<3

CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ
ĐẾN DỰ GIỜ THĂM LỚP

TRÒ CHƠI Ô CHỮ
1

C

Ô

N

2

V

E

C

T

Ơ

V

Â

T

L

A

M M

H

A

3

B

Ă

N

G

N

4

V

I

T

R

I

Đ

Ô

D

I

C

H

A

C

N

H

A

U

5
6

K

H

1

G

Ô

2

C

3

U

4
C

H

U

Y

Ê

N

5
6

2.

3.
1.
5.lớn
Đại
4.
Cột
cây
số
Độ
của
6.
lượng
vừa
trên
hình
độ tổng
dịch
Để
Chuyển
Độ
dịch
chuyển
và
cho
biết
cho
biết
ta
hợp
độ
động
của
chuyển
quãng
đang
cách
độ dài
đường
đi
dịch
vật
làcho
sự
và
quãng
Đồng
Nai
vừa
được
của
790
km.đi
chuyển
đường
biết
thay
một
chuyển
Trong
hướng
được
là
động
sẽ như
của
vật
ta
đổi...........
trường
hợp
thế
nào
nếu
của
sự
haicột
đại
sử
dụng
của
vật
này
vật
chuyển
thay
đổicâyvị
lượng
số
bên
động
thẳng
phương
này
so
với
trí
của
vật
…………
và
không
đường
được
pháp
gì?
gọi
là
gì?
vật
khác
đổi là
chiều
gọi
gì?

Bài 5:
TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC

Youtube: Cô Nhung Cute
Fb: Nguyễn Bích Nhung

Zalo: 0972464852
mail: bichnhung1901@gmail.com

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC

I.
TỐC ĐỘ

1.Tốc độ trung bình
2.Tốc độ tức thời

II.
VẬN TỐC

1.Vận tốc trung bình
2.Vận tốc tức thời
3.Tổng hợp vận tốc

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
I. TỐC ĐỘ

Xác định
độ nhanh
chậm của
chuyển
động

So sánh quãng đường đi
được trong cùng một khoảng
thời gian

So sánh thời gian để đi cùng
một quãng đường

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
Một vận động viên người Nam Phi đã
lập kỉ lục thế giới về chạy ba cự li: 100
m, 200 m và 400 m (Bảng 5.1). Hãy
dùng hai cách trên để xác định vận
động viên này chạy nhanh nhất ở cự li
nào?
Học sinh thảo luận
và lên bảng trình
bày

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
* Cách 1: So sánh quãng đường đi
được trong cùng một thời gian.
- Quãng đường vận động viên đi
được trong 1 s ở mỗi cự li là:
+ Cự li 100 m:  𝑠 1=

100
=10,02(𝑚)
9,98

* Cách 2: So sánh thời gian để đi
cùng một quãng đường.
- Thời gian để vận động viên chạy
quãng đường 100 m ở mỗi cự li là:
+ Cự li 100 m: 𝑡 1=9,98(𝑠)

200
200
=10,03(𝑚) + Cự li 200 m: 𝑡 2 =100 :
=9,97 (𝑠)
19,94
19,94
400
400
𝑡
=100
:
=10,86( 𝑠)
+ Cự li 400 m:  𝑠 3 = 43,45 =9,21(𝑚) + Cự li 400 m: 3
43,45
+ Cự li 200 m: 𝑠 2=

Vận động viên chạy nhanh nhất ở cự li 200 m

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
I. TỐC ĐỘ
1. Tốc độ trung bình
Tốc độ
trung bình

Kí hiệu:
Tốc độ trung bình =

Quãng đường đi được
Thời gian

s
v
t

 Nếu gọi quãng đường đi được tại thời điểm t1 là s1, tại thời điểm t2 là
s2 thì:
 Thời gian đi là:
 Quãng đường đi được trong thời gian là:

Δ𝑠
𝑣=
Δ𝑡

Phiếu học tập số 1
Câu 1. Tại sao tốc độ này được gọi là tốc
độ trung bình?
Câu 2. Hãy tính tốc độ trung bình ra m/s
và km/h của nữ vận động viên tai một
số giải thi đấu dựa vào bảng 5.2

Câu 1: Tốc độ này được gọi là tốc độ
trung bình vì nó cho biết quãng đường
vật đi được trong một thời gian xác định.

𝑠 100
•𝑣 2016 = =
=8,59(𝑚/𝑠)
𝑡 11,64
Câu 2:

𝑠 100
•𝑣 2017= = =8,65(𝑚/𝑠)
𝑡 11,56

𝑠 100
•𝑣 2019 = =
=8,67(𝑚/𝑠)
𝑡 11,54

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
2. Tốc độ tức thời
Hãy quan sát và cho
biết ý nghĩa của con
số trên tốc kế?

Cho biết tốc độ của0xe
4
vào thời điểm người
lái xe đọc số chỉ

Tốc độ tức
thời

Phiếu học tập số 2
Bố bạn A đưa A đi học bằng xe máy vào lúc
7 giờ. Sau 5 phút xe đạt tốc độ 30 km/h.
Sau 10 phút nữa, xe tăng tốc lên thêm 15
km/h. Đến gần trường, xe giảm dần tốc độ
và dừng trước cổng trường lúc 7 giờ 30
phút.
a. Tính tốc độ trung bình của xe máy chở A
khi đi từ nhà đến trường. Biết quãng
đường từ nhà đến trường dài 15 km.
b. Tính tốc độ của xe vào lúc 7 giờ 15 phút
và 7 giờ 30 phút. Tốc độ này là tốc độ gì?

a. Thời gian xe máy đi từ nhà đến trường
là:
Δt = 7h30 − 7h = 30 phút = 0,5 h
- Tốc độ trung bình của xe máy chở A khi
đi từ nhà đến trường là:
𝑣=

Δ𝑠
15
=
= 30(𝑘𝑚/ h)
Δ 𝑡 0,5

b. Tốc độ của xe vào lúc 7 giờ 15 phút là:
1 = 30 + 15 = 45 (km/h)
+ Xe dừng trước cổng trường lúc 7 giờ 30
phút
 Tốc độ của xe lúc 7 giờ 30 phút là:
2 = 0( km/h)
 Tốc độ này là tốc độ tức thời.

II. VẬN TỐC

1. Vận tốc trung bình

Một người đi xe máy
đi từ ngã tư (Hình
5.1) với tốc độ trung
bình 30 km/h theo
hướng Bắc. Sau 3
phút người đó đến vị
trí nào trên hình?

 Tốc độ
 Thời gian chuyển động
 Hướng chuyển động
Vị trí của vật
 Đổi: 3 phút = 0,05 giờ
 Quãng đường người đó đi
được sau 3 phút là:
s = .t = 30.0,05 = 1,5 (km)
 Vậy sau 3 phút, người đó
đến vị trí E trên hình.

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
II. VẬN TỐC

1. Vận tốc trung bình
Độ nhanh chậm của chuyển động theo
một hướng xác định

Vận tốc
trung bình

Vận tốc trung bình

Kí hiệu: v
Vận tốc trung bình =

Độ dịch chuyển
Thời gian


 d
v
t

d
v
t

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
II. VẬN TỐC

1. Vận tốc trung bình


Véc tơ vận tốc v

Gốc nằm trên
vật chuyển
động

Hướng là
hướng của độ
dịch chuyển

Độ dài tỉ lệ với
độ lớn của vận
tốc

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
II. VẬN TỐC

1. Vận tốc trung bình
Thảo luận trước
lớp
Mỗi nhóm hoàn
thành 1 câu

01

Câu hỏi 1

02

Câu hỏi 2

03

Câu hỏi 3

04

Câu hỏi 4

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
Bạn A đi học từ
01 nhà đến trường
theo lộ trình ABC
(Hình 5.2). Biết
bạn A đi đoạn
đường AB = 400
đườngmBChết
= 300
hết 4 phút. Xác định tốc
6 mphút,
độ trung
bình và vận tốc trung bình của bạn
đoạn
A khi đi từ nhà đến trường.
Một con kiến bò quanh miệng của 1
02 cái chén được một vòng hết 3 giây.
Bán kính của miệng chén là 3cm.
a. Tính quãng đường đi được và độ dịch
chuyển của kiến.
b. Tính tốc độ trung bình và vận tốc trung

Một người bơi dọc theo chiều dài 50m
của một bể bơi hết 40 giây rồi quay về
chỗ xuất phát trong 42 giây.
Hãy xác định vận tốc trung bình và tốc độ
trung bình của người đó khi:
a. Trong lần bơi đầu tiên dọc theo chiều dài
bể bơi
b. Trong lần bơi về
c. Trong suốt quãng đường đi và về

0
3

Một người lái xe chuyển động trên
đường thẳng từ vị trí A đến vị trí B rồi
quay trở lại A. Khoảng cách từ A đến B
là 63 km. Khi đi xe chuyển động với vận
tốc 60 km/h. Nhưng lúc quay trở lại do gặp
mưa nên vận tốc của xe giảm xuống còn 45
km/h. Cũng do mưa lớn đã làm đường bị sạt
lở nên xe không đi được nữa và phải dừng
chân ở vị trí C cách B 27 km. Tính tốc độ trung
bình và vận tốc trung bình của xe trong suốt
chặng đường từ A đến C.

0
4

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
Bạn A đi học từ

Hướng dẫn:

01 nhà đến trường

theo lộ trình ABC
(Hình 5.2). Biết bạn A
đi đoạn đường AB =
400 m hết 6 phút, đoạn
đường BC = 300 m hết 4 phút. Xác định tốc
độ trung bình và vận tốc trung bình của bạn
A khi đi từ nhà đến trường.
- Độ dịch chuyển của bạn A là:

- Độ dài quãng đường từ nhà đến trường:
S = AB + BC = 400 + 300 = 700 (m)
- Thời gian đi từ nhà đến trường là:
T = 6 + 4 = 10 (phút)
- Tốc độ trung bình của bạn A khi đi từ nhà
đến trường là:

𝑑= 𝐴𝐶= √ 𝐴 𝐵 + 𝐵 𝐶 = √ 40 0 + 30 0 =500( 𝑚)
2

2

2

2

- Vận tốc trung bình của bạn A khi đi từ nhà đến trường là:
𝑑
500
v= =
== 50 ( m / ph ) ≈ 0,83 ( m / s )
𝑡
6+ 4

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
0
2

Một con kiến bò quanh miệng của 1
cái chén được một vòng hết 3 giây.
Bán kính của miệng chén là 3 cm.
a. Tính quãng đường đi được và độ dịch
chuyển của kiến.
b. Tính tốc độ trung bình và vận tốc trung
bình của con kiến ra cm/s

Hướng dẫn:

a. Vì con kiến bò được 1 vòng tròn
quanh miệng chén nên quãng đường
con kiến bò được là

Nhưng khi bò được một vòng thì con kiến lại về đúng vị trí ban đầu của nó
nên độ dịch chuyển của nó là d = 0 (cm)
𝑠 18,84
𝑣=
=6,28( 𝑐𝑚/ 𝑠)
b. Tốc độ trung bình của con kiến: 𝑡 = 3
Vận tốc trung bình của con kiếnv= 𝑑 = 0 = 0(𝑐𝑚 / 𝑠)
𝑡
3
là:

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
Một người bơi dọc theo chiều dài
50m của một bể bơi hết 40 giây rồi Hướng dẫn:
quay về chỗ xuất phát trong 42 giây.
Hãy xác định vận tốc trung bình và tốc độ a. Vì bơi theo một chiều nên quãng đường
trung bình của người đó khi:
đi được bằng độ dịch chuyển. Vì vậy tốc độ
a. Trong lần bơi đầu tiên dọc theo chiều dài trung bình bằng vận tốc trung bình
bể bơi
𝑠 𝑑 50
b. Trong lần bơi về
v=𝑣 = = = =1,25 (𝑚/ 𝑠)
c. Trong suốt quãng đường đi và về
𝑡 𝑡 40

0
3

𝑑 −50
𝑠 50
v=
=
≈−
1,19(𝑚
/
𝑠)

 
𝑣
=
=
≈ 1,19(𝑚 / 𝑠)
b. Tương tự như câu a:
𝑡
42
𝑡 42
c. Vì về lại vị trí cũ nên độ dời d = 0 do đó Vận tốc trung bình trong cả đi lẫn về là:

+ v=

𝑑
0
=
≈ 0( 𝑚/ 𝑠 )
𝑡 40 + 42

+𝑣 =

𝑠1 + 𝑠 2
50 +50
=
≈ 1,22 (𝑚 / 𝑠)
𝑡 1 +𝑡 2
40 + 42

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
Một người lái xe chuyển động trên
đường thẳng từ vị trí A đến vị trí B rồi
quay trở lại A. Khoảng cách từ A đến B
là 63 km. Khi đi xe chuyển động với vận
tốc 60 km/h. Nhưng lúc quay trở lại do gặp
mưa nên vận tốc của xe giảm xuống còn 45
km/h. Cũng do mưa lớn đã làm đường bị sạt lở
nên xe không đi được nữa và phải dừng chân ở
vị trí C cách B 27 km. Tính tốc độ trung bình và
vận tốc trung bình của xe trong suốt chặng
đường từ A đến C.

0
4

Hướng dẫn:
Chọn trục ox trùng với AB, gốc toạ độ tại A,
chiều dương từ A đến B
Thời gian xe đi từ A đến B là:

𝑡 1=

𝐴𝐵 63
= =1,05 (h)
𝑣 1 60

Thời gian xe đi từ B về C là:

𝑡2 =

𝐵𝐶 27
= =0,6 (h)
𝑣 2 45

𝑠 𝐴𝐵+ 𝐵𝐶
63+ 27
𝑣=
=
=
=54,5 ( km / h)
Tốc độ trung bình xe đi từ A đến C là:
𝑡
𝑡 1+ 𝑡 2
1,05+ 0,6
Vận tốc trung bình xe đi từ A đến C là: v=

𝑑 𝑥𝐶 − 𝑥𝐴
36
=
=
=21,8( 𝑘𝑚/ h)
𝑡
𝑡 1+𝑡 2
1,05+ 0,6

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
II. VẬN TỐC

2. Vận tốc tức thời

Vận tốc tức thời là vận tốc tại một thời điểm xác định
Kí hiệu:

Δ⃗
𝑑
⃗v𝑡 =
Δ𝑡

Với t rất nhỏ

Tốc độ và vận tốc có độ lớn bằng nhau khi vật chuyển động
thẳng và không đổi chiều

II. VẬN TỐC

3. Tổng hợp vận tốc

Công thức cộng vận tốc:

⃗v1,3 =⃗v 1,2 + ⃗v 2,3

Trong đó:
là vận tốc của vật 1 đối với vật 2
là vận tốc của vật 2 đối với vật 3
đứng yên
là vận tốc của vật 1 đối với vật 3
(Vận tốc tổng hợp)

II. VẬN TỐC

3. Tổng hợp vận tốc
1

Tổng hợp hai
vận tốc cùng
phương

2

Tổng hợp hai
vận tốc
vuông góc
với nhau

II. VẬN TỐC

3. Tổng hợp vận tốc

Nhóm 1: Trên đoàn tàu đang
chạy thẳng với vận tốc trung bình
36 km/h so với mặt đường, một
hành khách đi về phía đầu tàu với
vận tốc 1 m/s so với mặt sàn tàu.
a. Hành khách này tham gia mấy
chuyển động?
b. Làm cách nào để xác định
được vận tốc của hành khách đối
với mặt đường

b. Gọi:
là vận tốc của hành khách so với
tàu
là vận tốc của hành khách so với
tàu
là vận tốc của hành khách so với
a. Hành
mặt khách
đườngtham gia 2 chuyển
động:
Ta có công thức cộng vận tốc:
 Chuyển động với vận tốc 1m/s so
với
Vìsàn
các chuyển động trên đều à
 Chuyển
động
do tàu
keoteo
đi hướng
với vận
chuyển
đông
thẳng
tốc của
tà so
đường
chạy
củavới
tầumặt
nên:
 vChuyển
khách
+ v2,3 =của
1 + hành
10 = 11
(m/s)so
1,3 = v1,2 động
với
mặt của
đường
hợp của
Hướng
vận là
tốctổng
là hướng
đoàn2
chuyển
tàuđộng
chạy.trên

II. VẬN TỐC

3. Tổng hợp vận tốc

Nhóm 2: Một ca nô chạy
trong hồ nước yên lặng có vận
tốc tối đa 18km/h. Nếu ca nô
chạy ngang một con song có
dòng chảy theo hướng BắcNam với vận tốc lên tới 5 m/s
thì vận tốc tối đa nó có thể đạt
được so với bờ song là bao
nhiêu và theo hướng nào?

Gọi:
là vận tốc của ca nô đối với mặt
nước
là vận tốc của nước chảy đối với
bờ sông
là vận tốc của ca nô đối với bờ
sông
Ta có công thức cộng vận tốc:
Vì 2 chuyển động là vuông góc
nên:
Vì AB = AC nên ABC vuông cân và
 = 450  Hướng của vận tốc
nghiêng 450 theo hướng Đông

Bài 5: TỐC ĐỘ VÀ VẬN TỐC
Em đã học
s
v
t


 d
v
t

Δ𝑠
𝑣=
Δ𝑡

Tốc độ
tức thời

d
v
t

Tốc độ
trung
bình

Tốc độ tại
một thời
điểm xác
định

Vận tốc
trung
bình

Vận tốc
tức thời

Δ⃗
𝑑
⃗v𝑡 =
Δ𝑡
rất nhỏ

⃗v1,3 =⃗v 1,2 +⃗v 2,3
Công thức
cộng vận
tốc