Trường THPT DL NGUYỄN CHÍ THANH
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1:
Chuyển động tròn đều là gì?
Nêu một số ví dụ về chuyển động tròn đều.
Câu 2:
Viết công thức liên hệ giữa tốc độ dài và tốc độ góc trong chuyển động tròn đều.
Bài10
TÍNH TƯƠNG ĐỐI
CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC
CỦA CHUYỂN ĐỘNG
O
X
Quả bóng chuyển động theo quỹ đạo nào?
I. TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG
I. TÍNH TƯƠNG ĐỐI CỦA CHUYỂN ĐỘNG
Vị trí và vận tốc của một quả bóng được xác định như thế nào?
Tôi thấy quả bóng chuyển động như thế nào?
1. Tính tương đối của quỹ đạo
Hình dạng quỹ đạo của chuyển động trong các hệ quy chiếu khác nhau thì khác nhau - Quỹ đạo có tính tương đối.
O
X
Y
2. Tính tương đối của vận tốc
Ví dụ:
Một Phi hành gia đang ngồi yên trong phi thuyền. Đối với phi thuyền thì phi hành gia có vận tốc bằng không. Đối với những người đứng dưới đất thì phi hành gia có vận tốc cùng với phi thuyền.
Vận tốc của người đang ngồi yên trên xe
(ví dụ: trang 35)
Kết luận:

Vận tốc của vật chuyển động đối với các hệ quy chiếu khác nhau thì khác nhau.
Vận tốc có tính tương đối.
II. CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC
Hệ quy chiếu đứng yên và hệ quy chiếu chuyển động

Một tấm ván đang trôi trên một dòng sông ta sẽ xét chuyển động của tấm ván theo hai hệ quy chiếu:

- Hệ quy chiếu (xOy) gắn với bờ sông (coi như là hệ quy chiếu đứng yên)
- Hệ quy chiếu (x`Oy`) gắn với một vật trôi theo dòng nước là hệ quy chiếu chuyển động
O`
O
Y`
X`
X
Y
a) Trường hợp các vận tốc cùng phương cùng chiều
2. Công thức cộng vận tốc
* Trường hợp người đi dọc từ cuối về phía đầu bè:
- Độ dời của người đối với bờ
A
B
B`
A`
Trường hợp người đi dọc từ cuối về phía đầu bè
+ v1,3 là vận tốc của người ( 1 ) đối với bờ ( 3 ).
+ v1,2 là vận tốc của người ( 1 ) đối với bè ( 2 ).
+ v2,3 là vận tốc của bè ( 2 ) đối với bờ ( 3 ).
Quy ước:
số 1 ứng với vật chuyển động
số 2 ứng với hệ quy chiếu chuyển động
số 3 ứng với hệ quy chiếu đứng yên.
V1,3: vận tốc tuyệt đối
V1,2: vận tốc tương đối
V2,3: vận tốc kéo theo
Trong đó:
? Chia cả hai vế cho ?t, ta có :
V1,3 = V1,2 + V2,3
+
Người đi ngược chiều chuyển động của bè. Véctơ vận tốc tương đối v1,2 sẽ cùng phương, ngược chiều với véctơ vận tốc kéo theo v1,3
b) Trường hợp vận tốc tương đối cùng phương ngược chiều với vận tốc kéo theo
* Trường hợp người đi dọc từ đầu về phía cuối bè:
+
A`
B
B`
A
Trường hợp người đi dọc từ đầu về phía cuối bè:
? Chia cả hai vế cho ?t, ta có:
V1,3 = V1,2 - V2,3

* Kết luận:
Vận tốc tuyệt đối bằng tổng véctơ của vận tốc tương đối và vận tốc kéo theo.
Công thức cộng vận tốc cho cả hai trường hợp các véctơ cùng chiều và ngược chiều:
ôn tập:
Kiến thức cần nhớ:
1) Quỹ đạo của vật
2) Các vận tốc cùng phương, cùng chiều.
3) Các vận tốc cùng phương, ngược chiều.
4) Công thức cộng vận tốc
Hết