Kính chào cô giáo cùng các bạn
Bài giảng điện tử

Tồn tại xã hội và ý thức xã hội
Người thực hiện : Nguyễn thị Huyền Trang

Khoa lý lụân chính trị-giáo dục công dân
Trường đại học sư phạm Hà Nội
Nội dung cần nắm vững
Nắm vững và hiểu rõ nội dung các khái niệm : tồn tại xã hội và ý thức xã hội.
Thấy được mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội.
Trên cơ sở hiểu rõ khái niệm chúng ta biết tiếp thu những quan điểm tiến bộ và phê phán những tư tưởng lạc hậu, lỗi thời, phản động.
Cấu trúc bài học
Tiết 1: Tồn tại xã hội và các yếu tố của tồn tại xã hội.
Tiết 2: Ý thức xã hội và hai cấp độ của ý thức xã hội.
Tiết 3 : Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội
Kiểm tra bài cũ

- Tồn tại xã hội là gì?
- Các yếu tố của tồn tại xã hội?
- ví dụ minh họa?


- Ý thức xã hội là gì ?
- Nêu hai cấp độ của ý thức xã hội?
- Cho ví dụ về ý thức xã hội

Tồn tại xã hội : là toàn bộ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội, bao gồm môi trường tự nhiên, dân số và phương thức sản xuất.

Các yếu tố cúa tồn tại xã hội:

+ Môi trường tự nhiên( đất, nước, tài nguyên khoáng sản, nguyên nhiên liệu...)
+ Dân số ( các yếu tố về dân số có tác động tới sự phát triển của xã hội như tốc độ tăng dân số, mật độ phân bố dân số, lứa tuổi tay nghề...)

+ Phương thức sản xuất gồm
Lực lượng sản xuất(tư liệu lao động và đối tượng lao động)
Quan hệ sản xuất( quan hệ sở hữu,quản lí và phân phối)

Ý thức xã hội
ý thức xã hội là: phản ánh tồn tại xã hội, bao gồm toàn bộ những quan niệm, quan điểm của cá nhân trong xã hội từ các hiện tượng tình cảm, tâm lí đến các quan điểm và các học thuyết về chính trị, pháp quyền, tôn giáo, đạo đức, nghệ thuật, khoa học, triết học...

- Ví dụ như : triết học Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, văn hóa , phong tục tập quán, tôn giáo
Tồn tại xã hội và các yếu tố của tồn tại xã hội
Ý thức
xã hội
Tồn tại
xã hội
Đời sống
tinh thần
Vấn đề cơ bản
của Triết học
Vật chất
Ý thức
Quyết định
Tác động trở lại
Đời sống
vật chất
Vật chất
Ý thức
Tiết 3:
Mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và thức xã hội
Nội dung bài học
Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
Sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội


Vậy theo em tồn tại xã hội và ý thức xã hội có mối quan hệ như thế nào?
Cái nào quan trọng hơn, và cái nào quyết định cái nào?
p thành 4 nh

óm:
Niểu Chia lớp thành 4 nhóm:
Nhóm 1:Tìm hiểu về tồn tại xã hội và ý thức xã hội của thời kì nguyên thủy?

Nhóm 2:Tìm hiểu về tồn tại xã hội và ý thức xã hội của thời kì chiếm hữu nô lệ?
Nhóm 3:Tìm hiểu về tồn tại xã hội và ý thức xã hội của thời kì phong kiến.

Nhóm 4: Tìm hiểu về tồn tại xã hội và ý thức xã hội của thời kì tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa?
A, Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
Từ những kết quả thảo luận trên, theo các em giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội cái nào quyết định cái nào?
khi muốn tìm hiểu nguồn gốc của các hiện tượng ý thức, tinh thần trong xã hội chúng ta cần phải làm gì?
* Khái quát
- Ở mỗi giai đoạn phát triển của loài người đều có
+ Một đời sống vật chất riêng - một tồn tại xã hội riêng.
+ Nó cũng có một đời sống tinh thần riêng – một ý thức xã hội riêng.
*Kết luận
Ý thức xã hội là sự phản ánh tồn tại xã hội, do tồn tại xã hội sinh ra và quyết định, tồn tại xã hội như thế nà thì ý thức xã hội như thế ấy. Hay nói cách khác khi tồn tại xã hội thay đổi thì sớm muộn ý thức xã hội cũng thay đổi theo.

- Khi muốn tìm hiểu về nguồn gốc của hiện tượng ý thức, tinh thần trong xã hội , chúng ta phải bắt đầu từ việc xem xét,phân tích những điều kiện sinh hoạt vật chất đã sinh ra những hiện tượng ý thức tinh thần đó
Tồn tại xã hội Quyết định ý thức xã hội ,nói như vậy nghĩa là ý thức xã hội không có tác động tới tồn tại xã hội.
Em đồng ý với quan điểm đó không ?vì sao?
B, Sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội
Các em đã bao giờ xem bản tin dự báo thời tiết chưa ? Em có thói quen xem dự báo thời tiết không?
Theo em dự bao thời tiết có chịu quy định của tồn tại xã hội không?và bản tin thời tiết thường cho chúng ta biết những điều gì?
Những bản tin dự báo thời tiết giúp con người những điều gì?

Bản tin dự báo thời tiết giúp con người biết trước những diễn biến thất thường của thời tiết , của thiên nhiên...Để từ đó đưa ra nhưng biện pháp đối phó


* Bản tin dự báo tời tiết (thuộc ý thức xã hội) có chịu sự quy định của tồn tại xã hội
vì nó phản ánh cho ta biết những biến đổi thời tiết đang và sẽ diễn ra trong môi trường tự nhiên và xã hội, nội dung của những bản tin đó thường xuyên thay đổi do sự biến đổi liên tục cuả thời tiết trong thực tế
Tác động tích cực
Những bản tin dự báo thời tiết giúp con người ích cho con người trong đời sống

Bản tin dự báo thời tiết giúp con người biết trước những diễn biến thất thường của thời tiết , của thiên nhiên...
Để từ đó đưa ra nhưng biện pháp đối phó nhằm hạn chế những thiệt hại cho sản xuất và đời sống giúp những hoạt động sinh hoạt sản xuất của con người đạt hiểu Quả cao

Tác động tiêu cực
- việc dự báo thời tiết có thể không đúng và vì thế con người sẽ không biết để chuẩn bị trước với những diễn biến bất thường của thời tiết và nhiều khi phải chịu những hậu quả nghiêm trọng
Kết luận

Ý thức xã hội phản ánh đúng đắng quy luật khách quan, chỉ đạo con người trong hoạt động thực tiễn thúc đẩy tồn tại xã hội phát triển và hoàn thiện hơn .
Ngược lại, nếu ý thức lệch lạc thì sẽ kìm hãm sự tiến bộ của xã hội

Sự tác động trở lại này thể hiện tính độc lập tương đối của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội

Bài tập củng cố



- sách giáo khoa bài 1,2,3
Củng cố kiến thức
Tồn tại xã hội bao gồm những yếu tố nào? Yếu tố nào giữ vai trò quyết định? Vì sao?
Hãy phân tích sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội? Lấy ví dụ minh họa?
Dặn dò
Về nhà các em làm bài tập đầy đủ.
Tìm hiểu trước bài 9.
chúc các em học tập tốt