Văn bản 3:

TRÁI ĐẤT
(Ra-xun Gam-da-tốp)

KHỞI ĐỘNG
HS nghe bài hát “Điều đó tuỳ thuộc hành động của bạn” (nhạc sĩ Kim Dung).
https://youtu.be/zPd1wwr7R6U
? Bài hát muốn truyền tải thông điệp gì.
Hãy chung tay bảo vệ môi trường và giữ cho Trái Đất mãi xanh.

I. ĐỌC HIỂU CHUNG
1. Đọc
Đọc rõ ràng, rành mạch, thể hiện rõ giọng điệu thích hợp: có đau thương, phẫn
nộ, có thương xót, dịu dàng. Chú ý hệ thống đại từ nhân xưng được sử dụng
trong bài.
2. Tìm hiểu chung
a.Tác giả
- Ra-xun Gam-da-tốp (1923 - 2003), người dân tộc A-va (Avar) nước Cộng
hoà Đa-ghe-xtan (Daghestan) thuộc Liên bang Nga.
- Thơ ông tràn đầy tình yêu với quê hương, con người, sự sống và hướng tới
việc xây đắp tình hữu nghị giữa các dân tộc.

b.Tác phẩm
* Xuất xứ:
Bài thơ Trái Đất viết năm 1987 bằng tiếng A-va. Bản dịch ra tiếng Việt của
Minh Tâm được thực hiện dựa trên bản dịch ra tiếng Nga của Na-um Grépnhi-ốp.
*Thể loại:
Thơ tự do
*Nhân vật trữ tình:
“Tôi” - tác giả.
*Bố cục:

*Bố cục: 2 phần
- Khổ 1: Bốn câu đầu: Thái độ của nhà thơ đối với những kẻ đang hủy hoại
Trái Đất.
- Khổ 2: Bốn câu sau: Thái độ của nhà thơ đối với Trái Đất.

II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Khổ 1: Thái độ của nhà thơ đối với những kẻ đang hủy hoại Trái Đất:
Những cách hành xử của những kẻ xấu đối với Trái Đất:
Cách nhìn nhận Trái Đất
Xem là quả dưa,
quả bóng trên sân.
-> Nghệ thuật: so sánh.

Hành động
Bổ, cắn, giành giật, lao vào, đá.
-> Nghệ thuật:
động từ mạnh, điệp ngữ.

Điểm chung:
Đều muốn độc chiếm Trái Đất, nghĩa là muốn phá hủy ngôi nhà chung của
chúng ta. Trái Đất bị biến thành miếng mồi để bọn người xấu xâm chiếm,
khai thác, giành giật. => Cách cư xử bạo ngược, ngu dốt.

? Tác giả gọi những kẻ huỷ hoại Trái Đất là gì. Thái độ
của tác giả đối với bọn chúng như thế nào.
- Tác giả gọi kẻ xấu là “bọn”, “lũ”.
-> Thái độ căm phẫn, khinh bỉ, lên án những kẻ huỷ
hoại Trái Đất.

2.Khổ 2: Thái độ của nhà thơ đối với Trái Đất.
? Cách hình dung Trái Đất của nhà thơ có gì khác so với những kẻ xấu.
-Cách hình dungTrái Đất:
+ “chẳng là dưa, là bóng”.
-> Từ phủ định “chẳng”, điệp từ “là”. Cách hình dung Trái Đất của tác giả đối
lập với những kẻ xấu.
+ “khuôn mặt thân thương”.
-> Với nhà thơ, Trái Đất như một con người có cảm xúc và là một số phận đau
khổ. Cách cư xử của nhà thơ là nhân văn, hiểu biết.

? Tác giả gọi Trái Đất là gì. Cách gọi này thể hiện thái độ, tình cảm gì của tác
giả đối với Trái Đất.
-Cách xưng hô với Trái Đất:
Gọi “Trái Đất” là “người”.
-> Cách xưng hô nhân hoá, thể hiện sự tôn trọng, thiêng liêng. Trái Đất là một
người bạn thân thương cần được chia sẻ, yêu thương.

? Nhắc đến nước mắt và máu, nhà thơ muốn nói lên tình trạng gì của Trái
Đất.
+ Nhà thơ muốn nói lên tình trạng Trái Đất đang bị xâm hại, huỷ hoại.
+Liên tưởng đến những hậu quả đau thương cho con người do chính con
người gây ra.
? Nhà thơ có hành động gì đối với nước mắt và máu đó.
- Hành động:
“Nước mắt người tôi lau - xin đừng khóc nữa
Rửa sạch máu cho người đây, tôi hát, dịu dàng”
=> Thái độ của nhà thơ với Trái Đất: thương xót, vỗ về những tổn thương,
đau đớn mà Trái Đất đang gánh chịu.

III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật:
-Thể thơ tự do.
-Cách đối thoại trữ tình, giọng điệu cảm thán.
-Hình ảnh thơ giản dị mà thấm thía, có sức gợi tả, lay động lòng người.
2.Nội dung:
Con người cần xây dựng ý thức trách nhiệm với cuộc đời, với Trái Đất - ngôi
nhà chung của tất cả chúng ta.