NGUYỄN VĂN LIÊM - Thành phố Hồ Chí Minh
Trang bìa
Trang bìa:
Bài 8: Tồn tại xã hội và ý thức xã hội 1.Tồn tại xã hội
Khái niệm TTXH:
Tồn tại xã hội là những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội, bao gồm môi trường tự nhiên, dân số và phương thức sản xuất. Sơ đồ:
1.Môi trường tự nhiên:
Phim minh hoạ:
Môi trường tự nhiên Tóm tắt nội dung:
- Môi trường tự nhiên bao gồm những điều kiện địa lý, những của cải trong thiên nhiên, những nguồn năng lượng tự nhiên,... - Môi trường tự nhiên là điều kiện tồn tại và phát triển của xã hội . - Sự khai thác môi trường tự nhiên phụ thuộc vào nhận thức của con người và tính chất của chế độ xã hội. 2.Dân số:
Hình minh hoạ:
Dân số Tóm tắt nội dung:
- Những yếu tố của dân số : số lượng, chất lượng, mật độ, tốc độ phát triển,... - Những yếu tố trên có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển mọi mặt của một đất nước. 3.Phương thức sản xuất:
Khái niệm PTSX:
- Phương thức sản xuất là cách thức làm ra của cải vật chất của con người trong những giai đoạn nhất định của lịch sử. Minh hoạ 1:
Phương thức sản xuất thời nguyên thuỷ Minh hoạ 2:
Phương thức sản xuất thời phong kiến Minh hoạ 3:
Phương thức sản xuất của xã hội hiện đại Sơ đồ Cấu trúc PTSX:
Hình minh hoạ 1:
Tư liệu lao động (Công cụ lao động) Hình minh hoạ 2:
Tư liệu lao động (Hệ thống bình chứa) Hình minh hoạ 3:
Tư liệu lao động (Cơ sở hạ tầng) Hình minh hoạ 4:
Đối tương lao động (Loại có sẵn trong tự nhiên) Hình minh hoạ 5:
Đối tượng lao động (Loại đã trải qua tác động của lao động) Hai bộ phận của PTSX:
Mỗi phương thức sản xuất có hai bộ phận là lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất: + Lực lượng sản xuất là sự thống nhất giữa tư liệu sản xuất và người sử dụng tư liệu ấy để tạo ra của cải vật chất. Tư liệu sản xuất gồm có tư liệu lao động và đối tượng lao động. + Quan hệ sản xuất là những quan hệ giữa người với người trong sản xuất, bao gồm các quan hệ: sở hữu về tư liệu sản xuất; tổ chức quản lý sản xuất, phân phối sản phẩm. Quan hệ giữa LLSX và QHSX:
Quan hệ giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất: + Lực lương sản xuất là mặt luôn luôn phát triển, quan hệ sản xuất thay đổi chậm hơn, vì thế, sẽ phát sinh mâu thuẫn. + Khi mâu thuẫn được giải quyết, phương thức sản xuất mới hình thành, quan hệ sản xuất mới ra đời phù hợp với lực lượng sản xuất, nó sẽ thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển. 2.Ý thức xã hội
a.Ý thức xã hội là gì?:
Khái niệm YTXH:
Ý thức xã hội là cái phản ánh tồn tại xã hội, bao gồm toàn bộ những quan niệm, quan điểm của các cá nhân trong xã hội từ những hiện tượng tình cảm, tâm lý đến các học thuyết về chính trị, tôn giáo, đạo đức, khoa học,nghệ thuật,... b.Hai cấp độ của YTXH:
Sơ đồ:
Bảng so sánh 2 cấp độ...:
3.Mối q hệ giữa TTXH và YTXH
Khái quát:
a.TTXH quyết định YTXH:
Hình minh hoạ:
Khi tai nạn giao thông xảy ra thì ý thức đội nón bảo hiểm hình thành Tóm tắt nội dung:
- Tồn tại xã hội là cái có trước, cái sản sinh ra ý thức xã hội. - Khi tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức xã hội thay đổi theo. b.Sự tác động trở lại của ...:
Phim minh hoạ:
Chọn lọc nhân tạo Tóm tắt nội dung:
- Ý thức xã hội tiên tiến, chỉ đạo con người trong thực tiễn thúc đẩy tồn tại xã hội phát triển. - Ý thức xã hội lạc hậu sẽ kìm hảm sự phát triển của tồn tại xã hội.