Kiểm tra bài cũ
Tìm thán từ và trợ từ trong đoạn trích sau?
Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết... Một người như thế ấy!... Một người đã khóc vì trót lừa một con chó!... Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên lụy đến hàng xóm, láng giềng...Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư ? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn...
(" Lão Hạc", Nam Cao)
Thán từ
Trợ từ
Câu nghi vấn
Câu cầu khiến
a/ - Mẹ đi làm rồi à ?
a/- Mẹ đi làm rồi.
b/ - Con nín đi !
b/ - Con nín.
c/ - Thương cũng một kiếp người
Khéo mang lấy sắc tài làm chi
c/ - Thương thay cũng một kiếp người
Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi!
Câu cảm thán
Các từ "à", "đi", "thay" là tình thái từ
Tình thái từ là những từ được thêm vào trong câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán
Biểu thị sự lễ phép
d/ - Em chào cô ạ.
- Em chào cô.
Từ "ạ" được thêm vào trong câu để biểu thị sắc thái tình cảm của người nói
Hãy xác định các loại tình thái từ sau?
a/ Bạn đi học .
tình thái từ nghi vấn
( đi, nào, với, …)
( thay, sao, …)
(ạ, nhé, cơ, mà, …
(à, ư, hả, hử, chứ, chăng, …)
b/ Chúng ta cùng hát .
hả?
d/ Bạn giúp mình học bài .
nào !
tình thái từ cầu khiến
c/ Cuộc đời vẫn đẹp
nhé !
tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm
tình thái từ cảm thán
sao !
Vận dụng giải bài tập 1 trang 81 - 82
?Trong các câu dưới đây, từ màu đỏ trong câu nào là tình thái từ? Từ còn lại là từ loại gì?
X
X
X
X
Đại từ
Quan hệ từ
Chỉ từ
Quan hệ từ
Câu
nghi vấn
thân mật
Tuổi tác
(ngang bằng)
Câu
nghi vấn
thân mật
Tuổi tác
(ngang bằng)
Câu
nghi vấn
lễ phép,
kính trọng
Thứ bậc
(thầy - trò)
Câu
nghi vấn
thân mật
Tuổi tác
(ngang bằng)
Câu
nghi vấn
lễ phép,
kính trọng
Thứ bậc
(thầy - trò)
Câu
cầukhiến
thân mật
Tuổi tác
(ngang bằng)
Câu
nghi vấn
thân mật
Tuổi tác
(ngang bằng)
Câu
nghi vấn
lễ phép,
kính trọng
Thứ bậc
(thầy - trò)
Câu
cầukhiến
thân mật
Câu
cầu khiến
lễ phép,
kính trọng
Tuổi tác
(lớn - nhỏ))
Tuổi tác
(ngang bằng)
Khi nói, khi viết, cần chú ý sử dụng tình thái từ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp ( quan hệ tuổi tác, thứ bậc xã hội, tình cảm…)
Củng cố
Bà đi lấy nước ạ?
Chúc mừng bạn. Bạn được thưởng 2 điểm cộng
Chúc mừng bạn. Bạn được tặng 2 điểm cộng
Cô chấm bài cho con rồi ạ?
Bài 2 SGK/82: Giải thích ý nghĩa của các tình thái từ in đậm trong những câu dưới đây:
a. Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:
- Bác trai đã khá rồi chứ ?
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
 Từ chứ : Dùng để hỏi, muốn hỏi điều ít nhiều đã khẳng định.
III. Luyện tập:
Bài tập 3 SGK/83: Đặt câu với các tình thái từ mà, đấy, chứ lị, thôi, cơ, vậy.
Bài tập 4 SGK/83:
Đặt câu hỏi có dùng các tình thái từ nghi vấn phù hợp với những quan hệ xã hội sau đây.
- Học sinh với thầy cô giáo.
- Bạn nam với bạn nữ cùng lứa tuổi.
- Con với bố mẹ hoặc cô, dì, chú, bác.


TRÒ CHƠI “ĐÔI BẠN”
Cho 2 chủ đề “cảm ơn” và “xin lỗi”.
Em hãy xây dựng 1 cuộc hội thoại bất kì có dùng tình thái từ, liên quan đến 1 trong 2 chủ đề trên.