TRƯỜNG ĐHSP ĐÀ NẴNG
KHOA HOÁ

GVHD: Cô giáo Giang Kim Liên
SVTH: Lê Thị Minh Diễn


Chào các em học sinh thân mến
Thắc mắc
Nguyên tử có kích thước vô cùng nhỏ bé. Nhưng…
Chúng ta có thể nhìn thấy một viên kim cương, một hạt muối ăn, một cục nước đá.

Bởi vì chúng kết tinh dạng tinh thể gồm vô vàn nguyên tử, phân tử hay ion.
Vậy em đã biết gì về tinh thể?
BÀI 20


TINH THỂ NGUYÊN TỬ.TINH THỂ PHÂN TỬ


NỘI DUNG
Tinh thể nguyên tử
Tinh thể phân tử
So sánh tinh thể nguyên tử và tinh thể phân tử
I.TINH THỂ NGUYÊN TỬ
1. Kim cương
2. Định nghĩa tinh thể nguyên tử
3. Tính chất của tinh thể nguyên tử
1. Kim cương
Cacbon là một nguyên tố có nhiều dạng thù hình: kim cương, than chì, cacbon vô định hình và fulleren. Trong đó kim cương được biết đến nhiều nhất
Do có nhiều tính chất đáng quí nên kim

cương rất hữu dụng trong công nghiệp và

thiết kế đồ trang sức. Những tính chất đó

được giải thích dựa trên cấu tạo mạng tinh

thể nguyên tử của nó.

Cấu trúc của tinh thể kim cương
Khoảng cách giữa các
nguyên tử C cạnh nhau là
0,154 nm, góc liên kết giữa
một nguyên tử cacbon và
hai nguyên tử cacbon khác
gần nó nhất là 109028’
Viết cấu hình của C? Nó có mấy electron ở lớp ngoài cùng?
Mỗi nguyên tử C có thể liên kết với mấy nguyên tử C khác? Liên kết đó là liên kết gì?
Dựa vào các dữ kiện về độ dài và góc liên kết, giải thích liên kết trong mạng lưới tinh thể kim cương

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Trả lời
1. Cấu hình của C: 1s22s22p2. C có 4 electron lớp ngoài cùng
2. Mỗi nguyên tử C có thể liên kết với 4 nguyên tử C khác bằng 4 liên kết cộng hóa trị
3. Mỗi nguyên tử C trong tinh thể kim cương ở trạng thái lai hóa sp3 liên kết cộng hóa trị với 4 nguyên tử C ở gần nhất nằm ở 4 đỉnh của một tứ diện đều bằng 4 cặp electron chung
2. Định nghĩa về tinh thể nguyên tử
Tinh thể nguyên tử cấu tạo từ những nguyên tử được sắp xếp một cách đều đặn theo một trật tự nhất định trong không gian tạo thành một mạng tinh thể, ở các điểm nút của mạng tinh thể là những nguyên tử liên kết với nhau bằng liên kết cộng hóa trị


Tính chất và ứng dụng của kim cương
Liên kết cộng hóa trị là liên kết bền
Cấu trúc tinh thể được sắp xếp vô cùng trật tự
Tất cả các electron đều được sử dụng để tạo liên kết bền
Nhận xét
Tính chất
Ứng dụng
Cứng nhất trong các khoáng vật tự nhiên
Bền nhiệt
Là chất cách điện tốt
Dẫn nhiệt tốt
Chế tạo các dụng cụ khoan, cắt, mài
Dùng trong những thiết bị bán dẫn để giúp cho silic và các vật liệu bán dẫn khác không bị quá nóng
Làm đồ trang sức do có khả năng tán sắc tốt và không bị xước
3. Tính chất chung của tinh thể nguyên tử
Vì liên kết cộng hóa trị là liên kết bền nên tinh thể nguyên tử có nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy cao và độ cứng lớn
II.TINH THỂ PHÂN TỬ
Tinh thể iot, tinh thể nước đá

Định nghĩa tinh thể phân tử

Tính chất chung của tinh thể phân tử

1. Mạng tinh thể phân tử iôt và nước đá
a. Tinh thể iôt
Phân tử iot là phân tử 2 nguyên tử I2
Tinh thể iot là các tinh thể lập phương tâm diện, các phân tử iốt nằm ở các đỉnh và tâm các mặt của một hình lập phương
b. Tinh thể phân tử nước
Tinh thể phân tử nước đá thuộc cấu trúc tứ diện. Mỗi phân tử nước liên kết với bốn phân tử gần nó nhất nằm trên 4 đỉnh của một hình tứ diện đều
2. Định nghĩa tinh thể phân tử
Tinh thể phân tử cấu tạo từ những phân tử được sắp xếp một cách đều đặn, theo một trật tự xác định trong không gian: ở các nút mạng là những phân tử liên kết với nhau bằng lực liên kết yếu giữa các phân tử
3. Tính chất chung của tinh thể phân tử
Iot là chất rắn ở nhiêt độ thường nhưng khi đun nóng dễ thăng hoa. Nước đá tan ở 00C. Băng phiến cũng dễ bị thăng hoa, khuyết tán trong không khí tạo mùi….
Lực tương tác giữa các phân tử rất yếu nên các chất có cấu tạo tinh thể phân tử thường mềm, có nhiệt độ nóng chảy thấp, dễ bay hơi….
Hiện tượng làm thăng hoa Iot
III. SO SÁNH TINH THỂ PHÂN TỬ VÀ TINH THỂ NGUYÊN TỬ


Điểm so sánh
Tinh thể
Kim cương,
than chì, thiếc
Muối ăn…
Iot, nước đá,
băng phiến
(long não)…
Các ion âm và
ion dương
Nguyên tử
Phân tử
Lực hút tỉnh
điện lớn
Lực liên kết
cộng hoá trị lớn
Lực tương tác
yếu giữa các
phân tử
Khá rắn; t0 nc ,
t0 sôi cao.
Cứng; t0 nc ,
t0 sôi cao.
Mềm; t0 nc ,
t0 sôi thấp.
TỔNG KẾT
Sự khác nhau căn bản về cấu tạo và liên kết trong mạng tinh thể nguyên tử và mạng tinh thể phân tử là gì?
Bài tập:
Câu 1:
Ở nhiệt độ thấp các khí hiếm tồn tại ở dạng tinh thể. Có phải là tinh thể nguyên tử không? Vì sao?
Trả lời:
Tinh thể khí hiếm không phải là tinh thể nguyên tử. Vì liên kết giữa các nguyên tử khí hiếm trong tinh thể không phải là liên kết cộng hoá trị do các nguyên tử khí hiếm đã có cấu hình electron lớp ngoài cùng bền vững.
Mô hình tinh thể Neon
3. Câu sai là
Kim cương là một dạng thù hình của cacbon, thuộc loại tinh thể nguyên tử.
Trong tinh thể nguyên tử, các nguyên tử phân bố luân phiên đều đặn theo
một trật tự nhất định.
Lực liên kết giữa các nguyên tử trong tinh thể nguyên tử là liên kết yếu.
Tinh thể nguyên tử bền vững, rất cứng, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi khá cao.
A.
B.
C.
D.
Thoát
2. Câu sai là
Nước đá thuộc loại tinh thể phân tử.
Tinh thể iot là tinh thể phân tử.
A.
B.
C.
D.
Trong tinh thể phân tử, lực liên kết giữa các phân tử là liên kết yếu.
Trong tinh thể phân tử, lực liên kết giữa các phân tử là liên kết CHT
1. Làm các bài 1, …, 6 trang 85 sgk.
2. Bài 23: Vẽ hình 3.15 trang 91, nghiên cứu cấu trúc các kiểu mạng tinh thể kim loại.
1. Viên Ocean Dream (Giấc mơ Đại ương)
2. Viên  Steinmetz Pink. Nó được phát hiện ở miền nam châu Phi.
- Viên kim cương màu hồng rực rỡ, lớn nhất trên thế giới.
3. Viên Heart of Eternity
(Trái tim bất diệt)
4. Viên Moussaieff Red - Kim cương màu đỏ là loại hiếm nhất.
5. Pumpkin Diamond
(Kim cương bí đỏ)