Làm thế nào để biết sự nhanh hay chậm

của chuyển động BÀI 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
I. TỐC ĐỘ 1. Tốc độ trung bình
Câu 1. _Một vận động viên Nam Phi đã lập kỉ lục thế giới về chạy ba cự li: 100m, 200m và 400m (bảng 5.1). Hãy dùng hai cách trên để xác định vận động viên này chạy nhanh nhất ở cự li nào?_

I. TỐC ĐỘ 1. Tốc độ trung bình
Kết luận: Người ta thường dùng quãng đường đi được trong cùng một đơn vị thời gian để xác định độ nhanh, chậm của chuyện động. Đại lượng này gọi là tốc độ trung bình của chuyển động (gọi tắt là tốc độ trung bình), kí hiệu là v
*Công thức tính:
Vận tốc tính bằng công thức: v là vận tốc
CH2._ Tại sao tốc độ này (5.1b) được gọi là tốc độ trung bình?_

Trả lời:

CH2. _Tốc độ này được gọi là tốc độ trung bình vì đó là tốc độ xét trên quãng đường đủ lớn, trong khoảng thời gian đủ dài. Hơn nữa trên cả quãng đường này, có lúc vật đi với tốc độ cao hơn, có lúc lại đi với tốc độ thấp hơn, nên đây chỉ là tốc độ đại diện cho cả quá trình chuyển động nhanh hay chậm trên quãng đường._

CH3._ Hãy tính tốc độ trung bình ra đơn vị m/s và km/h của nữ vận động viên tại một số giải thi đấu dựa vào bảng 5.2_
CH3_. Tốc độ trung bình của nữ vận động viên tại các giải thi đấu là:_

_- Giải điền kinh quốc gia 2016:_

_= ≈ 8,59m/s_

_ ≈ 30,92 km/s_

_- Giải SEA Games 29 (2017):_

_= ≈ 8,65m/s _

_≈ 31,14 km/s_

_- Giải SEA Games 30 (2019):_

_= ≈ 8,67m/s _

_≈ 31,21 km/s_

I. TỐC ĐỘ 1. Tốc độ tức thời
*Tốc độ tức thời là giá trị tại một thời điểm xác định_._ *Phân biệt tốc độ trung bình và tốc độ tức thời_ : _

⇒ Kết luận : Ta có thể thấy tốc độ tức thời là tốc độ trung bình trên một đoạn đường rất ngắn_. _
II. VẬN TỐC 1. Vận tốc trung bình.( các em đọc và trả lời)
*_Câu 4. Qua những gì tìm hiểu được ở phần này, em hãy cho biết vận tốc và tốc độ khác nhau như thế nào?_ *Sự khác nhau giữa vận tốc và tốc độ là:

_+ Tốc độ đại diện cho độ nhanh chậm của chuyển động, là một đại lượng vô hướng._
_+ Vận tốc là một đại lượng có hướng. Nó đại diện cho tốc độ nhanh chậm lẫn hướng của chuyển động. _
_Câu 5. Theo em, tại sao phải nghiên cứu yếu tố là hướng trong một chuyển động?_
*_Phải nghiên cứu yếu tố là hướng trong một chuyển động là vì: _

_+ Nếu chỉ biết tốc độ và thời gian của chuyển động thì ta chưa thể xác định vị trí của vật. _
_+ Còn khi biết thêm hướng của chuyển động thì ta sẽ xác định được vị trí của vật._
CH 6._ Một người đi xe máy qua ngã tư (Hình 5.1) với tốc độ trung bình 30 km/h theo hướng Bắc. Sau 3 phút người đó đi đến vị trí nào trên hình?_
*Trả lời: *CH6_: Đổi 3 phút = 0,05 h_

_- Quãng đường người đó đi được trong 3 phút là:_
_- s = v. t = 30 . 0,05 = 1,5 km_
_⇒ Sau 3 phút đi với vận tốc 30 km/h theo hướng Bắc thì người đó đi đến vị trí E._
⇒ Kết luận: Trong vật lý, người ta dùng thương số của độ dịch chuyển và thời gian dịch chuyển để xác định độ nhanh chậm của chuyển động theo một hướng xác định. Đại lượng này được gọi là vận tốc trung bình, kí hiệu là v (5.2a) Có thể viết : v = (5.2b) Trong đó: là độ dịch chuyển trong thời gian
_* Đặc điểm của vecto vận tốc :_
_+ Gốc nằm trên vật chuyển động._
_+ Hướng là hướng của độ dịch chuyển._
_+ Độ dài tỉ lệ với độ lớn của vận tốc. _
II. VẬN TỐC 2. Vận tốc tức thời.
- Vận tốc tức thời là vận tốc tại một thời điểm xác định, được kí hiệu là
- với rất nhỏ.
_CH 7_. _Bạn A đi học từ nhà đến trường theo lộ trình ABC (Hình 5.2). Biết bạn A đi đoạn đường AB = 400 m hết 6 phút, đoạn đường BC = 300 m hết 4 phút. Xác định tốc độ trung bình và vận tốc trung bình của bạn A khi đi từ nhà đến trường._

Trả lời:
Trả lời:
CH. Đổi 6 phút = 360 s; 4 phút = 240 s.
- Tốc độ trung bình của bạn A khi đi từ nhà đến trường là:
V = = = = 1,17m/s
- Vận tốc trung bình của bạn A khi đi từ nhà đến trường là:
v = = = =
= 0,83 (m/s)
II. VẬN TỐC 3. Tổng hợp vận tốc.
Bài tập ví dụ: Trên đoàn tàu đang chạy thẳng với vận tốc trung bình 36km/h so với mặt đường. Một hành khách đi về phía đầu tàu với vận tốc 1m/s so với mặt sàn tàu (hình 5.3)
a, Hành khách này tham gia mấy chuyển động?
b, Làm cách nào để xác định được vận tốc của hành khách đối với mặt đường.
Các bước tổng hợp vận tốc
*1, Các em phải phân biệt được hai thuật ngữ vận tốc trung bình, vận tốc tức thời và nhớ được công thức tính của chúng. *2, Để giải được bài toán yêu cầu tổng hợp vận tốc của chuyển động, ta cần phải xác định được:

+ Hướng của các vận tốc
+ Chọn chiều dương của chuyển động
+ Vẽ được giản đồ vecto.
Loài thú chạy nhanh nhất

Loài báo có thể đạt tới tốc độ ít nhất là 104km/h và có thể đạt tới vận tốc tối đa chỉ trong vòng vài cú nhảy.
Loài chim chạy nhanh nhất

Chúng rất khác biệt về hình thể với cổ, chân dài và có thể chạy với tốc độ lên đến 65 km/giờ (40 dặm/giờ).
Loài chim bay nhanh nhất

Với thị lực sắc bén cùng với tốc độ “phóng lao” từ trên không xuống đất với vận tốc 321km/h, khó có con mồi nào có thể sống sót.
_Đà điểu có thể chạy với vận tốc 90km/h._
_Vận tốc tàu hỏa khoảng 54km/h_

_Vận tốc tàu biển khoảng 43,2km/h._

_Vận tốc máy bay dân dụng khoảng 720km/h._

_Người đi xe đạp đi với vận tốc khoảng 12km/h._

Trong hàng hải người ta thường dùng “nút” làm đơn vị đo vận tốc:
Trong vũ trụ, người ta dùng đơn vị là năm ánh sáng:
Vận tốc nhanh nhất hiện nay

Vận tốc ánh sáng là vận tốc tối đa trong vũ trụ. Trong mọi hệ quy chiếu nó đều có chung một giá trị là 299.792.458 m/s hay 1.079.252.849 km/h (300.000.000 m/s).