TỔNG KẾT
VỀ TỪ VỰNG
Từ tượng thanh từ tượng hình,
một số phép tu từ từ vựng
TỪ TƯỢNG THANH, TỪ TƯỢNG HÌNH VÀ MỘT SỐ PHÉP TU TỪ TỪ VỰNG
1. Từ tượng thanh – Từ tượng hình
BT1: Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh?
Cuốc
Bắt cô trói cột
Mèo
Bò
Quạ
Ve
Chích chòe
Tu hú
Tắc kè...
1
2
3
4
5
6
10
7
8
9
11
12
13
14
15
Thà rằng liều một thân con
Hoa dù rã cánh lá còn xanh cây
Ẩn dụ
? Cỏch di?n d?t thờm t? nh? v� c?m d?ng khi núi v? vi?c Ki?u bỏn mỡnh d? c?u gia dỡnh.
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước
Chỉ cần trong xe có một trái tim.
Lòng yêu nước, ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Hoán dụ
Làn thu thủy nét xuân sơn,
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành,
Sắc đành đòi một tài đành họa hai.
Nói quá
Nhờ phép nói quá, Nguyễn Du đã thể hiện đầy ấn tượng một nhân vật tài sắc vẹn toàn (Thuý Kiều).
Gác kinh viện sách đôi nơi,
Trong gang tấc lại gấp mười quan san.
Nói quá
Bằng lối nói quá, Nguyễn Du cực tả sự
xa cách giữa thân phận, cảnh ngộ
của Thuý Kiều và Thúc Sinh.
Còn trời còn nước còn non,
Còn cô bán rượu anh còn say sưa.
Điệp ngữ
- Điệp từ “còn” vừa tạo nhịp điệu
câu thơ vừa cho thấy cách nói có duyên của
chàng trai

Bằng việc dùng từ đa nghĩa “say sưa”.

Đây là cách bày tỏ tình cảm vừa mạnh mẽ
vừa kín đáo.
Chơi chữ
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
So sánh
So sánh tiếng suối với tiếng hát làm cảnh vật trở nên gần gũi, thân thiết.
Điệp ngữ "lồng" tạo nên vẻ đẹp lung linh, huyền ảo cho cảnh vật về đêm.
điệp ngữ "chưa ngủ“, so sánh thể hiện ngoại cảnh và nội tâm của Bác, một tâm hồn nghệ sĩ hòa lẫn vào tâm hồn chiến sĩ. 
Ca ngợi cảnh đẹp đêm trăng, thể hiện tình yêu thiên nhiên, đất nước
Điệp ngữ
Có tài mà cậy chi tài,
Chữ tài liền với chữ tai một vần.
Chơi chữ
Lợi dụng nét đặc sắc về ngữ âm để tạo ra cách diễn đạt độc đáo.
Tài năng và tai họa nhiều lúc đi liền với nhau
Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.
Nhân hóa
Thiên nhiên trở nên sống động, có hồn và gắn bó với nhà thơ
Gươm mài đá, đá núi cũng mòn.
Voi uống nước, nước sông phải cạn.
Nói quá
Tác giả dùng biện pháp nói quá
để làm nổi bật sự lớn mạnh của nghĩa
quân Lam Sơn
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng.
Ẩn dụ
Đứa con là nguồn sống, nguồn hạnh phúc,
niềm tin của mẹ vào ngày mai.
Bác Dương thôi đã thôi rồi
Nước mây man mác ngậm ngùi lòng ta.
Nói giảm, nói tránh
 Giảm cảm giác đau buồn, mất mát.
Bao giờ cây cải làm đình,
Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta.
Bao giờ chạch đẻ ngọn đa,
Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình.
Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm
Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ.
Con kiến mà leo cành đa
Leo phải cành cụt, leo ra leo vào. Con kiến mà leo cành đào
Leo phải cành cụt, leo vào leo ra.
Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu.
So sánh
 So sánh tiếng đàn của Thuý Kiều với những âm thanh của tự nhiên gợi sự liên tưởng, góp phần ngợi ca tiếng đàn làm say đắm lòng người của Kiều.
Trong như tiếng hạc bay qua,
Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.
Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,
Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa.