TẬP ĐỌC 5

TRANH LÀNG HỒ

XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

Đọc đoạn 1, 2 bài “Hội thổi cơm thi ở
Đồng Vân” và kể lại việc lấy lửa trước
khi nấu cơm.
Khi tiếng trống hiệu vừa dứt, bốn thanh niên của
bốn đội nhanh như sóc thoăn thoắt leo lên bốn cây
chuối bôi mỡ bóng nhẫy để lấy nén hương bám ở
trên ngọn. Khi mang được nén hương xuống, người
dự thi được phát cho ba que diêm để châm vào
hương cho cháy thành ngọn lửa.

Đọc đoạn 3 bài “Hội thổi cơm thi ở Đồng
Vân” và tìm những chi tiết cho thấy thành
viên của mỗi đội thổi cơm thi đều phối hợp
nhịp nhàng, ăn ý với nhau?
Trong khi một thành viên của đội tiến hành việc lấy lửa thì
những người khác mỗi người một việc:
+ Người ngồi vót những thanh tre già thành những chiếc
đũa bôn.
+ Người giã thóc, giần sàng thành gạo.
+ Có lửa rồi người ta lấy nước nấu cơm.
+ Vừa nấu cơm, các đội vừa đan xen uốn lượn trên sân
đình trong sự cổ vũ của người xem.

Đọc đoạn 4 bài “Hội thổi cơm thi ở Đồng
Vân” và nêu nội dung chính của bài

Qua việc miêu tả lễ hội thổi cơm thi ở
Đồng Vân, tác giả thể hiện tình cảm yêu
mến và tự hào đối với một nét đẹp cổ
truyền trong sinh hoạt văn hóa của dân tộc.

TẬP ĐỌC 5

TRANH LÀNG HỒ
Theo Nguyễn Tuân

MỤC TIÊU

1

Đọc trôi chảy, lưu loát toàn bài. Đọc đúng các tiếng, từ khó dễ lẫn do ảnh
hưởng của phương ngữ.

2
3

Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng vui tươi, rành mạch, thể hiên cảm
xúc trân trọng.

Hiểu nghĩa các từ khó và ý chính của bài.

Luyện đọc thành tiếng

Tìm hiểu bài

Luyện đọc diễn cảm

TRANH LÀNG HỒ
Từ những ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh lợn, gà, chuột, ếch, tranh cây dừa,
tranh tố nữ của làng Hồ. Mỗi lẫn Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ
giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ
tạo hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cách nhìn thuần phác, càng ngắm
càng thấy đậm đà, lành mạnh, hóm hỉnh và tươi vui.
Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi lắm mới khắc được những tranh lợn ráy có
những khoáy âm dương rất có duyên, mới vẽ được những đàn gà con tưng bừng như ca
múa bên gà mái mẹ.
Kĩ thuật tranh làng Hồ đã đạt đến sự trang trí tinh tế: những bộ tranh tố nữ áo màu,
quần hoa chanh nền đen lĩnh của một thứ màu đen rất Việt Nam. Màu đen không pha bằng
thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất
nước: chất rơm bếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá. Cái màu trắng
điệp cũng là một sự sáng tạo góp phần vào kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội họa.
Màu trắng ấy càng ngắm càng ưa nhìn; những hạt cát của điệp trắng nhấp nhánh muôn
ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ thâm thúy cho khuôn mặt, tăng thêm sống động cho dáng
người trong tranh.
Theo Nguyễn Tuân

Chia đoạn


Đoạn 1: Từ đầu …hóm hỉnh và
tươi vui.
 Đoạn 2: Phải yêu mến ...bên gà
mái mẹ.
Đoạn 3: Còn lại

TRANH LÀNG HỒ
Từ những ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh lợn, gà, chuột, ếch, tranh cây dừa,
tranh tố nữ của làng Hồ. Mỗi lẫn Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ
giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ
tạo hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cách nhìn thuần phác, càng ngắm
càng thấy đậm đà, lành mạnh, hóm hỉnh và tươi vui.
Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi lắm mới khắc được những tranh lợn ráy có
những khoáy âm dương rất có duyên, mới vẽ được những đàn gà con tưng bừng như ca
múa bên gà mái mẹ.
Kĩ thuật tranh làng Hồ đã đạt đến sự trang trí tinh tế: những bộ tranh tố nữ áo màu,
quần hoa chanh nền đen lĩnh của một thứ màu đen rất Việt Nam. Màu đen không pha bằng
thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất
nước: chất rơm bếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá. Cái màu trắng
điệp cũng là một sự sáng tạo góp phần vào kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội họa.
Màu trắng ấy càng ngắm càng ưa nhìn; những hạt cát của điệp trắng nhấp nhánh muôn
ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ thâm thúy cho khuôn mặt, tăng thêm sống động cho dáng
người trong tranh.
Theo Nguyễn Tuân

LUYỆN ĐỌC THÀNH TIẾNG

Luyện đọc từ,
câu khó

Từ ngữ
- lòng, làng, tố nữ, lợn ráy , đen lĩnh,
- thuần phác, hóm hỉnh, khoáy âm dương,
cói chiếu

Câu
- Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi lắm mới khắc được
những tranh lợn ráy có những khoáy âm dương rất có duyên, mới vẽ
được những đàn gà con tưng bừng như ca múa bên gà mái mẹ.

- Cái màu trắng điệp cũng là một sự sáng tạo góp
phần vào kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội
họa.

Giải nghĩa từ
khó

Làng Hồ: làng Đông Hồ thuộc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh,
có nghề làm tranh từ lâu đời.

Tranh tố nữ: tranh vẽ người con gái đẹp

Nghệ sĩ tạo hình: Người chuyên vẽ tranh, tạc tượng,…

khoáy
âm
dương

Tranh lợn ráy: tranh vẽ con lợn đứng bên bụi ráy (một
thứ cây trồng ở nơi đất ẩm, gần giống cây khoai sọ,
dùng làm thức ăn cho lợn)

vỏ sò

vỏ điệp

hồ loãng

trắng điệp
Màu trắng điệp: màu trắng do bột lấy ở vỏ sò, vỏ điệp ở biển
trộn nó với hồ loãng nấu bằng bột gạo nếp tạo thành.

Luyện đọc
trong nhóm

TÌM HIỂU BÀI

Đọc thầm đoạn 1

1

Hãy kể tên một số bức tranh làng Hồ lấy đề tài trong cuộc
sống hằng ngày của làng quê Việt?
gà
Tranh
vẽnữ
lợn,
tranh
dừa
ếch cây
tranh
tố
Chuột



Làng Hồ là một làng nghề truyền thống, chuyên vẽ,

khắc tranh dân gian. Những nghệ sĩ dân gian làng Hồ từ
bao đời nay đã kế tục và phát huy nghề truyền thống
của làng. Thiết tha yêu mến quê hương nên tranh của
họ sống động, vui tươi, gắn liền với cuộc sống hàng
ngày của làng quê Việt Nam.

Nội dung chính của đoạn văn 1 nói lên điều gì ?

* Ý đoạn 1:
Nói lên lòng biết ơn của tác giả đối với những người
nghệ sĩ tạo hình của nhân dân.

Đọc thầm đoạn 2, 3

2

Kĩ thuật tạo màu của tranh làng Hồ có gì đặc biệt?
- Kĩ thuật tạo màu của tranh làng Hồ rất đặc biệt:
+ Màu đen không pha thuốc mà luyện bằng bột than của
rơm bếp, cói chiếu, lá tre mùa thu.
+ Màu trắng điệp thì làm bằng vỏ sò trộn với hồ nếp, nhấp
nhánh muôn ngàn hạt phấn.

rơm bếp
Phần ngọn của cây lúa đem phơi khô dùng làm
chất đốt

Đọc thầm đoạn 2 và 3

3

Tìm những từ ngữ ở hai đoạn cuối thể hiện sự đánh giá của
tác giả đối với tranh làng Hồ?
Những từ ngữ ở hai đoạn cuối thể hiện sự đánh giá của tác giả
đối với tranh làng Hồ là: 

+ tranh lợn có những khoáy âm dương => rất có duyên
+ tranh vẽ đàn gà con => tưng bừng như ca múa bên gà mái mẹ
+ kĩ thuật tranh => đã đạt tới sự trang trí tinh tế
+ màu trắng điệp => là một sự sáng tạo góp phần vào kho tàng
màu sắc của dân tộc trong hội họa.

4

Vì sao tác giả biết ơn những người nghệ sĩ dân gian làng Hồ?

Tác giả biết ơn những nghệ sĩ dân gian làng Hồ vì chính
họ đã sáng tạo nên kĩ thuật vẽ tranh và pha màu tinh tế,
đặc sắc.

Nội dung chính của đoạn 2,3 nói lên điều gì ?

* Ý đoạn 2,3:
 Nói lên tình yêu quê hương và kỹ thuật tinh tế của
những người nghệ sĩ tạo hình.

Qua bài văn tác giả muốn nói lên điều gì?

NỘI DUNG CHÍNH
Ca ngợi những nghệ sĩ dân gian đã tạo ra những vật
phẩm văn hóa truyền thồng đặc sắc của dân tộc và nhắn
nhủ mọi người hãy biết quý trọng, giữ gìn những nét cổ
truyền của văn hóa dân tộc.

LUYỆN ĐỌC DIỄN CẢM

TRANH LÀNG HỒ
Từ những ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh lợn, gà, chuột, ếch, tranh cây dừa,
tranh tố nữ của làng Hồ. Mỗi lẫn Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ
giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ
tạo hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cách nhìn thuần phác, càng ngắm
càng thấy đậm đà, lành mạnh, hóm hỉnh và tươi vui.
Phải yêu mến cuộc đời trồng trọt, chăn nuôi lắm mới khắc được những tranh lợn ráy có
những khoáy âm dương rất có duyên, mới vẽ được những đàn gà con tưng bừng như ca
múa bên gà mái mẹ.
Kĩ thuật tranh làng Hồ đã đạt đến sự trang trí tinh tế: những bộ tranh tố nữ áo màu,
quần hoa chanh nền đen lĩnh của một thứ màu đen rất Việt Nam. Màu đen không pha bằng
thuốc mà luyện bằng bột than của những chất liệu gợi nhắc thiết tha đến đồng quê đất
nước: chất rơm bếp, than của cói chiếu và than của lá tre mùa thu rụng lá. Cái màu trắng
điệp cũng là một sự sáng tạo góp phần vào kho tàng màu sắc của dân tộc trong hội họa.
Màu trắng ấy càng ngắm càng ưa nhìn; những hạt cát của điệp trắng nhấp nhánh muôn
ngàn hạt phấn làm tăng thêm vẻ thâm thúy cho khuôn mặt, tăng thêm sống động cho dáng
người trong tranh.
Theo Nguyễn Tuân

Nêu giọng đọc toàn bài?

GIỌNG ĐỌC

- Toàn bài: giọng vui tươi, rành mạch, thể hiện cảm xúc trân trọng
trước những bức tranh dân gian làng Hồ
- Nhấn mạnh từ ngữ ca ngợi vẻ đẹp độc đáo của bức tranh:
thích, thấm thía, nghệ sĩ tạo hình, thuần phác, đậm đà, lành mạnh,
hóm hỉnh, tươi vui, có duyên, tưng bừng, tinh tế, thiết tha, thâm
thúy, sống động.

TRANH LÀNG HỒ

Từ những ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh
lợn, gà, chuột, ếch, tranh cây dừa, tranh tố nữ của làng
Hồ. Mỗi lẫn Tết đến, đứng trước những cái chiếu bày
tranh làng Hồ giải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi thấm
thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ tạo
hình của nhân dân. Họ đã đem vào cuộc sống một cách
nhìn thuần phác, càng ngắm càng thấy đậm đà, lành
mạnh, hóm hỉnh và tươi vui.

Thi đọc diễn
cảm

Tiêu chí
1
2

Đọc đúng tiếng, đúng từ.
Ngắt nghỉ hơi đúng.

3

Cường độ, tốc độ đọc đạt
yêu cầu.

4

Giọng đọc phù hợp và diễn
cảm.

Bình thường

Tốt

Rất tốt

VẬN
DỤNG

Hãy kể thêm một số bức tranh làng hồ mà con biết?

MỘT SỐ BỨC TRANH LÀNG HỒ

Kể tên một số làng nghề truyền thống ở
Việt Nam mà em biết ?

Làng nghề bánh tráng ( Phú Hòa Đông)

Gốm sứ Lái Thiêu ( Bình Dương)

Nghề làm nón lá - Huế

Làng nghề hoa giấy Thanh Tiên thuộc xã Phú Mậu, huyện Phú Vang,
tỉnh Thừa Thiên Huế.

Lụa Vạn Phúc

Gốm sứ Đông Triều

Gốm sứ Bát Tràng

Túi cói Ninh Bình