TỔNG QUAN
VĂN HỌC VIỆT NAM
Biên tập Nội dung: Nguyễn Trung Hiếu

@William Anderson Group Official

1

11/06/2023

Cấu trúc bài học

@William Anderson Group Official

I

II

III

Các bộ phận
hợp thành của
VHVN

Quá trình
phát triển của
văn học viết
Việt Nam

Con người
Việt Nam qua
văn học

11/06/2023

I. CÁC BỘ PHẬN HỢP THÀNH CỦA VHVN
2. Văn học viết:
- Khái niệm: Văn học viết là
sáng tác của trí thức, được ghi
lại bằng chữ viết. Thể hiện tư
tưởng, tình cảm của cá nhân
người viết, tác phẩm văn học
viết mang dấu ấn của tác giả.

11/06/2023
@William Anderson Group Official

1. Văn học dân gian:
- Khái niệm: Văn học dân
gian là sáng tác tập thể và
truyền miệng của nhân dân
lao động. Thể hiện tình cảm
của nhân dân lao động =>
mang dấu ấn của tập thể

- Tác giả: Tập thể nhân dân
- Tác giả: Cá nhân
lao động.
- Hình thức sáng tác và - Hình thức sáng tác và lưu
lưu truyền: Truyền miệng truyền: Chữ viết, văn bản
(Hán, Nôm, Quốc Ngữ)
 
 
- Thể loại: 12
- Thể loại: SGK

3

11/06/2023
@William Anderson Group Official

Văn học dân gian là
nguồn cội của văn học
viết, trong quá trình tồn
tại, bổ sung cho văn học
viết. Trong quá trình
phát triển, văn học viết
góp phần lưu giữ, hoàn
thiện văn học dân gian.

4

II. Quá trình phát triển của văn học viết
Việt Nam
Văn học từ Cách
mạng tháng Tám
1945  hết TK XX

Văn học từ TK X 
hết TK XIX

Văn học từ đầu TK
XX  Cách mạng
tháng Tám 1945

Văn học trung đại
(Sản phẩm của văn
hóa phương Đông)

Văn học hiện đại
(Sản phẩm của sự kết hợp giữa văn hóa
phương Đông truyền thống và văn hóa
phương Tây)

@William Anderson Group Official

11/06/2023

11/06/2023
@William Anderson Group Official

6

11/06/2023
@William Anderson Group Official

7

11/06/2023
@William Anderson Group Official

8

@William Anderson Group Official

11/06/2023

@William Anderson Group Official

Trí thức Tây học- lực lượng sáng tác chính của VHVN từ
đầu TK XX- CMT8.

11/06/2023

Tiêu chí

Văn học trung đại

Văn học hiện đại

- Thực dân Pháp xâm lược nước ta 
Table
Xã hội phong kiến hình
1. Hoàn
giao lưu văn hóa với các nước
thành, phát triển và suy
phương Tây.
cảnh
thoái, chịu ảnh hưởng của - Cách mạng tháng Tám thành công,
lịch sử
văn hóa phương Đông.
đất nước giành độc lập.
- Công cuộc đổi mới 1986.

2. Văn
tự

Chữ Hán, chữ Nôm

Chữ Quốc ngữ

3. Lực Trí thức, nhà Nho, tầng
lượng lớp quý tộc; văn chương Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy
việc sáng tác làm nghề nghiệp
sáng tác chưa thành một nghề
11/06/2023

@William Anderson Group Official

11

Tiêu chí

Văn học trung đại

Văn học hiện đại

- Chủ nghĩa yêu nước và văn học
Table

4. Nội
dung

5. Thi
pháp

11/06/2023

gắn liền với công cuộc giải
Cảm hứng yêu nước, nhân phóng dân tộc
- Phản ánh công cuộc xây dựng
đạo và hiện thực
chủ nghĩa xã hội, sự nghiệp
CNH – HĐH đất nước
- Phản ánh con người toàn diện

Tính phi ngã; ước lệ, Tả thực, chi tiết, đề cao cá tính
tượng trưng, tính sùng cổ sáng tạo, khẳng định “cái tôi” cá
nhân.
@William Anderson Group Official

12

VÍ DỤ VỀ CHỮ VIẾT:

11/06/2023
@William Anderson Group Official

13

Chữ
Nôm
Chữ
Hán

VÍ DỤ VỀ THI PHÁP:

11/06/2023

• Nguyễn Du tả Kiều:
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh
(Truyện Kiều)
 Ước lệ, tượng trưng, lấy thiên nhiên làm chuẩn mực
• Nam Cao tả Chí Phèo
Cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái
mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm
trông gớm chết.
(Chí Phèo)
.Tố Hữu tả: Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
 Tả thực, chi tiết, lấy con người làm chuẩn mực, làm
trung tâm.
@William Anderson Group Official

14

Tiêu chí

Văn học trung đại

Văn học hiện đại

6. Đời
Table
Nhờ có báo chí và in ấn, tác
sống Phần nhiều sáng tác bó hẹp phẩm VH đi vào đời sống nhanh
văn học trong giai cấp phong kiến.
hơn => Đời sống văn học sôi nổi,

11/06/2023

-Tiếp nhận hệ thống thể loại năng động hơn.
Học tập VH Trung Quốc: Có sự đổi mới, hiện đại: Thơ
hịch, chiếu, biểu, cáo…
7.
Mới, tiểu thuyết, phóng sự, kịch
Thành - Ngoài ra còn có các thể loại
nói…
tựu tiêu sáng tạo của văn học dân
-Sự ra đời và nở rộ của các
biểu tộc: thơ lục bát, song thất
phong cách văn học.
lục bát, thất ngôn xen lục -VH chia thành nhiều khuynh
ngôn…
hướng, bộ phận vừa đấu tranh…
Văn xuôi: Hịch, Cáo ,chiếu,
biểu và các văn bản ngoại
8. Thể giao dưới thời phong kiến… Thơ Mới, tiểu thuyết Tự lực văn
đoàn; văn học HTPP; văn xuôi
loại
Thơ : Tiếp thu các loại thể
chống Pháp; thơ, tiểu thuyết…
thơ cũ của Trung@William
QuốcAnderson
(ThơGroup Official

15

Tiêu chí

9.Giai
đoạn
phát
triển

11/06/2023

Văn học trung đại

Văn học hiện đại

Table
VH trung đại được
chia làm 4 thời kì phát
triển với nội dung
xuyên suốt là lòng yêu
nước, tinh thần nhân VH hiện đại có thể chia làm 2
đạo và tính hiện thực. giai đoạn lớn:
+ Từ TK X đến hết TK + VH từ đầu thế kỉ XX – Cách
mạng tháng Tám 1945
XIV.
+ Từ TK XV đến hết TK + VH từ Cách mạng tháng
Tám 1945 đến hết thế kỉ XX
XVII
+ Từ TK XVIII đến nửa
đầu TK XIX.
+ Nửa cuối thế kỷ XIX.
@William Anderson Group Official

16

VHVN với những khả năng và sự
sáng tạo đã xây dựng được vị trí
riêng trong văn học nhân loại.

11/06/2023

@William Anderson Group Official

17

III. CON NGƯỜI VIỆT NAM
QUA VĂN HỌC

11/06/2023

@William Anderson Group Official

18

1. Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên
- Con người nhận thức, cải tạo, chinh phục thiên nhiên.
- Tình yêu thiên nhiên, con người và thiên nhiên là bạn tri
âm
+ VHDG: ca ngợi sự tươi đẹp của thiên nhiên
+ VHTĐ: Thiên nhiên gắn bó với lý tưởng đạo đức thẩm
mỹ của nhà Nho
+ VHHĐ: Thiên nhiên thể hiện tình yêu quê hương đất
nước, yêu cuộc sống và đặc biệt là tình yêu đôi lứa.

11/06/2023

@William Anderson Group Official

19

2. Con người Việt Nam trong quan hệ quốc gia, dân tộc
- Con người có ý thức xây dựng quốc gia độc lập, tự chủ
- Chủ nghĩa yêu nước
+ VHDG: Tình yêu làng xóm, quê cha đất tổ
+ VHTĐ: Niềm tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc,
lịch sử dựng nước và giữ nước
+ VH cách mạng: Ý chí căm thù quân xâm lược, tinh thần
hy sinh vì độc lập tự do của tổ quốc
 Là nội dung tiêu biểu, giá trị quan trọng của VHVN.

11/06/2023

@William Anderson Group Official

20

3. Con người Việt Nam trong mối quan hệ xã hội
- Ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp
- Tố cáo, phê phán thế lực chuyên quyền và bày tỏ niềm
cảm thông với những người dân bị áp bức
- Tinh thần nhận thức, phê phán và cải tạo xã hội
Cảm hứng xã hội sâu đậm là một tiền đề quan trọng
cho sự hình thành chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa
nhân đạo trong VH.

11/06/2023

@William Anderson Group Official

21

4. Con người Việt Nam và ý thức về bản thân
- Trong những hoàn cảnh lịch sử đặc biệt, con người VN
thường đề cao ý thức cộng đồng.
- Trong những hoàn cảnh khác, con người cá nhân lại
được đề cao.
=> Xu hướng chung của văn học là xây dựng một đạo lí
làm người với nhiều phẩm chất tốt đẹp.

III. TỔNG KẾT (Ghi nhớ)

11/06/2023

@William Anderson Group Official

22

Bài giảng đến đây là hết.
Cảm ơn các em! Chúc các
em một ngày vui!

@William Anderson Group Official

23

11/06/2023