Quan sát vào các bức tranh trên cho biết
chúng thuộc thể loại tranh nào?
Tranh chân dung
Tranh dân gian
Tranh phong cảnh
Tranh dân gian là loại tranh được lưu hành rộng rãi trong dân gian, được nhân dân ưa thích. Tranh thường dùng vào việc trang trí đón xuân nên thường được gọi là tranh tết; tranh để thờ cúng nên gọi là tranh thờ.
Tranh dân gian được sản xuất ở một số địa phương như Đông Hồ (Bắc Ninh), Hàng Trống (Hà Nội), Kim Hoàng (Hà Tây), làng Sình (Huế).v.v Đây là những nơi có truyền thống lâu đời về nghề vẽ, khắc và in tranh.
Tranh tết nói chung đều mang ý nghĩa chúc tụng, đề tài gần gũi với đời sống nhân dân lao động như: Gà trống, Gà mái; Lợn nái; Ngũ quả; Vinh hoa; Phú quí; Tiến tài; Tiến lộc; Bà Triệu; Bịt mắt mắt dê; Đánh ghenv.v.tranh thờ phục vụ tín ngưỡng như: Ngũ Hổ; Bà chú thượng ngàn; Ông Hoàng cầm quân.
Tác giả của tranh dân gian là ai?
Tranh thường được dùng vào dịp nào trong năm? Để làm gì?
Dựa vào kiến thức của em và nội dung trong SGK hãy trình bày hiểu biết về tranh dân gian?
- Tranh dân gian được lưu hành rộng rãi trong dân gian, được nhân dân ưa thích.
- Tác giả: Quần chúng nhân dân lao động.
- Dịp lễ tết và dùng để thờ cúng.
Tranh dân gian thường có những đề tài nào?
Đề tài chính:
- Tranh tết (chúc tụng): Tranh ngũ quả, Tiến tài, Tiến lộc, Vinh hoa, phú quý.
- Tranh thờ (tín ngưỡng): Ngũ hổ, Phật bà Quan âm, ông Hoàng Ba, ông Hoàng Bảy.
- Tranh sinh hoạt - lao động: Hái dừa, đánh ghen, chợ quê.
- Tranh lịch sử: Bà Triệu, Trưng Vương trừ giặc Hán.
Tranh châm biếm: Đám cưới chuột
Truyện tranh: Thạch Sanh
Gà đàn
Chợ quê
Hái dừa
Ngũ hổ
Trưng vương trừ giặc hán
Tố nữ
Hãy nêu tên một vài vùng sản xuất tranh mà em biết ?
Một vài vùng tranh dân gian nổi tiếng như :
- Tranh Đông Hồ (Thuận Thành - Bắc Ninh)
- Hàng Trống ( Phố Hàng Trống - Hà Nội)
- Kim Hoàng (Hà Tây)
- Làng Sình (Huế) ..
Xác định hai bức tranh trên thuộc dòng tranh nào?
a
B
Tìm hiểu kiến thức trong SGK và điền vào ô trống
trong phiếu học tập sau:
Nơi sản xuất
Đối tượng sử dụng
Cách làm
Đề tài chính
Màu sắc trong tranh
Đặc điểm khác (đường nét , hình mảng. )
Đáp án
Làng Đông Hồ - Thuận Thành - Bắc Ninh
Phố Hàng Trống - Hà Nội
Nhân dân lao động
Giới trung lưu và thành thị
Sử dụng khuôn ván gỗ in màu trên giấy Điệp
Sử dụng 1 khuôn gỗ in nét đen, rồi dùng tay vẽ
Sinh hoạt, LĐSX chúc tụng, lịch sử, thờ cúng..
Thờ cúng, lịch sử, sinh hoạt, và còn nhiều đề tài khác.
Màu lấy từ thiên nhiên, ít màu
Màu phẩm nhuộm, nhiều màu
Đường nét to khoẻ khoắn, hình mảng rõ ràng mạnh mẽ.
Đường nét mảnh mai, trau chuốt, uyển chuyển, tinh tế .
Trình bày sự hiểu biết của mình về cách làm tranh Đông Hồ, Hàng Trống?
Màu sắc của tranh dân gian được làm từ nguyên liệu gì? Ví dụ?
Màu sắc trong tranh Đông Hồ được làm từ những nguyên liệu có sẵn trong thiên nhiên. Ví dụ:
- Màu đỏ được làm từ viên gạch non, hay sỏi đỏ tán mịn. Màu vàng từ hoa hoè.
- Màu đen làm từ tàn tro rơm nếp hay tro lá tre tán mịn.
- Màu xanh từ lá tràm ....
Cá chép chơi trăng
( Tranh Hàng Trống )
Cá chép
(Tranh Đông Hồ )
a
b
Gà đàn
Chợ quê
Hái dừa
Ngũ hổ
Trưng vương trừ giặc hán
Tố nữ
( Đông Hồ)
(hàng Trống)
( Đông Hồ)
( Đông Hồ)
(hàng Trống)
(hàng Trống)
Tranh dân gian Đông Hồ và Hàng Trống rất chú trọng đến bố cục, đường nét và màu sắc. Đường nét được xem là dáng, màu sắc là men, bố cục theo lối ước lệ, thuận mắt. Ngoài ra chữ hay những câu thơ vừa là minh hoạ, vừa tạo cho tranh có bố cục ổn định, chặt chẽ.
Tranh Đông Hồ và tranh Hàng Trống là hai dòng tranh dân gian tiêu biểu của Việt Nam. Tranh có vẻ đẹp hài hoà, hình tượng có tính khái quát cao: vừa hư vừa thực khiến cho người xem thấy gần gũi, yêu thích, ngắm mãi không chán.
Qua phần bạn vừa đọc bằng sự hiểu biết của mình hãy nêu giá trị nghệ thuật của tranh dân gian việt nam?
1. Tranh mang đậm bản sắc dân tộc, hết sức hồn nhiên luôn tạo được cái đẹp hài hoà giữa ý tứ với bố cục, nét vẽ và màu sắc.
2. Hình tượng trong tranh có tính khái quát cao, hình ảnh vừa hư vừa thực.
3. Bố cục theo lối ước lệ, thuận mắt, chữ và thơ tạo cho bố cục sự ổn định chặt chẽ.
Củng cố kiến thức
Vì sao tranh dân gian còn được gọi là tranh tết và tranh thờ?
Thường được dùng vào dịp lễ tết và để thờ cúng
Kể tên những dòng tranh chính mà em biết ?
Tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống .
Những kiến thức nào dưới đây nói về dòng tranh Đông Hồ ?
x
x
x
x
x
x
đám cưới chuột
Thơ : Ngô Văn Phú

Trạng chuột ơn vua cưới vợ làng
Kiệu son lộng lẫy lọng hoa vàng!
Nàng dâu xứ chuột chân đi đất,
Ngón nhỏ bùn non vẫn dính chân!
Có con mèo mướp ngồi trên chốc,
Chổm hổm vênh râu, nhận lễ dâng
Chú chuột thổi kèn chân dúm lại,
Con chép đồng quê, vẩy ngấn vàng!
Không biết quan mèo có chịu yên?
Có đòi lễ lạt phải nhiều thêm?
Mà bao năm tháng trong tranh tết,
Tiếng trống vinh quy vẫn rộn ràng.
Ngựa hồng quan trạng giong cương bước,
Vợ chuột chưa hay mình đã quan.
Một bước lên bà là thế đấy!
Khối "em" chuột khác nghĩ mà thèm!
Chao ơi, thi cử xưa là thế
đời trước, đời sau vẫn ước mơ
Hoa tay nghệ sĩ, Người không vẽ ,
Vẽ Chuột nhung nhăng đến tận giờ .
Tranh hái dừa
Trong như ngọc , trắng như ngà,
Đây trèo đáy hứng cho vừa lòng nhau
Tranh đánh ghen
Thôi thôi một giận làm lành
Chị đừng tức giận cho nhục lòng ta