SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SƠN LA
TRƯỜNG THCS & THPT NGUYỄN DU
Chào mừng quý thầy cô
đến dự giờ môn Ngữ văn!


TRÒ CHƠI
MẢNH GHÉP LỊCH SỬ
Trò chơi có tổng cộng 6 mảnh ghép.
Mỗi nhóm sẽ có ít nhất 1 lượt chọn mảnh ghép để trả lời câu hỏi.
Trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai không bị trừ điểm.
Các nhóm còn lại trả lời đúng 5 điểm.
Còn 2 mảnh ghép đội nào nhanh tay được quyền trả lời.
Đội nào trả lời đúng hình nền được 20 điểm.
MẢNH GHÉP NHÂN VẬT LỊCH SỬ
“Vó ngựa Mông Cổ đến đâu thì ở đó cỏ không mọc được”.
Cho biết quân giặc này đến xâm lược nước ta vào
triều đại thời nào?
Thời Trần
Vị vua nào từng ra lệnh cho nghỉ chầu 5 ngày để tưởng nhớ đến một võ tướng?
TRẦN MINH TÔNG
Vào thời Trần, quân đội của ta ai cũng đều thích
xăm vào cánh tay 2 chữ:
Sát Thát.
Cho biết quân giặc nào sang nước ta xâm lược 3 lần?
Quân Nguyên-Mông
Ô PHẦN THƯỞNG 10 Đ
ĐÂY LÀ NGÔI SAO KHÔNG MAY MẮN
ĐỘI BẠN BỊ TRỪ 5 điểm
1
2
3
4
5
6
MẢNH GHÉP NHÂN VẬT LỊCH SỬ
“Vó ngựa Mông Cổ đến đâu thì ở đó cỏ không mọc được”.
Cho biết quân giặc này đến xâm lược nước ta vào
triều đại thời nào?
Thời Trần
Vị vua nào từng ra lệnh cho nghỉ chầu 5 ngày để tưởng nhớ đến một võ tướng?
TRẦN MINH TÔNG
Vào thời Trần, quân đội của ta ai cũng đều thích
xăm vào cánh tay 2 chữ:
Sát Thát.
Cho biết quân giặc nào sang nước ta xâm lược 3 lần?
Quân Nguyên-Mông
Ô PHẦN THƯỞNG 10 Đ
ĐÂY LÀ NGÔI SAO KHÔNG MAY MẮN
ĐỘI BẠN BỊ TRỪ 5 điểm
1
2
3
4
5
6
MẢNH GHÉP NHÂN VẬT LỊCH SỬ
“Vó ngựa Mông Cổ đến đâu thì ở đó cỏ không mọc được”.
Cho biết quân giặc này đến xâm lược nước ta vào
triều đại thời nào?
Thời Trần
Vị vua nào từng ra lệnh cho nghỉ chầu 5 ngày để tưởng nhớ đến một võ tướng?
TRẦN MINH TÔNG
Vào thời Trần, quân đội của ta ai cũng đều thích
xăm vào cánh tay 2 chữ:
Sát Thát.
Cho biết quân giặc nào sang nước ta xâm lược 3 lần?
Quân Nguyên-Mông
Ô PHẦN THƯỞNG 10 Đ
ĐÂY LÀ NGÔI SAO KHÔNG MAY MẮN
ĐỘI BẠN BỊ TRỪ 5 điểm
1
2
3
4
5
6

TỎ LÒNG
( Thuật hoài)

Phạm Ngũ Lão
GV: ĐINH THỊ MAI HƯƠNG
Tiết PPCT: 38
NỘI DUNG CHÍNH
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
Phạm Ngũ Lão (1255-1320). Quê Đường Hào-Hải Dương.
Văn võ song toàn.
Có nhiều đóng góp cho cuộc kháng chiến chống quân Mông- Nguyên
Đền thờ Phạm Ngũ Lão
Đền thờ Kiếp Bạc
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác
- Ra đời trong cuộc kháng chiến chống quân
Mông-Nguyên lần thứ 2.
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
b. Thể loại và bố cục:
Hoµnh sãc giang s¬n kh¸p kØ thu,
Tam qu©n tì hæ khÝ th«n ng­u.
Nam nhi vÞ liÔu c«ng danh tr¸i,
Tu thÝnh nh©n gian thuyÕt Vò hÇu.
(Ph¹m Ngò L·o)
Móa gi¸o non s«ng tr¶i mÊy thu,
Ba qu©n khÝ m¹nh nuèt tr«i tr©u.
C«ng danh nam tö cßn v­¬ng nî,
Luèng thÑn tai nghe chuyÖn Vò hÇu.
(Bïi Văn Nguyªn dÞch)
Nguyên tác
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
b. Thể loại và bố cục:
* Thể thơ
Thể thơ tứ tuyệt đường luật
* Bố cục:
2 phần (Tiền giải- Hậu giải )
Phần 1: Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ và quân đội thời Trần
Phần 2: Câu 3,4: Tâm sự người tráng sĩ.
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

- Cho biết hình ảnh “ba quân” là chỉ ai? Khí thế quân đội nhà Trần được thể hiện như thế nào bằng bút pháp nghệ thuật gì?

-Câu thơ đầu hình tượng con người hiện lên với tư thế nào? So sánh với phần dịch thơ?Con người xuất hiện trong bối cảnh không gian và thời gian như thế nào?Họ mang tầm vóc ra sao?
Nhóm 2
Nhóm 1
THẢO LUẬN NHÓM
HẾT GI-Ờ!



-Vũ hầu là ai?
- Vì sao tác giả “thẹn”? Cái “thẹn” đó mang ý nghĩa gì?


- Em hiểu như thế nào về cụm từ “công danh” và “công danh trái”? Từ đó cho biết quan niệm của người xưa về chí làm trai?
Nhóm 4
Câu 4
Nhóm 3
Câu 3
THẢO LUẬN NHÓM
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
và quân đội thời Trần

II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

a. Hình tuợng người tráng sĩ nhà Trần.
Hoành sóc giang sơn kháp kỉ thu
Bản dịch chưa lột tả tư thế hiên ngang,
lẫm liệt
Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ và quân đội thời Trần
III
Cầm ngang ngọn giáo gìn giữ đất nước đã mấy thu
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

a. Hình ảnh người tráng sĩ nhà Trần.
Không gian rộng lớn của vũ trụ
Câu 1,2:
a. Hình tượng người tráng sĩ
Không gian: giang sơn
Thời gian: kháp kỉ thu
Thời gian dài đằng đẳng
Tầm vóc: Lớn lao, kì vĩ, sánh ngang vũ trụ
=> Dựng lên chân dung người tráng sĩ lớn lao,
kì vĩ, nổi bật giữa không gian và thời gian.
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN

b. Hình ảnh quân đội nhà Trần.
Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu
Hình ảnh Tam quân: quân đội nhà Trần
So sánh, ẩn dụ: tì hổ
a. Câu 1: Hình ảnh người
tráng sĩ nhà Trần
Thậm xưng: khí thôn ngưu
Sức mạnh, khí thế của quân đội, dân tộc.
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN


Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
Hoành sóc gian sơn kháp kỉ thu
Tam quân tì hổ khí thôn ngưu
Hình ảnh người tráng sĩ lồng vào hình ảnh dân tộc, đậm chất sử thi hoành tráng.
HÀO KHÍ ĐÔNG A
Theo lối chơi chữ:
Chữ Đông + Bộ A = Chữ Trần
HÀO KHÍ ĐÔNG A
=
+
Hào khí thời Trần
Giặc Mông-Nguyên xâm lược
Trận Vân Đồn của Trần Khánh Dư, quân ta thắng lớn
Trận Tây Kết-Hưng Đạo Vương chém đầu Toa Đô
Trận Vạn Kiếp-Hưng Đạo Vương cùng các tướng đại thắng
Trận trên sông Bạch Đằng 1288
Kháng chiến thắng lợi
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
2. Tâm sự người tráng sĩ.
1. Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
a. Câu 1: Hình ảnh người
tráng sĩ nhà Trần
b. Câu 2: Hình ảnh quân
đội nhà Trần.
a. Câu 3: Chí nam nhi của người anh hùng.
Nam nhi vị liễu công danh trái
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
b. Câu 3: Chí nam nhi của người anh hùng.
1. Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
a. Câu 1: Hình ảnh người
tráng sĩ nhà Trần
b. Câu 2: Hình ảnh quân
đội nhà Trần.
2. Câu 3,4: Tâm sự người
tráng sĩ.
CÔNG DANH
CÔNG DANH TRÁI
Lập công
Lập danh
Nợ công danh
Khát vọng lập công danh
Ý thức nghĩa vụ, trách nhiệm
Quyết tâm thực hiện trách nhiệm
đối với đất nước
Đã mang tiếng ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông.
Làm trai phải lạ ở trên đời
Há để càn khôn tự chuyển dời.
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
b. Câu 4: Nỗi thẹn của tác giả.
1. Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
a. Câu 1: Hình ảnh người
tráng sĩ nhà Trần
b. Câu 2: Hình ảnh quân
đội nhà Trần.
2. Câu 3,4: Tâm sự người
tráng sĩ.
Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu
a.Câu 3: Chí nam nhi của
người anh hùng.
Vũ hầu
Nỗi thẹn
Vì chưa bằng Vũ hầu

Vì chưa trả xong
nợ nước
Khiêm nhường
Khát vọng
phụng sự
“Mang ý nghĩa tích cực thể hiện nhân cách cao đẹp của con người.
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
2. Câu 3,4: Tâm sự người tráng sĩ.
1. Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
a. Câu 1: Hình ảnh người
tráng sĩ nhà Trần
b. Câu 2: Hình ảnh quân
đội nhà Trần.
Khát vọng lập công danh
Thẹn trước bậc hiền tài
TỎ LÒNG-PHẠM NGŨ LÃO
TÌM HIỂU CHUNG
Tác giả
Tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác
Thể loại và bố cục
II. ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
III. TỔNG KẾT
1. Câu 1,2: Hình tượng người tráng sĩ
2. Câu 3,4: Tâm sự người
tráng sĩ.
III. TỔNG KẾT
IV . CỦNG CỐ
1. Nội dung:
III. TỔNG KẾT
2. Nghệ thuật:
Vẻ đẹp sức mạnh, lí tưởng và nhân cách cao đẹp của người anh hùng một lòng vì dân vì nước
Khí thế hào hùng của thời đại nhà Trần
Bài thơ Đường ngắn gọn, súc tích, bút pháp cổ điển, giọng thơ hùng tráng đã thể hiện được hào khí anh hùng thời đại
Câu 1:
Chủ thể trữ tình của tỏ lòng :
A. Một nhà thơ B. Một nhà thơ­
C. Một vị vua D. Một vị tướng
Câu 2:
Hình ảnh cầm ngang ngọn giáo thể hiện điều gì?
A. Khí thế sục sôi B. Khí thế hiên ngang
C. Lòng can đảm D. Ý chí mạnh mẽ
IV. THỰC HÀNH
Câu 3
Tình cảm cảm xúc nào trong bài thơ ?
A. Tự hào về khí thế và sức mạnh của đội quân nhà Trần.
B. Thẹn vì chưa trả xong nợ công danh.
C. Tình yêu nước.
D. Cả ba ý kiến trên
TỎ LÒNG
Phạm Ngũ Lão
IV. THỰC HÀNH
Câu 4. Câu: "Ba quân khí mạnh nuốt trôi trâu" thể hiện điều gỡ?
A. Diễn tả khí phách mạnh mẽ của đội quân nhà Trần.
B. Phóng đại về sức mạnh của quân đội nhà Trần.
C. Vừa cụ thể hoá sức mạnh vật chất, vừa khát quát hoá sức mạnh tinh thần của quân đội nhà Trần.
D. Cả A, B và C đều đúng.
TỎ LÒNG
Phạm Ngũ Lão
IV. THỰC HÀNH


Từ vẻ đẹp của hình ảnh trang nam nhi đời Trần, em hãy liên hệ đến trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay đối với đất nước?(Hành động+việc làm cụ thể)
V. Ứng dụng


VI. Bổ sung
Em hãy tìm thêm những bài văn, thơ, ca nhạc ngợi ca về lịch sử hào hùng của thời đại Đông A?
Trân thành cảm ơn quý thầy cô và các em !