Thứ năm, ngày 17 tháng 11 năm 2022
LUYỆN TỪ VÀ CÂU

Giáo viên: Võ Thị Bảy

1.Thế nào là động từ ?
Động từ là từ chỉ hoạt động, trạng thái
của sự vật.
2.Tìm động từ trong các câu sau:
a) Đàn chim đang bay.
b) Em cùng mẹ nhặt rau, nấu cơm

I. Nhận xét. 1.

Đọc truyện sau:

Cậu học sinh ở Ác- boa
Ác-boa là một thị trấn nhỏ, không có những lâu
đài đồ sộ, nguy nga, chỉ thấy những ngôi nhà
nhỏ bé, cổ kính và những vườn nho con con.
Dòng sông Quy-dăng-xơ hiền hoà lượn quanh
thành phố với những chiếc cầu trắng phau.
Ông bố dắt con đến gặp thầy giáo để xin học.
Thầy Rơ-nê đã già, mái tóc ngả màu xám, da
nhăn nheo, nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn…Thầy
cứ lắc đầu chê Lu-i còn bé quá.
Thế mà chỉ ít lâu sau, Lu-i đã khiến thầy rất hài
lòng. Cậu là học sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp.

Lu-i Pa-xtơ (1822-1895)
nhà bác học nổi tiếng người Pháp

Lu-i Pa-xtơ được tôn vinh là
"cha đẻ của ngành vi sinh vật
học". Ông chưa bao giờ chính
thức học y khoa nhưng vẫn
được coi là một thầy thuốc vĩ
đại và là Ân nhân của Nhân
loại. Ông còn có nhiều công
trình nghiên cứu khoa học
mang lại lợi ích cho nhân loại.

Viện nghiên cứu mang tên ông ở Nha Trang

-Đồ sộ: hết sức to lớn
-Nguy nga: ( công trình kiến trúc) to lớn, đẹp đẽ.

Ngôi nhà cổ kính

Vườn nho

2. Tìm các từ trong truyện trên miêu tả

a) Tính tình, tư chất của cậu bé Lu-i:
b) Màu sắc của sự vật:
- Những chiếc cầu:
- Mái tóc của thầy Rơ-nê:
c) Hình dáng, kích thước và các đặc điểm khác
của sự vật:
- Thị trấn:
- Vườn nho:
- Những ngôi nhà:
- Dòng sông:
- Da của thầy Rơ-nê:

Cậu học sinh ở Ác-boa

2. Tìm các từ trong truyện miêu tả:

Ác-boa là một thị trấn nhỏ, không a. Tính tình, tư chất của:
có những lâu đài đồ sộ, nguy nga, chỉ
-Cậu bé Lu-i: chăm chỉ, giỏi
thấy những ngôi nhà nhỏ bé, cổ kính
và những vườn nho con con. Dòng b. Màu sắc của sự vật :
trắng phau
sông Quy-dăng-xơ hiền hòa lượn - Những chiếc cầu:
quanh thành phố với những chiếc cầu - Mái tóc của thầy Rơ-nê:
xám
trắng phau.
Ông bố dắt con đến gặp thầy c. Hình dáng, kích thước và các đặc
điểm khác của sự vật :
giáo để xin học. Thầy Rơ-nê đã già,
mái tóc ngả màu xám, da nhăn nheo, - Thị trấn:
nhỏ
nhưng đi lại vẫn nhanh nhẹn…Thầy - Vườn nho:
con con
cứ lắc đầu chê Lu-i còn bé quá.
nhỏ bé, cổ kính
Thế mà chỉ ít lâu sau, Lu-i đã - Những ngôi nhà:
hiền hòa
khiến thầy rất hài lòng. Cậu là học - Dòng sông:
sinh chăm chỉ và giỏi nhất lớp.
nhăn nheo
- Da của thầy Rơ-nê:
Theo Đức Hoài

2. Tìm các từ trong truyện miêu tả:
a.Tính tình, tư chất của cậu bé Lu-i:
chăm chỉ, giỏi

b. Màu sắc của sự vật :
trắng phau
Những chiếc cầu:
Mái tóc của thầy Rơ-nê: xám
c. Hình dáng, kích thước và các đặc
điểm khác của sự vật :
nhỏ
Thị trấn:
con con
Vườn nho:
nhỏ bé, cổ kính
Những ngôi nhà:
Dòng sông: hiền hòa
Da của thầy Rơ-nê: nhăn nheo

Những
từ
miêu tả
đặc điểm
hoặc
tính
chất
của
sự vật
là
tính từ.

Qua tìm hiểu bài 2, em hãy nêu tính
từ là những từ như thế nào ?

Tính từ là những từ miêu tả
đặc điểm hoặc tính chất
của sự vật.

3. Trong

cụm từ đi lại vẫn nhanh nhẹn, từ nhanh
nhẹn bổ sung ý nghĩa cho từ nào?

đi lại vẫn nhanh nhẹn
VD:
Em bé đang ngủ say.

Những từ miêu tả
hoạt động của sự vật
cũng là tính từ.
Những từ miêu tả
trạng thái của sự
vật cũng là tính từ.

G

ớ
h
n
hi

Tính từ là những từ miêu tả đặc
điểm hoặc tính chất của sự vật, hoạt
động, trạng thái,…

* Lưu ý:
- Tính từ chỉ đặc điểm: là những từ chỉ nét riêng biệt
bên ngoài của sự vật mà có thể nhận biết được bằng
các giác quan. Ví dụ: cao, thấp, già, trẻ, xanh, đỏ, to,
nhỏ….
- Tính từ chỉ tính chất: là những từ chỉ đặc điểm bên
trong của sự vật. Ví dụ: tốt, ngoan ngoãn, gan dạ,
hiểu biết, nông cạn, siêng năng, chăm chỉ …
- Tính từ chỉ trạng thái: là những từ chỉ sự tồn
tại của sự vật, hiện tượng xung quanh. Ví dụ:
vui, buồn, sợ hãi, hạnh phúc, im lìm, rực rỡ, say
sưa, trang nghiêm, ….

II. Luyện tập
Bài 1: Gạch dưới các từ là tính từ trong các đoạn văn sau:
a) Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị Chủ tịch của Chính phủ
Lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, ra mắt đồng
bào. Đó là một cụ già gầy gò, trán cao, mắt sáng, râu
thưa. Cụ đội chiếc mũ đã cũ, mặc áo ka ki cao cổ, đi dép
cao su trắng. Ông cụ có dáng đi nhanh nhẹn. Lời nói của
Cụ điềm đạm, đầm ấm, khúc chiết, rõ ràng.

Theo Võ Nguyên Giáp

II. Luyện tập
Bài 1: Gạch dưới các từ là tính từ trong các đoạn văn
sau:
b) Sáng sớm, trời quang hẳn ra. Đêm qua, một bàn
tay nào đã giội rửa vòm trời sạch bóng. Màu mây xám đã
nhường chỗ cho một màu trắng phớt xanh như màu men
sứ. Đằng đông, phía trên dải đê chạy dài rạch ngang tầm
mắt, ngăn không cho thấy biển khơi, ai đã ném lên bốn
năm mảng mây hồng to tướng, lại điểm xuyết thêm ít nét
mây mỡ gà vút dài thanh mảnh.
Bùi Hiển

Bài 2: Hãy viết một câu có dùng tính từ:
a) Nói về một người bạn hoặc người thân của em.
b) Nói về một sự vật quen thuộc với em (cây cối, con
vật, nhà cửa, đồ vật, sông núi…)

a) Nói về một người bạn hoặc người thân của em.

-Hình dáng:

- cao, gầy, to, béo, lùn, thấp…

- Vẻ mặt:

- xinh đẹp, tươi tỉnh, ủ rũ, …

- Đặc điểm tính tình: - ngoan, dịu dàng, chăm chỉ, hiền,…
- Tư chất:

- thông minh, sáng dạ, khôn ngoan,...

Vd: Các bạn nữ lớp em rất dịu dàng và xinh đẹp.
b) Nói về một sự vật quen thuộc với em ( cây cối, con
vật, nhà cửa, đồ vật, sông núi,…)
- Miêu tả về màu sắc, hình dáng, kích thước, các đặc
điểm khác của sự vật.
Vd: Gâu là một chú chó thông minh.

Dặn dò
- Hoàn thành vở bài tập tiếng việt.
- Chuẩn bị bài sau: Mở rộng vốn từ: Ý chí - Nghị lực.