nhất để giải bài toán đó trên máy tính

Bài tập

So sánh hai số a và b
Hoán đổi giá trị hai
biến a và b
Tìm số lớn hơn
trong hai số
Đáp án khác

Hãy cho biết kết quả thực hiện
thuật Toán:
-B1: Nếu a >b, kết quả là ″a lớn
hơn b″ và chuyển đến Bước 3
-B2: Nếu a < b, kết quả là "a
nhỏ hơn b"; ngược lại, kết quả
là ″a bằng b″
-B3: Kết thúc thuật toán

Bài tập
Mô tả thuật toán là gì?
Liệt kê các bước thực hiện công việc
Liệt kê các cách thực hiện công việc.
Liệt kê một bước thực hiện công việc.
Tất cả đều đúng

Bài tập
Tam giác đều là hình có ba cạnh bằng nhau, ba góc bằng nhau
và bằng 60 độ. Để di chuyển theo một hình tam giác đều, nhân
vật cần lặp lại ba lần việc thực hiện hai hành động sau đây:
1.Di chuyển về phía trước một số bước bằng độ dài cạnh tam
giác. Ví dụ, di chuyển 60 bước. 2. Quay trái 120 độ.
Số bước lặp trong thuật toán trên là?
3

1

2

4

Bài tập
Tam giác đều là hình có ba cạnh bằng nhau, ba góc bằng nhau
và bằng 60 độ. Để di chuyển theo một hình tam giác đều, nhân
vật cần lặp lại ba lần việc thực hiện hai hành động sau đây:
1. Di chuyển về phía trước một số bước bằng độ dài cạnh tam
giác. Ví dụ, di chuyển 60 bước.
2. Quay trái 120 độ.
Thuật toán đã sử dụng?
Cấu trúc tuần tự

Cấu trúc lặp

Cả hai đáp án trên đều
đúng

Cả hai đáp án trên
đều sai

Bài tập
Sơ đồ khối trong Hình 12.1
thực hiện công việc gì?
Điều khiển nhân vật đi theo
hình vuông.
Điều khiển nhân vật đi theo hình
ngũ giác đều (5 cạnh bằng nhau).
Điều khiển nhân vật đi theo hình
cầu thang có 5 bậc bằng nhau.
Điều khiển nhân vật đi theo
hình ngôi sao 5 cánh.

Bài tập
Sơ đồ khối trong Hình
12.2 mô tả thuật toán nào?
Giải phương trình bậc nhất.
So sánh hai số x, y.
Tính tổng hai số x, y.
Tính tích hai số x, y.

Luyện tập:
Em hãy mô tả
thuật toán bằng
sơ đồ khối trong
trường
hợp
đường đi của
nhân vật là một
hình vuông.

PHIẾU SỐ 10 CD4B12. (B,H,H,V) Nhận xét về biến
trong lập trình của bạn Mai như sau theo em ý kiến nào Đ/ S
đúng, ý kiến nào sai?
a) Lưu trữ giá trị có thể thay đổi trong khi thực hiện
Đ
?
chương trình.
b) Lưu trữ giá trị không thể thay đổi trong khi thực hiện
?
S
chương trình.
c) Lưu trữ giá trị có thể thay đổi trong khi thực hiện
Đ
?
phép toán.
d) Lưu trữ giá trị không thể thay đổi trong khi thực hiện
?
S
phép toán.

Luyện tập:
Em hãy nâng cấp
chương
trình
VeHinh.sb3
bằng
cách bổ sung một
nhân vật mới và lập
trình để khi nháy
chuột vào nhân vật
này thì chương trình
thực hiện thuật toán
vẽ hình vuông.

Luyện tập:
Bạn Khoa viết kịch bản mô tả hoạt động của xe ô tô chạy trên đường
như sau: Khi xe cách hòn đá nhỏ hơn 120 bước, xe sẽ dừng lại
a) Em hãy hoàn thành sơ đồ khối theo kịch bản trên?
b) Em hãy viết chương trình Scratch thực hiện thuật toán.

VẬN
DỤNG

VẬN DỤNG
Thực hành: Em hãy tạo chương
trình Scratch thực hiện thuật toán
được mô tả bằng sơ đồ khối ở Hình
12.2.

VẬN DỤNG
Thực hành: Hãy tạo
chương
trình
Scracth thực hiện
thuật toán tính chỉ
số BMI {= cân
nặng(kg) / (chiều
cao* chiều cao
(mét))} theo Hình
bên.

VẬN DỤNG
Trong
chương
trình bên (hình),
đường đi của
nhân vật là hình
tam giác đều.
Nếu thay đổi là
đường đi của hình
N cạnh đều thì
con số nào trong
chương trình sẽ
thay đổi?

*Nếu thay đổi là
đường đi của
hình N cạnh đều
thì con số Lần
lặp sẽ nhỏ hơn
hoặc bằng N và
góc quay trái sẽ
là 360/N độ.