Bài 23
TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM
NĂM 1945 VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC
VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Thời cơ khởi nghĩa và lệnh tổng k/n
- Cuộc tổng k/n trong toàn quốc (diễn biến, đặc biệt ở HN, Huế, SG)
- Thành lập nước VNDCCH và ra bản Tuyên ngôn đl
- Ỹ nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng tám năm 1945
2. Kỹ năng:
- Sử dụng tranh ảnh lịch sử, tường thuật diễn biến của cách mạng tháng tám rèn luyện
kỹ năng phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử.
3.Thái độ:
- Giáo dục Hs lòng kính yêu đảng, lãnh tụ Hồ Chí Minh. Niềm tin vào sự thắng lợi của
Đảng và niềm tin tự hào Dân Tộc.
2/ Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
-Năng lực hợp tác: thông qua hoạt động của HS khi GV yêu cầu HS thảo luận
-Năng lực giải quyết vấn đề

II/ Chuẩn bị về tài liệu và phương tiện dạy học
1.Gv: Lược đồ tổng khởi nghĩa tháng tám năm 1945Ảnh cuộc mít tinh ở nhà
Hát Lớn Hà Nội 19/5/1945.
2.Hs: Soạn bài trước ở nhà
III/ Tổ chức hoạt động của học sinh
Ổn định lớp:
Kiểm tra bài cũ: Nguyên nhân và quá trình Nhật đảo chính Pháp?
1/Hoạt động dẫn dắt vào bài: (Khởi động):
Năm 1945 thời cơ cách mạng đã đến, đảng ta tiến hành tổng khởi nghĩa
nhanh chóng giành thắng lợi dẫn đến nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa ra
đời. Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của cách mạng tháng Tám là
nội dung bài học.
2/Hoạt động hình thành kiến thức

Đại diện Bộ Tổng tư lệnh Hồng quân Liên
Xô trong buổi lễ tiếp nhận đầu hàng không
Tướng Mĩ Douglas Mac Arthur ký
điều kiện của quân đội Đức (tháng 5/1945 nhận đầu hàng vô điều kiện của Nhật.
ở Châu Âu )
(tháng 8/1945 ở Châu Âu)

*

4

Quân lệnh số 1 của Uỷ ban khởi nghĩa
Hỡi quân dân toàn quốc!
12 giờ trưa ngày 13 tháng 8 năm 1945 phát xít Nhật đã đầu hàng đồng minh,
quân đội Nhật đã bị tan rã tại khắp các mặt trận. Kẻ thù chúng ta đã ngã
gục.
Giờ tổng khởi nghĩa đã đến!
Cơ hội có một cho quân dân Việt Nam vùng dậy giành lấy quyền độc lập của
nước nhà! ...
Hỡi nhân dân toàn quốc!
Chúng ta phải hành động cho nhanh với một tinh thần vô cùng quả cảm, vô
cùng thận trọng!
Tổ quốc đang đòi hỏi những hi sinh lớn lao của các bạn!
Cuộc thắng lợi hoàn toàn nhất định sẽ về ta!
Ngày 13 tháng 8 năm 1945, 11giờ đêm
UỶ BAN KHỞI NGHĨA
( Văn kiện Đảng 1939-1945 NXB Sự thật Hà Nội-1963)

Đình Tân Trào, Sơn Dương (Tuyên
Quang) nơi diễn ra Đại hội Quốc dân

Đại hội quốc dân tại đình Tân Trào
ngày 16/08/1945 do Bác Hồ chủ trì
 

Lễ xuất quân của 34 chiến sĩ Giải phóng quân  tại cây  đa Tân
Trào ngày 16-8-1945

Thư Bác Hồ gửi đồng bào
cả nước.

“…Hỡi đồng bào yêu quý!
Giờ quyết định cho vận
mệnh dân tộc đã đến. Toàn
thể đồng bào hãy đứng dậy
đem sức ta mà giải phóng
cho ta
Nhiều dân tộc bị áp bức
trên thế giới đang ganh nhau
tiến bước giành quyền độc
lập. Chúng ta không thể
chậm trễ. Tiến lên! Tiến lên
dưới lá cờ Việt Minh, đồng

Đại Tướng Võ Nguyên Giáp

-

-

I. LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA ĐƯỢC BAN BỐ

Tháng 8- 1945 Phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh, quân Nhật ở nước ta
hoang mang dao động.
Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập, ra quân lệnh số 1.
Ngày 14 và 15-8-1945 Đảng ta họp Hội nghị toàn quốc ở Tân Trào quyết
định Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền trước khi quân Đồng minh vào
nước ta.
Ngày 16-8 Đại hội Quốc dân Tân Trào họp tán thành quyết định Tổng
khởi nghĩa, thành lập Ủy ban Giải phóng dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh
gửi thư kêu gọi đồng bào cả nước nổi dậy khởi nghĩa.

II. Diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945
1.Giành chính quyền ở Hà Nội

-15-8 Việt Minh tổ chức diễn
thuyết trong thành phố.
-16-8 Truyền đơn, biểu ngữ kêu
gọi khởi nghĩa xuất hiện khắp nơi.
-19-8 Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà
Nội.

Quần chúng tấn công phủ Khâm sai (Bắc Bộ phủ) 19/8/1945

Biểu tình cướp chính quyền 19/8/ Duyệt đội quân du kích ở các chiến
khu về Hà Nội ngày 30/8/1945.
1945 tại Phủ khâm sai Bắc Kỳ

Nhạc sĩ Văn Cao

Tiến quân ca là một
bài hát do nhạc sĩ Văn
Cao (1923-1995) sáng
tác vào năm 1944. 
Ngay từ khi ra đời, bài
hát được coi là bài hát
chính thức của Mặt
trận Việt Minh. 

II. Diễn biến Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945
2. Giành chính quyền trong cả nước
Từ 14->18/8: Bốn tỉnh giành
chính quyền sớm nhất cả nước.
- 23/8 Huế giành chính quyền.

BẮC GIANG(18/8)

HẢI DƯƠNG (18/8)

HÀ TỈNH(18/8)

HÀ NỘI (19/8)

HUẾ(23/8)
QUẢNG NAM (18/8)

VUA BẢO ĐẠI THOÁI VỊ NGÀY 30-8-1945
CỐ ĐÔ HUẾ

Bảo Đại trao
ấn, kiếm

Vua Bảo Đại

Chiều 30/8/1945 lễ thoái vị chính thức cử hành trước Ngọ Môn, Bảo
Đại đọc chiếu thoái vị, Trần Huy Liệu thay mặt chính phủ lâm thời
chấp nhận việc thoái vị của Bảo Đại và chấp nhận ấn kiếm vàng tượng
trưng cho sự chấm dứt quyền lực của triều đại phong kiến cuối cùng
của Việt Nam.

Ấn thời Nguyễn

NGỌ MÔN (HUẾ)

- Từ 14->18/8: Bốn tỉnh giành
chính quyền sớm nhất cả nước.
- 23/8 Huế giành chính quyền
- 25/8 SG giành chính quyền
- 28/8 Tổng khởi nghĩa thành
công trong cả nước
- 2/9/1945, tại Quảng trường Ba
Đình Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc
bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh
ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa

BẮC GIANG(18/8)

HÀ NỘI (19/8)

HẢI DƯƠNG (18/8)

HÀ TỈNH(18/8)
HUẾ(23/8)

QUẢNG NAM (18/8)

SAI GÒN(25/8)

BÁC HỒ ĐỌC TUYÊN NGÔN ĐỘC
LẬP 2-9-1945

Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám 1945
-Cách mạng tháng Tám là sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc,
đánh tan Nhật-Pháp, lật đổ chế độ phong kiến, lập ra nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa, đưa nước ta trở thành 1 nước độc lập, tự
do.
-Cổ vũ nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc, góp phần củng
cố hòa bình ở khu vực Đông Nam Á và trên toàn thế giới.

Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945
-Dân tộc ta có truyền thống yêu nước sâu sắc, khi có Đảng và Mặt
Trận Việt Minh phất cao ngọn cờ cứu nước thì được mọi người
ủng hộ.
-Có khối liên minh công-nông vững chắc, tập hợp được mọi lực
lượng yêu nước trong mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi.
-Điều kiện quốc tế thuận lợi, Liên Xô và các nước Đồng minh
đánh bại phát xít Pháp – Nhật.