TRU?NG THCS D?NG PH�
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh về dự thao giảng Chào mừng quý thầy cô và các các em học sinh về dự thao giảng.
Chào mừng quí thầy cô
đến dự giờ thao giảng
môn Ngữ Văn
Chào mừng quí thầy cô
đến dự giờ thao giảng
môn Ngữ Văn
Chào mừng quý thầy cô và các em học sinh!
TIÊT 1, 2: TÔI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
1. Tác giả: Thanh Tịnh
Tên thật: Trần Văn Ninh (1911 - 1988)
Quê: ven sông Hương, ngoại ô xứ Huế
Ông vừa là nhà giáo, nhà văn, nhà thơ có sáng tác từ trước năm 1945
Thành công chủ yếu ở thể loại truyện ngắn
Sáng tác đậm chất trữ tình, trong trẻo, tình cảm đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo.
Ông được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm 2007).
2.Tác phẩm :

- Xuất xứ: Truyện ngắn Tôi đi học in trong tập Quê mẹ, xuất bản 1941.
Thể loại: truyện ngắn
PTBĐ: Tự sự, miêu tả,
biểu cảm
Từ khó:

Kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên được nhà văn diễn tả theo trình tự như thế nào?

Bố cục: 3 phần

1.Từ đầu đến “Trên ngọn núi” Khơi nguồn nỗi nhớ và tâm trạng của “Tôi” trên đường tới trường
2.Tiếp đến “Được nghỉ ngơi cả ngày nữa”Tâm trạng của “Tôi” lúc ở sân trường
3.Còn lại Tâm trạng của “Tôi” khi ở trong lớp học



Tóm tắt
1. Tâm trạng của “Tôi” trên đường tới trường
1.Khơi nguồn nỗi nhớ và tâm trạng của “Tôi” trên đường tới trường:
*Hiện tại
+ Lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc
+ Mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên
-Thời gian: Một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh
-Không gian: Con đường làng dài và hẹp

Tương đồng  Liên tưởng
Cảnh vật  t©m tr¹ng h¨m hë vµ h¸o høc.
-Thời gian:Hàng năm cứ vào cuối thu
-Khung cảnh:
*Kỉ niệm:

Tâm trạng của “Tôi” khi nhớ về kỉ niệm:
Náo nức, tưng bừng, rộn rã
Những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa mỉm cười giữa bầu trời quang đãng
Tâm trạng của “Tôi” trên đường tới trường
Con đường….quen đi lại lắm lần…tự nhiên thấy lạ
Lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học
Dùng từ láy, hình ảnh so sánh
®Ñp, gîi c¶m,đặc sắc, nh©n hãa
 Tâm trạng xúc động chân thành khi nhớ về quá khứ
Những thay đổi trong suy nghĩ, hành động của cậu bé trên đường tới trường
-Không lội sông, thả diều, ra đồng nô đùa
-Cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn
-Hai quyển vở mới trên tay bắt đầu thấy nặng.Tôi bặm tay ghì thật chặt…..Tôi xóc lên và nắm lại cẩn thận
-Muốn thử sức mình
-Có ngay ý nghĩ vừa non nớt vừa ngây thơ: Chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước
-Ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi
Báo hiệu sự thay đổi trong nhận thức bản thân, cậu tự thấy mình lớn lên, có ý thức trong việc học hành
Phân tích giá trị nghệ thuật của câu văn “ Ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi”
- Câu văn đã sử dụng phép so sánh giữa một hiện tượng vô hình là “Ý nghĩ ấy thoáng qua” với một hiện tượng hữu hình đẹp đẽ là “ Một làn mây lướt ngang ngọn núi”

- Thể hiện sự hồn nhiên trong sáng của cậu bé trong kỉ niệm lần đầu tới trường
- >Với những câu văn nhẹ nhàng, từ ngữ gợi cảm, giàu hình ảnh, dòng hồi tưởng được gợi lên hết sức tự nhiên với sự liên tưởng giữa hiện tại và quá khứ.

- >Từ tâm trạng náo nức, tưng bừng rộn rã tác giả nhớ lại cảm xúc, những hình ảnh quen thuộc trên đường cùng mẹ tới trường
2. Tâm trạng của “Tôi” lúc ở sân trường
a. Khung cảnh trước sân trường:
- Dày đặc cả người
- Người nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi sáng sủa
* Ngôi trường Mĩ Lí trong con mắt của “Tôi”
- Trước khi đi học
+ Là một nơi xa lạ
+ Cảm tưởng : Nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà khác trong làng
Hôm nay tôi đi học:Trông vừa xinh xắn vừa oai
nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp
Phép so sánh “Trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp” có ý nghĩa gì?
Hình ảnh so sánh độc đáo, đặc sắc
thể hiện cảm xúc thành kính trang nghiêm
của cậu học trò nhỏ trước ngôi trường mới với
nhiều điều thiêng liêng hấp dẫn
b. Hình ảnh những cậu học trò nhỏ:
- Cũng như tôi, mấy cậu học trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên người thân
- Họ như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng đời cao rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ. -Họ thèm vụng và ao ước thầm được như những người học trò cũ , biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ
Miêu tả sinh động hình ảnh so sánh độc đáo, đặc sắc
Thể hiện khát vọng bay cao khám phá những chân trời tri thức mới của tuổi trẻ trước cánh cửa trường học
c.Hình ảnh ông Đốc

Đọc tên từng người
Nhìn chúng tôi nói sẽ: “Thế là các em đã vào lớp năm. Các em phải cố gắng học để thầy mẹ được vui lòng và đẻ thầy dạy các em được sung sướng…”
Nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ và cảm động
Ông Đốc tươi cười nhẫn nại chờ chúng tôi
 Ông là người thầy nhân hậu từ tốn bao dung, yêu thương con trẻ hết lòng
 Quí trọng, biết ơn thầy - Người đưa tri thức đến cho thế hệ trẻ
d. Tâm trạng của “Tôi” khi xếp hàng vào lớp
- Một hồi trống thúc vang dội cả lòng tôi….cảm thấy mình chơ vơ là lúc này
- Trong lúc ông ta đọc tên từng người, tôi cảm thấy như quả tim tôi ngừng đập. Tôi quên cả mẹ tôi đứng sau tôi. Nghe gọi đến tên , tôi tự nhiên giật mình và lúng túng
- Người tôi lúc ấy tự nhiên thấy nặng nề một cách lạ
- Dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở khóc theo
Sự chuyển biến tâm lí của nhân vật
=> “Tôi” đã cảm nhận sâu sắc về sự lớn lao, thiêng liêng của ngôi trường làng Mĩ Lí, trân trọng; sự ngưỡng mộ ân cần, bao dung của ông Đốc. Đồng thời cũng nhận thức về sự tự lập của bản thân trong việc đến trường học tập
3.Tâm trạng của “Tôi” trong lớp học
- Thầy giáo trẻ: Tươi cười đón chúng tôi
- Mùi hương lạ xông lên
- Hình treo trên tường:Thấy lạ lạ, hay hay
- Nhìn bàn ghế, chỗ ngồi…tự nhiên lạm nhận là vật riêng của mình
- Mấy người bạn tí hon ngồi bên tôi…lòng tôi vẫn không cảm thấy xa lạ chút nào. Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ quá đến tôi cũng không dám tin có thật
- Nhìn theo cánh chim…..một kỉ niệm cũ sống lại
- Chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần đọc:Bài viết tập: Tôi đi học
Những suy nghĩ, tình cảm trong sáng của cậu bé cho thấy cậu là người có tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu bạn bè trường lớp, trân trọng việc học hành
1.Nghệ thuật:
- Văn bản có sự kết hợp hài hòa giữa tự sự - trữ tình - miêu tả
- Bố cục chặt chẽ, tự nhiên theo dòng hồi tưởng, theo trình tự đan xen giữa hiện tại và quá khứ
- Ngôn ngữ miêu tả tinh tế, giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu và đậm chất thơ
2. Nội dung: Văn bản kể về một trang đời gần gũi mà thiêng liêng, đó là kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên với tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm xúc mới mẻ, những ấn tượng không quên về trường lớp, thầy cô và bạn bè
3. Ghi nhớ: SGK
IV. Luyện tập.
Van b?n " Tụi di h?c" cú ch? d? gỡ?
A. K? ni?m sõu s?c v? tu?i h?c trũ c?a tỏc gi?.
B. í nghia v� vai trũ c?a nh� tru?ng d?i v?i cu?c d?i m?i con ngu?i.
C. Dũng c?m nghi thi?t tha sõu l?ng c?a tỏc gi? khi nh? l?i ng�y d?u tiờn di h?c.
D. Tõm tr?ng h?i h?p c?a nhõn v?t trong bu?i t?u tru?ng d?u tiờn.
Bài 2. Nhận xét nào nói đúng nhất những yếu tố góp phần tạo nên chất thơ của tác phẩm?
A. Truyện đưuợc bố cục theo dòng hồi tuưởng, cảm nghĩ của n/v ``tôi`` theo trình tự thời gian của buổi tựu truường.
B. Có sự kết hợp hài hoà giữa các phưuơng thức tạo l?p Vb nhuư tự sự, m/tả, biểu cảm.
C. Tình huống truyện chứa đựng chất thơ kết hợp với việc sử dụng các h/ả so sánh giàu chất trữ tình.
D. Cả A, B, C đều đúng.
1. Đọc đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi
“...Trong chiếc áo vải dù đen tôi cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn. Dọc đường thấy mấy cậu trạc bằng tuổi tôi, áo quần tươm tất, nhí nhảnh gọi tên nhau hay trao sách vở cho nhau xem mà tôi thèm. Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng. Tôi bặm tay ghì thật chặt, nhưng một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất. Tôi xóc lên và nắm lại cẩn thận. Mấy cậu đi trước ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút thước nữa. Nhưng mấy cậu không để lộ vẻ khó khăn gì hết…”
( Trích Tôi đi học – Thanh Tịnh)
a. Đoạn văn trên kể về những nhân vật nào? Trong hoàn cảnh nào?
b. Nêu nội dung đoạn văn?
c. Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là gì? Vì sao em xác định được như vậy?
d. Chỉ ra những yếu tố miêu tả, biểu cảm trong đoạn văn.
1.a.Đoạn văn trên viết về tôi và những học sinh lần đầu tiên đến trường 0,25đ
- Trong hoàn cảnh khi mẹ dắt tay tôi trên đường đến trường. 0,25 đ
b.Nêu nội dung đoạn văn : kể về việc tôi và những học sinh mới trên đường đến trường trong buổi tựu trường đầu tiên và tâm trạng háo hức, hồi hộp, hơi lúng túng, rất cố gắng của các em.0,5đ
c.Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là: tự sự vì đoạn văn chủ yếu kể sự việc.0,5đ
d.Chỉ ra những yếu tố miêu, biểu cảm trong đoạn văn.1,5 đ
- Yếu tố miêu tả : chiếc áo vải dù đen, trạc bằng tuổi tôi, áo quần tươm tất, nhí nhảnh gọi tên, bặm tay ghì thật chặt xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất, ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút thước nữa...0,75đ
- Yếu tố biểu cảm: cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn, tôi thèm, không để lộ vẻ khó khăn gì hết...0,75 đ
2. Đọc đoạn văn sau rồi trả lời câu hỏi
“...Trong chiếc áo vải dù đen tôi cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn. Dọc đường thấy mấy cậu trạc bằng tuổi tôi, áo quần tươm tất, nhí nhảnh gọi tên nhau hay trao sách vở cho nhau xem mà tôi thèm. Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng. Tôi bặm tay ghì thật chặt, nhưng một quyển vở cũng xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất. Tôi xóc lên và nắm lại cẩn thận. Mấy cậu đi trước ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút thước nữa. Nhưng mấy cậu không để lộ vẻ khó khăn gì hết…”
( Trích Tôi đi học – Thanh Tịnh)
a. Đoạn văn trên kể về những nhân vật nào? Trong hoàn cảnh nào?
b. Nêu nội dung đoạn văn?
c. Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là gì? Vì sao em xác định được như vậy?
d. Chỉ ra những yếu tố miêu tả, biểu cảm trong đoạn văn.
2.a.Đoạn văn trên viết về tôi và những học sinh lần đầu tiên đến trường 0,25đ
- Trong hoàn cảnh khi mẹ dắt tay tôi trên đường đến trường. 0,25 đ
b.Nêu nội dung đoạn văn : kể về việc tôi và những học sinh mới trên đường đến trường trong buổi tựu trường đầu tiên và tâm trạng háo hức, hồi hộp, hơi lúng túng, rất cố gắng của các em.0,5đ
c.Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn là: tự sự vì đoạn văn chủ yếu kể sự việc.0,5đ
d.Chỉ ra những yếu tố miêu, biểu cảm trong đoạn văn.1,5 đ
- Yếu tố miêu tả : chiếc áo vải dù đen, trạc bằng tuổi tôi, áo quần tươm tất, nhí nhảnh gọi tên, bặm tay ghì thật chặt xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất, ôm sách vở nhiều lại kèm cả bút thước nữa...0,75đ
- Yếu tố biểu cảm: cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn, tôi thèm, không để lộ vẻ khó khăn gì hết...0,75 đ
3. D?c do?n van sau r?i tr? l?i cõu h?i
."Và cái lầm đó không nhung làm tôi thẹn mà còn tủi cực n?a, khác gỡ cái ảo ảnh của một dòng nưu?c trong suốt chảy dưu?i bóng râm đã hiện ra trưu?c con mắt gần rạn nứt của ngưu?i bộ hành ngã gục gi?a sa mạc."
a. Cõu van trờn trớch trong tỏc ph?m n�o? C?a ai? Nờu ho�n c?nh sỏng tỏc?
b. Cõu van trờn k? v? nh?ng nhõn v?t n�o? Trong ho�n c?nh n�o?
c. Xỏc d?nh ki?u cõu can c? theo m?c dớch núi? Vỡ sao em xỏc d?nh du?c nhu v?y?
d.Trong câu van sau tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nghệ thuật gỡ? Phân tích tác dụng, ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật ấy:
a. Câu văn trên trích trong tác phẩm: “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng.
- Hoàn cảnh sáng tác: 1938 nhân dân ta phải sống trong cảnh một cổ hai chòng của XHTD nửa PK thối nát, bất công, tàn bạo.
b. Câu văn trên kể về những nhân vật nào? Trong hoàn cảnh nào?
c. Xác định kiểu câu căn cứ theo mục đích nói? Vì sao em xác định được như vậy?
d.Trong c©u văn sau t¸c gi¶ ®· sö dông biÖn ph¸p tu tõ so s¸nh 1đ
* Ph©n tÝch t¸c dông, ý nghÜa cña biÖn ph¸p nghÖ thuËt Êy: 3 đ
- Hoµn c¶nh thùc t¹i ®au khæ buån rÇu vì thiÕu v¾ng tình th­ư¬ng yªu cña mÑ. 1đ
- T©m tr¹ng kh¸t khao ch¸y báng muèn gÆp mÑ.1đ
- NhÊn m¹nh nỗi tuyÖt väng nÕu ®ã lµ sù nhÇm lÉn. 1đ
4· Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi :
“Sau khi đọc xong mấy mươi tên đã viết sẵn trên mảnh giấy lớn, ông đốc nhìn chúng tôi nói sẽ:
- Thế là các em được vào lớp năm. Các em phải gắng học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em được sung sướng. Các em đã nghe chưa? (Các em đều nghe nhưng không em nào dám trả lời. Cũng may đã có một tiếng dạ ran của phụ huynh đáp lại.)
Ông đốc nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ và cảm động. Mấy cậu học trò trong lớp ba cũng đua nhau quay đầu nhìn ra. Và ngoài đường cũng có mấy người đứng dừng lại để nhìn vào. Trong những phút này chúng tôi được người ta ngắm nhìn nhiều hơn hết. Vì vậy, đã lúng túng chúng tôi càng lúng túng hơn.
(Trích Tôi đi học, Ngữ văn 8, tập 1)
1. Tác giả của Tôi đi học là ai? Thanh Tịnh
2. Nội dung nổi bật của đoạn trích trên là gì ?
Sự e dè, sợ hãi ông đốc, tâm trạng hồi hộp, cảm giác ngại ngùng của các bạn nhỏ ngày đầu tiên tới trường.
3. Đoạn trích có sự kết hợp các phương thức biểu đạt nào?
Tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
4. Dấu ngoặc đơn trong đoạn trích trên có ý nghĩa gì?
Dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh,…)
5. Từ “ông đốc” được hiểu theo nghĩa nào?
Thầy hiệu trưởng
6. Đặt tên cho các trường từ vựng dưới đây:
a. Ông đốc, chúng tôi, người xung quanh, học trò
b. Vui vẻ, sung sướng, sợ hãi, cảm động => chỉ tâm trạng của con người
c. Hiền từ, nhân hậu, vị tha, âu yếm
d. Thì thầm, thẽ thọt, thánh thót, rì rào
7. Từ nào dưới đây điền vào chỗ trống của câu “Lũ học trò chúng tôi …… như bầy chim non xếp hàng vào lớp.” là phù hợp nhất ?
sợ hãi, hồi hộp, lúng túng, ríu rít
8. phân tích cấu tạo các câu sau và xác định kiểu câu?
a. Các em phải gắng học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em được sung sướng.
b. Mấy cậu học trò trong lớp ba cũng đua nhau quay đầu nhìn ra.
c. Ông đốc nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ và cảm động.
d. Trong những phút này, chúng tôi được người ta ngắm nhìn nhiều hơn hết. 
5. Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi :
“Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi lên xe. Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời người họ nội của tôi. Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da trắng mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má. Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thuở còn sung túc ? Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt. Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường”.
a) Đoạn văn được trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?
"Trong lòng mẹ" c?a Nguyờn H?ng
b) Xỏc d?nh phuong th?c bi?u d?t chớnh v� ngụi k? c?a do?n van.
T? s?, ngụi th? nh?t.
c) Tỡm tru?ng t? v?ng ch? cỏc b? ph?n co th? c?a con ngu?i v� ch? ra ớt nh?t hai t? tu?ng hỡnh cú trong do?n van.
- Tru?ng t? v?ng ch? cỏc b? ph?n co th? c?a con ngu?i: m?t, nỏch, m?t, nu?c da, gũ mỏ, dựi, cỏnh tay, da, mi?ng.
- T? tu?ng hỡnh: cũm cừi, xo xỏc, mon man, xinh x?n, tuoi d?p, tuoi sỏng,
d) Do?n trớch th? hi?n tõm tr?ng, c?m giỏc gỡ c?a nhõn v?t "tụi"?
Niềm vui sưu?ng, hạnh phúc lên tới cực điểm; cảm giác ấm áp, hạnh phúc của đứa con khi du?c sống trong lòng mẹ.
e. Em hãy làm sáng tỏ nhận định sau: "Đoạn trích "Trong lòng mẹ" thể hiện tình yêu
thuương vô bờ của chú bé Hồng đối với nguười mẹ bất hạnh " b?ng m?t do?n van kho?ng 10 cõu.
- Đoạn trích thể hiện tình yêu thưuơng của chú bé Hồng đối với nguười mẹ bất hạnh . Duường nhuư càng trong cảnh ngộ cay đắng, tủi cực, tình yêu thuương càng mãnh liệt, cháy bỏng. Tình cảm này đuược thể hiện trong hai tình huống chính.
-Trong lòng bé Hồng luôn có hình ảnh ngưu?i mẹ " có vẻ mặt rầu rầu và hiền từ. ". Mặc dù mẹ chú đã bỏ nhà đi giữa sự khinh miệt của đám họ hàng cay nghiệt, dù đã gần một năm mẹ chưa gửi thư về . Chỳcó tình yêu vô bờ đối với mẹ và niềm khao khát cháy bỏng đưu?c sống trong tình mẹ .
-Trưu?c những lời lẽ thâm độc của bà cô, chú không mảy may dao động : Khụng đời nào lòng yêu thưuơng và kính trọng mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến .khi bà cô đưa ra hai tiếng em bé để chú thật đau đớn nhục nhã vì thì chú bé đầm đìa nưu?c mắt, nhuưng không phải chú đau đớn vì mẹ chú làm điều xấu xa mà chỉ vì tôi thưuơng mẹ tôi và căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến tàn ác đó để xa lìa anh em tôi để sinh nở một cách giấu giếm . Nhuư vậy chú không hề căm tức mẹ mà chú đã hiểu về những đau đớn mà ngưu?i mẹ phải chịu đựng, bị hành hạ, từ đó mà càng yêu thưuơng và kính trọng mẹ hơn.V?y là chú bé Hồng không mảy may chịu ảnh hưu?ng của những thành kiến đạo đức phong kiến, do có một tình cảm tự nhiên mạnh mẽ, dối với nguười mẹ mà chú vô vàn yêu thưuơng, kính mến. Ngay từ tuổi thơ bằng trải nghiệm, cay dắng của bản thân, Nguyên Hồng đã thấm thía tính chất vô lý và tàn ác của những thành kiến hủ lậu đó. Và chú căm ghét thật mãnh liệt những cổ tục ấy " Giá nhu những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là những vật nhuư hòn đá hay cục thỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kỳ nát vụn mới thôi ."Thật là hồn nhiên trẻ con, và cũng thật là mãnh liệt, lớn lao cái ý nghĩ đó của chú bé . Sự căm ghét dữ dội ấy chính là biểu hiện đầy đủ của lòng yêu thuương dào dạt của bé Hồng với mẹ .
-Thật cảm động khi đọc những trang sách bé Hồng kể về cuộc gặp gỡ với mẹ và cảm giác thấm thía tột cùng của chú khi đưu?c trở về trong lòng mẹ .Lúc này tình yêu thuương mẹ không chỉ thể hiện qua ý nghĩ mà tỉnh táo mà là một cảm xúc lớn lao, mãnh liệt dâng trào, một cảm giác hạnh phúc tuyệt vời đã xâm chiếm toàn bộ cơ thể và tâm hồn chú bé. Thoáng thấy bóng nguười ngồi trên xe kéo giống mẹ mình, chú bé cuống quýt đuổi theo gọi bối rối ( so sánh với nguười bộ hành đi giữa sa mạc ). Đó là nỗi khắc khoải mong mẹ tới cháy ruột của chú bé đã
đuược thể hiện thật thấm thía và xúc động .
- Chú chạy theo chiếc xe đó, thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe chân cứ ríu lại. Biết bao hồi hộp, sung sưu?ng, đau khổ toát lên từ những cử chỉ cuống quýt đó. Và khi du?c lên xe ngồi bên cạnh mẹ thì chú bé oà lên khóc nức nở. Duường nhuư bao nhiêu sầu khổ không đưu?c giải toả trong lòng chú bé suốt thời gian xa mẹ dài đằng đẵng lúc bỗng vỡ oà .
-Dưu?i cái nhìn vô vàn yêu thuương của đứa con mong mẹ, nguười mẹ hiện ra với xiết bao thân yêu,đẹp tưuơi. Chú bé cảm thấy ngây ngất sung sưu?ng tận hưu?ng khi đưu?c sà vào lòng mẹ : đó là những cảm giác êm dịu vô cùng. Dưu?ng nhưu tất cả mọi giác quan của chú bé đều thức dậy và mở ra để cảm nhận tận cùng những cảm giác rạo rực ,sung suướng cực điểm khi nằm trong lòng mẹ, tận hưu?ng cái êm dịu vô cùng đó của nguười mẹ. Chú không nhớ mẹ đã hỏi những gì và chú trả lời những gì , cái câu nói của bà cô hôm nào đã hoàn toàn bị chìm đi và chú không mảy may nghĩ ngợi gì nữa .Qua văn bản Nguyên Hồng đã thể hiện một cách chân thật và cảm động thấm thía tình mẫu tử thiêng liêng. Đằng sau những dòng chữ , những câu văn là những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại .
6.Qua đoạn trích: "Trong lòng mẹ", em hãy làm sáng tỏ nhận định sau: "Đoạn trích "Trong lòng mẹ" đã ghi lại nh?ng rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại" b?ng m?t do?n van kho?ng 10 cõu.
Gợi ý: a. Đau đớn xót xa đến tột cùng:
Lúc đầu khi nghe bà cô nhắc đến mẹ, Hồng chỉ cố nuốt niềm thưuơng, nỗi đau trong lòng. Nhuưng khi bà cô cố ý muốn lang nhục mẹ một cách tàn nhẫn, trắng trợn...Hồng đã không kim nén đuược nỗi đau đớn, sự uất ức : "Cổ họng nghẹn ứ lại , khóc không ra tiếng ". Từ chỗ chôn chặt kim nén nỗi đau đớn, uất ức trong lòng càng bừng lên d? dội.
b. Căm ghét đến cao độ những cổ tục .
Cuộc đời nghiệt ngã, bất côngđã tưu?c đoạt của mẹ tất cả tuổi xuân, niềm vui, hạnh phúc...Càng yêu thuương mẹ bao nhiêu, thi nỗi cam thù xã hội càng sâu sắc quyết liệt b?y nhiêu: "Giá nh?ng cổ tục kia là một vật nhuư ......... mới thôi".
c. Niềm khao khát đưu?c gặp mẹ lên tới cực điểm
Nh?ng ngày tháng xa mẹ, Hồng phải sống trong đau khổthiếu thốn cả vật chất, tinh thần. Có nh?ng đêm Nô-en, em đi lang thang trên phố trong sự cô đơn và đau khổ vi nhớ
thưuơng mẹ. Có nh?ng ngày chờ mẹ bên bến tầu, để rồi trở về trong nỗi buồn bực.....nên nỗi khao khát đưu?c gặp mẹ trong lòng em lên tới cực điểm ...
d. Niềm vui sưu?ng, hạnh phúc lên tới cực điểm khi đưu?c ở trong lòng mẹ.
Niềm sung sưu?ng lên tới cức điểm khi bên tai Hồng câu nói của bà cô đã chìm đi, chỉ còn cảm giác ấm áp, hạnh phúc của đứa con khi sống trong lòng mẹ.
�
2. Phân tích và so sánh tâm trạng của nhân vật “tôi” ở hai đoạn văn sau :
   - Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hoà Áp. Sân nó rộng, mừừi nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng. Lòng tôi đâm ra lo sự vẩn vơ.
   - Một mùi hương lạ xông lên trong lớp. Trông hình gì treo trên tường tôi cũng thấy lạ và hay hay. Tôi nhìn bàn ghế chỗ tôi ngồi rất cẩn thận rồi tự nhiên lạm nhận là vật riêng của mình. Tôi nhìn người bạn tí hon ngồi bên tôi, một người bạn tôi chưa hề quen biết, nhưng lòng tôi vẫn không cảm thấy sự xa lạ chút nào. Sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ quá đến tôi cũng không dám tin có thật
Trả lời:
   Để phân tích, so sánh hai đoạn văn này, cần đặt chúng trong dòng cốt truyện của tác phẩm. Đây là hai đoạn văn diễn tả tâm trạng nhân vật “tôi” ở hai thời điểm khác nhau.
   Đoạn văn thứ nhât diễn tả tâm trạng “tôi” khi đứng trước ngôi trường ở lần đi học đầu tiên. Đó là tâm trạng ngỡ ngàng, mới lạ dù không phải mình thấy ngôi trường này lần đầu. Hôm nay, nhân vật “tôi” cảm thấy ngôi trường oai nghiêm, cao rộng còn mình thật bé nhỏ nên lo sợ vẩn vơ.
   Đoạn văn thứ hai diễn tả tâm trạng “tôi” khi đã rời bàn tay mẹ, được ông đốc khuyên nhủ, được thầy giáo trẻ tươi cười đón nhận rồi ngồi vào chỗ của mình trong lớp. Đó là tâm trạng tuy vẫn còn ngỡ ngàng nhưng đã bắt đầu cảm thấy âm áp, quyến luyến thật tự nhiên. Hãy giải thích xem tại sao “tôi” khổng còn cảm giác sợ hãi nữa (chú ý hình ảnh ông đốc, thầy giáo)... Từ đây với “tôi”, người bạn ngồi bên và mọi vật chung quanh bỗng trở nên thân thuộc. Tình cảm quyến luyến nảy nở bất ngờ mà tự nhiên trong lòng chú bé.
   Ở đoạn văn thứ nhất, nhân vật “tôi” bỗng cảm thấy lạ ước những điều tưởng chừng đã quen, ở đoạn văn thứ hai, nhân vật “tôi” từ lo sợ vấn vơ bỗng tự nhiên có cảm giác gần gũi, tin cậy. Qua hai đoạn văn này, chúng ta thấy niềm vui trong trẻo, ấm áp của nhân vật “tôi” trong ngày tựu trường đầu tiên được Thanh Tịnh ghi lại rất chân thực.
Đọc câu văn sau (trong văn bản Tôi đi học) và trả lời câu hỏi:
Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài vựuườn rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc. lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man buổi tựu trường.
Câu văn trên gợi cho em những cảm xúc gì? Hãy chia sẻ những ấn tượng, kỉ niệm về một ngày tựu trường của mình với các bạn trong lớp.
Bài làm:
Câu văn trên gợi cho em những cảm xúc mơn man, xao xuyến, náo nức về ngày đầu tiên đi học.
Tôi còn nhớ rõ ngày đầu tiên đi học ấy. Tôi còn nhớ đó là một buổi sang mùa thu thật đẹp. Hôm đó mẹ đưa tôi đến trường. Bầu trời trong xanh, nắng vàng như mật ong trải khắp sân trường. Ngôi trường thật lớn và rất đông người. Trong mắt tôi lúc này các gì cũng thật mới lạ. Tôi rụt rè nép bên mẹ, không dám rời tay. Nhưng cô giáo đã đến bên tôi dịu dàng vỗ về. Cô đón tôi vào lớp và giới thiệu với các bạn để làm quen. Cái lo sợ và hồi hộp trong em tự nhiên biến mất. Không còn sợ hãi như lúc trước nữa tôi say mê hòa lắng nghe bài giảng của cô, lời cô giáo giảng bài rất hay, lôi cuốn tôi quên cả thời gian đang dần trôi. Buổi học đầu tiên hôm ấy rất hay và thú vị
d) Chỉ ra và nêu ý nghĩa của một sô hình ảnh so sánh trong tác phẩm. 
Hình ảnh so sánh và ý nghĩa:
Tôi quên thế nào được...quang đãng=>  ý nghĩa:thể hiện tình cảm đẹp đẽ,trong sáng tinh khôi của cậu bé lần đầu tiên đi học,không chỉ bầu trời nở hoa mà lòng người cũng nở hoa
Ý nghĩ ấy...lướt ngang ngọn núi => ý nghĩa:so sánh ngang bằng vừa thể hiện tâm hồn mơ mộng của trẻ thơ lại vừa thể hiện sự thoáng qua nhanh chóng của ý nghĩ chợt đến ko làm cậu bé bận tâm
Cũng chỉ như tôi...còn ngập ngừng e sợ=> ý nghĩa:so sánh ngang bằng giữa người và vật nhằm thể hiện sự non nớt,bỡ ngỡ và khát vọng muốn đến nhưng chân trời tự do và cao rộng của học sinh thơ bé,sự tinh tế và chính xác trong cách so sánh nhà trương như tổ ấm,học trò như nhưng cánh chim
Nói các cậu...quả banh tưởng tượng => ý nghĩa:thể hiện sự tác động mãnh liệt của tiếng trông đối với tâm hồn học sinh,lòng người như đang hòa cùng nhịp trống
c. Nhận xét về thái độ, cử chỉ của những người lớn( ông đốc, thầy giáo đón học trò mới, các phụ huynh) đối với các em bé lần đầu tiên đi học. Từ tâm trạng và thái độ, cử chỉ của các nhân vật trong truyện, nêu cảm nhận về ý nghĩa của ngày đầu tiên đi học trong cuộc đời mỗi người. 
Bài làm:
Nhận xét về thái độ, cử chỉ của những người lớn( ông đốc, thầy giáo đón học trò mới, các phụ huynh) đối với các em bé lần đầu tiên đi học:
Ông đốc là một người lãnh đạo nhà trường rất hiền từ, nhân ái với học sinh.
Thầy giáo trẻ niềm nở, tươi cười đón nhận học sinh lớp mới.
Các bậc phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em mình trong buổi đầu tựu trường: quần áo, sách vở.
Tất cả đều trân trọng dự lễ khai giảng cùng các em.
=> Qua đó có thể thấy từ cha mẹ, thầy cô giáo đều có trách nhiệm và rất quan tâm đến con em mình trong ngày đầu tựu trường, để tạo ấn tượng tốt đẹp và giúp các em cảm thấy an tâm, vui vẻ trong lần đầu tiên đi học. 
Ý nghĩa ngày đầu tiên đi học:
Ngày đầu tiên đi học là một ngày vô cùng quan trọng và ý nghĩa trong cuộc đời mỗi người. Nó đánh dấu một bước ngoặt lớn trong đời người, ngày con rời xa vòng tay che chở của cha mẹ tiến đến cánh cổng tri thức. Nơi đó không có cha mẹ thay vào đó là thầy cô, bạn bè, những kiến thức vô tận để con học tập rèn luyện toàn diện để khôn lớn bước vào đời. Chính xác hơn, đây là ngày mà con trưởng thành, tự lập, ngày mà một chân trời tri thức mới mở ra trước mắt mỗi người
1. Viết đoạn văn hoặc trình bày trước lớp cảm nhận của em về dòng cảm xúc của nhân vật "tôi" trong truyện ngắn tôi đi học
Bài làm:
Tham khảo:
Tôi đi học là một trang hồi ức của Thanh Tịnh, là trang văn đầy chất thơ kỉ niệm ngày tựu trường thời thơ ấu. Nói khơi gợi tâm hồn, kí ức ngày cắp sách đến trường của mỗi chúng ta. Tôi đi học là tiếng lòng man mác, bâng khuâng của một thời để thương, để nhớ và yêu quý vô cùng. Trừ những cuộc đời bất hạnh, chúng ta hầu như ai cũng có một kỉ niệm của tuổi học trò, nhất là buổi tựu trường đầu tiên Câu chuyện được tái hiện qua sự hồi tưởng của tác giả đồng thời cũng là nhân vật tôi. Bằng biện pháp nghệ thuật kể chuyện kết hợp miêu tả , truyện đã diễn tả dòng cảm xúc của nhân vật, tức là cái tôi trữ tình, rất trong trẻo, sinh động về ngày đầu tiên đi học. Từ thực tại của đất trời cuối thu (thời gian mở đầu năm học), tác giả nhớ về dĩ vãng, về “những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường” đầu tiên trong đời mình. Dòng cảm xúc về kỉ niệm ấy được nhân vật “tôi” nhớ lại theo trình tự thời gian. Đầu tiên là sự háo hức, cảm thấy lòng mình thay đổi, như đã lớn lên, trang trọng và đứng đắn hơn lúc trên đường theo mẹ đến trường; là nỗi e sợ, phải đứng nép vào mẹ khi đứng dưới sân trường; thật sự.lúng túng, xúc động khi nghe tiếng trống trường vang lên; ngơ ngác khi nghe gọi đến tên mình và cảm thấy mọi thứ như vừa quen vừa lạ khi ngồi trong lớp học. Tác giả tả cảnh mọi người vào trong lớp, vừa có gì lạ lẫm mà cũng tràn đầy háo hức, vừa lo lắng nhưng cũng rất thân quen để cùng khám phá một không gian mới, nơi có bàn ghế, bạn bè, thầy cô. Tác giả kết thúc bằng sự miêu tả một hình ảnh rất đẹp: “Một con chim non liệng đến đứng trên bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao”. Những kỉ niệm về ngày đầu tiên đến trường, chắc hẳn sẽ là những kỉ niệm rất đẹp trong kí ức cuộc đời của mỗi người về thuở ban đầu rụt rè và nhút nhát. Chính mái trường và thầy cô ngày xưa đó đã chắp cánh và cho ta thêm sức mạnh để bay tới những phương trời xa xôi ngày hôm nay
3. Để phân tích dòng cảm xúc thiết tha, trong trẻo của nhân vật "tôi" trong văn bản Tôi đi học, có bạn dự định triển khai những ý sau:
a) Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại náo nức, rộn rã, xốn xang
b) Con đường đến trường trở nên lạ
c) Mẹ nắm tay dẫn đến trường
d) Muốn thử cố gắng tự mang sách vở như một cậu học trò thật sự
e) Sân trường rộng, ngôi trường cao hơn
g) Sợ hãi, lúng túng trong hàng người bước vào lớp
h) Ông đốc và thầy giáo trẻ trìu mến đón tiếp học trò
Hãy thảo luận cùng bạn để bổ sung, lựa chọn, điều chỉnh lại các từ, các ý cho thật sát với yêu cầu của đề bài
Bài làm:
Các ý (c) và (g) không hợp chủ đề “dòng cảm xúc thiết tha, trong trẻo của nhân vật “tôi” trong văn bản "Tôi đi học". Vì chủ thể của các ảcm xúc là của nhân vật “Tôi” trong văn bản Tôi đi học
Các ý (b), (e), (h) hợp với chủ đề nhưng cần thay đổi cách diễn đạt, có thể thay đổi như sau:
(b) Con đường đến trường vốn quen thuộc hàng ngày nhưng “tôi” bỗng cảm thấy lạ, cảnh vật hình như cũng có nhiều đổi thay.
(e) “tôi” cảm thấy sân trường như rộng hơn, ngôi trường như cao hơn.
(h)  “Tôi” thấy gần gũi, mến yêu lớp học, thầy giáo và các bạn.
1. Viết bài văn ngắn (khoảng 300 chữ) ghi lại ấn tượng của em trong ngày tựu trường mà em nhớ nhất
Đó là một buổi sang cuối thu êm đềm, bầu trời cao trong xanh có ánh nắng vàng tươi. Hương cúc nở thơm ngào ngạt lan tỏa khắp không gian. Vậy là hôm nay tôi đi học. Tôi nao nao trong lòng những tưởng tượng ngây thơ với tâm trạng một đứa trẻ sắp đối diện với một sự kiện quan trọng: Tôi đi học
Tôi còn nhớ như in mẹ là người dẫn tôi đi học ngày đầu tiên ấy. Hôm ấy, trên đường đi học, tôi thấy có rất nhiều các bạn học sinh cùng các bậc phụ huynh cùng tâm trạng với tôi. Ngôi trường dần dần hiện ra mang trong mình vẻ nghiêm trang dưới nắng thu nhè nhẹ. Không hiểu sao lúc này chân tôi cứ díu lại, bồn chồn, lo lắng bủa vây. Đi được một đoạn thì ngôi trường đã hiện rõ trước mắt. Trước mặt tôi là một cái cổng trường to lớn với những chữ viết lằng nhằng khó hiểu. Xung quanh đó là hàng trăm các bạn học sinh khác cùng với biết bao tâm trạng, suy nghĩ. Bạn thì níu chân mẹ, người thì mếu máo. Chợt có tiếng khóc òa sau lưng tôi, tôi liền chạy lại úp mặt vào mẹ và cũng nghẹn ngào khó tả.  Tôi chẳng rõ mình ngồi trong lớp học từ khi nào, chỉ nhớ trước khi rời khỏi vòng tay mẹ, mẹ dặn tôi: “Con cố gắng ở lại ngoan nhé, trưa mẹ đón về”. Câu nói ấy của mẹ khiến tôi không còn lo sợ gì nữa. Bỗng tôi lại nghe thấy giọng nói ngọt ngào khi nãy vang lên. Thì ra cô giáo đang giới thiệu về mình. Thực sự bây giờ trong lòng tôi không còn một mối bận tâm nào nữa, tôi hoàn toàn bình tĩnh và chúng tôi đang bắt đầu làm quen với cô giáo. Các bạn đã hết bỡ ngỡ, bắt đầu đùa nghịch và làm quen với nhau. Bàn ghế thơm mùi gỗ mới, bảng đen, bục giảng, cô giáo, ảnh Bác Hồ... tất cả đều làm tôi tò mò, háo hức. Cô dặn dò nhiều, đi kiểm tra sách vở và dạy cách cầm bút cho cả lớp. Giọng nói cô trầm ấm và khỏe khoắn làm tôi tin tưởng và không còn sợ hãi nữa. 
Những kỷ niệm đẹp đẽ trong ngày khai trường đầu tiên ấy đã góp phần bồi đắp nên tâm hồn thơ của tôi đấy. Đó quả thực là một ngày đáng nhớ.
2. Phân tích tính thống nhất về chủ đề của văn bản mà em vừa thực hiện
2. Tính thống nhất về chủ đề trong bài văn ngắn trên:
Chủ đề: Kể về ngày đầu  tiên đi học
Tính thống nhất thể hiện qua trình tự kể chuyện: bắt đầu từ lúc "tôi" được mẹ dẫn đến trường=> tâm trạng "tôi" khi bước vào ngôi trường mới=> Khung cảnh hồi hộp, náo nức, lo lắng, sợ sệt của "tôi" và các bạn cùng trang nứa=>" tôi" rời vòng tay mẹ bước vào lớp=> tiếp học đầu tiên đáng nhớ ngày hôm ấy
a. Tìm các chi tiết miêu tả lời nói, thái độ , cử chỉ của bà cô trong cuộc đối thoại của bé Hồng. Tại sao tác giả lại gọi những cử chỉ ấy "rất kịch"
Bài làm:
Các chi tiết thể hiện thái độ, lời nói của người cô:
Gọi tôi đến bên cười hỏi:
Hồng mày có muốn vào Thanh Hóa với mẹ mày không?
Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu
Vỗ vai tôi cười mà nói rằng:
…Bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ
Đổi giọng nghiêm nghị…chập chừng nói tiếp
Thánh tám là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ
Khi thấy Hồng đã bật khóc nức nở, bà ta vẫn cứ "tươi cười kể chuyện" về người mẹ "ăn mặc rách rưới,..."cùng túng,... cố ý làm cho cháu mình phải đau khổ vì người mẹ.
=> Người cô là người lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm, tàn nhẫn đến khô héo cả tình ruột thịt. Người cô chính là hiện thân của bất công trong thời xưa và những định kiến của xã hội.
=>Bởi vì người cô mỉa mai,chửi rủa mẹ Hồng rất thảm hại nên đc gọi rất kịch
c) Qua đoạn trích, em hiểu thế nào là hồi kí ? Dấu ấn hồi kí trong đoạn trích này thể hiện qua những câu văn nào và có tác dụng gì trong việc biểu đạt nội dung tình cảm của văn bản ?
Bài làm:
Hồi kí là một thể loại ghi lại những điều còn nhớ sau khi đã trải qua, đã chứng kiến sự việc.
Những câu văn mang dấu ấn hồi kí trong đoạn trích:
 " Cô tôi vẫn cứ tươi cười....lấy nón che "
" Từ ngã tư....bế em bé chứ"
=> Tác dụng: Thể hiện thái độ vừa cười, hỏi, kể chuyện của bà cô nhưng đã cố tình như lưỡi dao găm vào lòng Hồng, muốn ngăn cách mẹ con Hồng. Đồng thời qua cách hồi tưởng và giọng kể của Hồng đã thể hiện sự căm ghét của Hồng đối với bà cô khi nói xấu mẹ mình=> từ đó thể hiện tình thương của em dành cho mẹ
3.a) Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi :
Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rồi xốc nách tôi lên xe. Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá nh�