Trường THCS Đốc Binh Kiều
Sinh Học 7
GV : Nguyễn Thị Cẩm Nhung
Chủ đề 6:Thân Mềm
Trai sông
(Sống ở hồ, ao, sông ngòi)
Bạch tuộc
(Sống ở biển)
Sò
(Sống ở ven biển)
Mực
(Sống ở biển)
Ốc sên
(Sống ở trên cạn)
Ốc vặn
(Sống ở nước ngọt)
Ngành Thân mềm ở nước ta rất đa dạng, phong phú như : Trai, ốc, sò, mực, bạch tuộc… và phân bố ở khắp các môi trường: biển, sông, ao, hồ, trên cạn…
1
2
3
4
5
Đỉnh vỏ
Bản lề vỏ
Đuôi vỏ
Vòng tăng trưởng vỏ
Đầu vỏ
Nội dung 1: TRAI SÔNG
I. Hình dạng, cấu tạo
1. Vỏ trai
- Gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng. Dây chằng ở bản lề cùng với 2 cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng mở vỏ.
Quan sát hình và cho biết đặc điểm cấu tạo của vỏ trai ?
I. Hình dạng, cấu tạo
1. Vỏ trai
- Có lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở giữa và lớp xà cừ óng ánh ở trong cùng.
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
2 mảnh vỏ
Cơ khép vỏ
Dây chằng
Lớp xà cừ
Lớp đá vôi
Lớp sừng
Thành phần vỏ của trai có tới 70% là chất hữu cơ (CaCO3 ) còn ở các loài ốc chiếm 30%
Mài mặt ngoài của vỏ trai ngửi thấy có mùi khét vì phía ngoài là lớp sừng có thành phần là chất hữu cơ nên khi mài nóng chảy, chúng có mùi khét.
Tại sao khi mài mặt ngoài vỏ trai ta ngửi thấy có mùi khét ?
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
Dưới vỏ
Ở giữa
Trung tâm
11
10
9
8
7
6
5
4
1
2
3
Vỏ trai
Cơ khép vỏ trước
Chỗ bám cơ khép vỏ sau
Cơ thể trai có cấu tạo như thế nào ?
Hãy điền các chú thích vào hình sau ?
- Mặt trong áo tạo thành khoang áo, có ống hút và ống thoát nước.
- Giữa là hai tấm mang.
- Trung tâm: trong là thân trai, ngoài là chân trai.
I. Hình dạng, cấu tạo
1. Vỏ trai
2. Cơ thể trai
II. Di chuyển (tự đọc)
III. Dinh dưỡng
Dinh dưỡng thụ động : Nước qua ống hút, đem thức ăn (vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh) đến miệng trai và ôxi đến mang trai.
Tinh trùng
Trai cái
Ấu trùng
(sống trong mang mẹ)
Trai
trưởng thành
( bùn cát)
IV. Sinh sản
Nghiên cứu thông tin trong SGK, tìm từ thích hợp điền vào các số 1, 2, 3, 4 trong sơ đồ sau:
Trình bày quá trình sinh sản của trai sông ?
Trứng thụ tinh, phát triển thành ấu trùng nở trong mang trai mẹ, sau đó bám vào da và mang cá một vài tuần rồi rơi xuống bùn phát triển thành trai trưởng thành.
Kết luận
Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển thành ấu trùng trong mang trai mẹ?
Bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị các động vật khác ăn mất
Mang trai mẹ có nhiều thức ăn và dưỡng khí tạo điều kiện cho ấu trùng phát triển tốt
Ý nghĩa của giai đoạn ấu trùng bám vào mang và da cá?
Ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá. Khi con người thả cá vào ao hoặc khi mưa cá vượt bờ mang theo ấu trùng trai vào ao  Giúp phát tán nòi giống.
Vai trò của trai đối với tự nhiên và đời sống con người?
Lọc sạch môi trường nước, làm thực phẩm
Làm đồ trang sức, khảm mỹ nghệ…
a. 2 mảnh, gồm lớp sừng , lớp vỏ đá vô.
b. 1 mảnh, gồm lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ
d. 2 mảnh gồm lớp sừng, lớp đá vôi và lớp xà cừ
c. 2 mảnh vỏ xoắn lại theo chiều không gian
Củng cố
Vỏ trai có các đặc điểm nào sau đây ?
Vỏ trai có vai trò gì trong đời sống của trai?
Vỏ trai có vai trò bảo vệ thân mềm bên trong
Trai là động vật thuộc ngành thân mềm lớp 2 mảnh vỏ hay lớp chân rìu.
Trai tự vệ bằng cách nào ?

Trai tự vệ bằng cách co chân, khép vỏ. Nhờ vỏ cứng rắn và
2 cơ khép vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể bửa vỏ ra để ăn
Được phần mềm của cơ thể chúng.
Đọc mục “Em có biết”
để hiểu ngọc trai được hình thành
như thế nào.
Hướng dẫn về nhà
Học bài. Trả lời câu hỏi SGK.
Vẽ hình 18.1 trang 62 SGK
- Chuẩn bị bài 19 SGK trang 65.
Bài học đã kết thúc.
Chúc các em học tốt