Nói với con
Y Phương

1.tác giả

I.tìm hiểu
chung
Tên thật: Hứa Vĩnh Sước
Sinh: 1948
Quê quán: Trùng Khánh, Cao
Bằng
phong
hiện tâm hồn
Dâncách
tộc: thơ:thể
Tày
chân thật,mạnh mẽ,trong sáng; cách
tư duy hình ảnh của người miền
núi,mang đậm bản sắc vùng cao.

I. Tìm hiểu chung
2.Tác phẩm

bố
cục:2phầ
n

1: Cội nguồn sinh dưỡng của mỗi
con người
XUẤT XỨ: :BÀI THƠ ĐƯỢC SÁNG TÁC NĂM 1980, KHI
ĐẤT NƯỚC MỚI HÒA BÌNH THỐNG NHẤT NHƯNG GẶP
RẤT NHIỀU KHÓ KHĂN THIẾU THỐN. TỪ HIỆN THỰC ẤY,
NHÀ THƠ S ÁNG TÁC BÀI THƠ NHƯ LỜI TÂM SỰ, ĐỘNG
VIÊN CHÍNH MÌNH ĐỒNG THỜI NHẮC NHỞ CON CÁI S AU
NÀY.
THỂ LOẠI: THƠ TỰ DO
PTBĐ:BIỂU CẢM

2: CÒN LẠI: NHỮNG ĐỨC TÍNH CAO ĐẸP CỦA
NGƯỜI ĐỒNGMÌNH VÀ MONG ƯỚC CỦA CHA

II. Tìm hiểu chung
1: Cội nguồn sinh dưỡng của mỗi
con người

a. Gia đình:
+ Chân phải…
từ ngữ tạo hình,
Chân trái
liệt kê
+ Một bước … Hai
=> gợi
liên tưởng đến những bước chân
bước
chập chững đầu tiên của một em bé trong
sự vui mừng đón chờ của cha mẹ

Chân phải bước tới
cha
Chân trái bước tới
mẹ
Một bước chạm
tiếng nói
Hai bước tới tiếng

tiếng nói … tiếng cười => phép
liệt kê
=> Tái hiện được hình ảnh của
một em bé đang ở lứa tuổi bi bô
tập nói đồngthời gợi đến khung
cảnh của một gia đình đầm ấm,
hòa thuận luôn tràn đầyniềm
vui, hạnh phúc, tràn đầy tiếng

=> Tái hiện hình ảnh em bé đang chập chững tập đi,
lúc thì sà vàolòng mẹ, khi lại níu lấy tay cha, gợi lên
ánh mắt như đang dõi theo vàvòng tay dang rộng đón
đợi của cha mẹ.

=>Vì thế, trên hành trình
vạn dặm của cuộc đời,
con không đượcphép
quên.

+ Nhịp thơ 2/3, cấu trúc
đối xứng, điệp cấu trúc
câu đã tạo nên một
âmđiệu, không khí vui
tươi và gợi đến một mái
ấm gia đình hạnh phúc.

=>lời thơ giản dị, êm ái
như tiếng ru con, như một
lời tâm tình thủthỉ, cha đã
nói với con: gia đình
chính là cội nguồn sinh
thành, nuôi dưỡng con.

=>Vì thế, trên hành trình
vạn dặm của cuộc đời,
con không đượcphép
quên.

Cách gọi độc đáo:

Người đồng
mình yêu
lắm con ơi
Đan lờ cài
nan hoa
Vách nhà
ken câu hát

Người
đồng
mình

II.Tìm hiểu
chung

Người vùng mình,
người miền mình;
người cùng sống
trên một miền đất,
cùng quê hương,
cùng một dân tộc.

b. Tình cảm quê
hương:

Người cha đã có cách lí giải rất cụ
thể về sự đáng yêu của con
ngườiquê hương:

Hình ảnh giàu sức
gợi:
• “Đan lờ cài nan hoa”: công cụ lao động thô sơ được

trang trí đẹp → thể hiện sự cần cù, khéo léo, sáng tạo.
• “Vách nhà ken câu hát”: không gian sống chan hòa lời
ca → gợi đời sống tinh thần lạc quan, phong phú.
• Động từ “cài, ken” kết hợp với “nan hoa, câu hát” →
vừa tả lao động khéo léo, vừa thể hiện cuộc sống gắn
bó, vui tươi.

Hoà trong vẻ đẹp của núi rừng,
những làn điệu Then, những thanh
âm của cây đàn tính tô điểm cho bức
tranh làng bản thanh bình, tôn tạo
bản sắc văn hoá và những nét đẹp
trong đời sống của đồng bào các dân
tộc anh em phía Bắc.

Điệp từ “cho” => tấm lòng rộng
mở, hào phóng của thiên nhiên, của
quê hương sẵn sàng ban tặng tất cả
những gì đẹpRừng
nhất,
tuyệt vời nhất.
cho
hoa

H/ả tả thực, nhân hóa, ẩn
dụ: gợi vẻ đẹp của thiên
nhiên, quê hương ban
tặng =>quê hương thơ
mộng, nghĩa tình cho con
cái đẹp, niềm vui

con đường cho những
tấm lòng

Nhân hóa => gợi liên tưởng
đến những con đường trở về
làng, về bản; gợi đến
tấmlòng t/c của “người đồng
mình” với GĐ, QH, xứ sở;
con đường kết nối yêu
thương nhà - nhà.

=> Nếu như gia đình là cội
nguồn sinh thành, dưỡng dục
con thì quê hương bằng truyền
thống văn hóa, lao động đã
nuôi dưỡng tâm hồn, lẽ sống
và chở che cho con thêm khôn
Cha
với con thành.
về kỉ niệm ngày cưới
lớn,nói
trưởng
Cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên đẹp nhất trên đời.
- Nhớ về ngày cưới - Ngày đầu tiên đẹp
nhất trên đời => nhớ về kỉ niệm cho sự
khởi đầu của một gia đình. Nó là minh
chứng cho tình yêu cha mẹ và con chính

Nói với con về cội
nguồn sinh dưỡng
=> Đoạn thơ là lời dặn dò, nhắn nhủ tâm tình của người cha về cội
nguồnsinh thành và nuôi dưỡng con: Gia đình, quê hương chính là nền
tảng đểtiếp bước cho con khôn lớn, trưởng thành. Bởi vậy, con phải luôn
sốngbằng tất cả tình yêu và niềm tự hào.

01
Tình cảm cha mẹ dành chocon: nâng đón, chở che,
chămchút…

02
Tình cảm quê hương : con trưởng thành trong cuộc sống lao
động, trong thiên nhiên thơ mộng, nghĩa tình của quê
hương

2. Những đức tính cao đẹp của người đồng mình
và mong ước của người cha
a. Những đức tính cao đẹp của “người đồng
mình”
“Người đồng mình thương lắm con ơi!”
- Động từ “thương” đi liền với từ chỉ mức độ
“lắm” -> bày tỏ sự đồng cảm vớinhững nỗi vất
vả, khó khăn của con người quê hương.
Cao đo nỗi buồn
Xa nuôi chí lớn
+ cao, xa => tính từ => gợi liên tưởng đến
những dãy núi cao, trùng điệp là nơi cưtrú của
đồng bào vùng cao; khó khăn chồng chất khó
khăn để thử thách ý chí con người.
- Hệ thống h/a mang tư duy của người miền núi,
khi tác giả lấy chiều cao của trời, của núi để đo
nỗi buồn nỗi vất vả; lấy kh/cách xa của đất, của
những con đường đèo để đo ý chí con người.
=> Câu thơ đượm chút ngậm ngùi, xót xa để
diễn tả thực tại đ/s còn nhiềunhững khó khăn,
thiếu thốn của đồng bào vùng cao. Đồng thời,
cũng đầy tựhào trước ý chí, nghị lực vươn lên
của họ.

- Nghệ thuật tương phản:
+ “H/a thô sơ da thịt” => tả thực vóc dáng, hình
hài nhỏ bé của“người đồng mình”
+ Cụm từ “chẳng mấy ai nhỏ bé” => gợi ý chí,
nghị lực phi thường, vượt lên hoàn cảnh khó
khăn, thiếu thốn của họ
=> đã làm tôn lên vóc dáng (tầm vóc) của “người
đồng mình”: họcó thể còn “thô sơ da thịt” nhưng
họ không hề nhỏ bé, yếu đuối.

Người đồng mình
thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai
nhỏ bé đâu con

Người đồng mình tự đục đá kê
cao quê hương
Còn quê hương thì làm phong tục
=>Câu thơ tràn đầy niềm tự hào về những phẩm
chất đáng quý của ngườiđồng mình.
=>Từ đó người cha nhắn nhủ, răn dạy con phải
biết kế thừa, phát huy nhữngvẻ đẹp của con
người quê hương.

- Hình ảnh “tự đục đá kê cao quê hương” vừa
mang ý/n tả thực, vừa mang ý nghĩa ẩn dụ sâu
sắc:
+ Tả thực quá trình dựng nhà, dựng bản của của
người vùng cao, được kê trênnhững tảng đá lớn
để tránh mối mọt, ẩm thấp.
+ Ẩn dụ cho tinh thần tự lực cánh sinh, họ đã xây
dưng và nâng tầm quê hương.
=> Trong quá trình dựng làng, dựng bản, dựng
quê hương ấy, chính họ đã làm nên phong tục,
bản sắc riêng cho cộng đồng.

b. Mong ước của
cha
Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn
Sống trên đá không chê đá gập
ghềnh
Sống trong thung không chê
thung nghèo đói
Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc.

=> Điệp từ “sống” => đã tô đậm
được mong ước mãnhliệt của cha dành
cho con.
=> Hình ảnh ẩn dụ và phép liệt kê “đá
ghập ghềnh” và“thung nghèo đói”:
+ Gợi không gian sống hiểm trở, khó
làm ăn, canh tác
+ Gợi đến cuộc sống nhiều vất vả, gian
khó và đói nghèo
=> người cha mong muốn con: hãy
biết yêu thương, gắnbó, trân trọng quê
hương mình

- Hình ảnh so sánh : “Sống như sông như suối”
+ Gợi về c/s bình dị, hồn nhiên, gắn bó với thiên nhiên.
+ Gợi lối sống trong sáng, phóng khoáng, dào dạt tìnhcảm như sông như suối.
=> người cha mong muốn ở con: một tâm hồn trongsáng, phóng khoáng, mạnh mẽ như thiên nhiên.

Sống như sông như suối
Lên thác xuống ghềnh
Không lo cực nhọc.
Thủ pháp đối “lên thác”>< “xuống ghềnh” gợi một cuộc sống vất vả, lam lũ, nhọc nhằn, không hề bằng phẳng, dễ dàng.
=> Cha mong muốn con: phải biết đối mặt, k ngần ngại trước nhữngkhó khăn và phải biết vươn lên, làm chủ hoàn cảnh.
=> Đoạn thơ là lời khuyên của cha, khuyên con hãy tiếp nối tình cảm ânnghĩa, thủy chung với mảnh đất mà mình sinh
ra. Hãy tiếp nối cả ý chícan đảm, lòng kiên cường của người đồng mình.

Con ơi tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con”
- Hình ảnh “thô sơ da thịt” lặp lại -> khẳng định người
đồng mình mộcmạc, chân chất nhưng có lẽ sống cao
đẹp.
- “Lên đường”: Bước vào cuộc sống tự lập.
-“không bao giờ nhỏ bé được”: Phải kiên cường, có bản
lĩnhđể đươngđầu với khó khăn, gian khổ.
-2 tiếng “Nghe con”: thiết tha, ân cần, xúc động, ẩn
chứa mong muốncủa người cha.
=> Với giọng điệu thiết tha, tâm tình, trìu mến, người
cha đã gửi gắmcho con bài học quý giá, để trên suốt
hành trình dài rộng của cuộc đờicon mãi mãi khắc ghi

Tình
yêu
thương
của
cha mẹ
NÓI
VỚI
CON

Phẩm
chất
tốt đẹp
của

mong muốn con:
Tình
yêu
quê
hương
đất
nước

Sống nghĩa tình, chung
thuỷ với quê hương.
Tự hào, kế tục và phát
huy
truyền thống quê
hương
Tự tin vững bước
trên

Thể thơ tự do không bị gò bó
bởi câu chữ

III. Tổng kết
1:Nghệ thuật

Giọng điệu thơ thiết tha,trìu
mến, ấm

logic chặt chẽ, dẫn dắt tự
nhiên

2. Nội dung
Bài thơ thể hiện tình
yêu thương thắm
thiết của cha mẹ đối
với con cái, đó cũng
là tình yêu, niềm tự
hào về quê hương
đất nước.

cảm ơn và
hẹn gặp
lại !!!