SINH HỌC LỚP 11 NC -Tuần 3
Tiết 4, Bài 5

TRAO ĐỔI KHOÁNG VÀ NITƠ
Ở THỰC VẬT( tt)
VI. Ảnh hưởng của các nhân tố môi
trường đến quá trình trao đổi khoáng và ni tơ.
Ánh sáng: - ánh sáng có ảnh hưuởng đến quá trình hấp thụ khoáng và nitơ trên cơ sở ánh sáng liên quan chặt chẽ với quá trình quang hợp, quá trình trao đổi nước của cây.
+ Quang hợp tạo ra năng lượng và lực khử, như vậy liên quan đến quá trình hấp thụ, vận chuyển, trao đổi khoáng và nitơ.
+ Sự thoát hơi nước liên quanđến quátrình hấp thụ nước và các chất khoáng hoà tan.
2. Nhiệt độ:- Nhiệt độ của đất ảnhhưởng rất lớn đến sự hút khoáng của rễ cây.
+ Nhiệt độ ảnh hưởng tới sự hútkhoáng chủ động và hút khoáng bị động.
+ Nhiệt độ càng thấp thì tốc độ khuếch tán các chất càng giảm.
+ Khi tăng nhiệt độ ở một giới hạn nhất định làm tăng sự hấp thụ các chất khoáng và nitơ.
+ Nhiệt độ vượt quá mức tối ưu thì tốc độ hút khoáng giảm, hệ thống lông hút bị biến tính và chết.
- Nguyên nhân: Nhiệt độ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hô hấp (Quá trình sinh năng lượng, chất trung gian cung cấp cho quá trình hấp thụ chủ động các chất khoáng và nitơ).
- Cơ chế: Nhiệt độ đã ảnh hưởng chủ yếu lên quá trình trao đổi chất, quá trình liên kết giữa các phân tử trong chất nguyên sinh với các nguyên tố khoáng.
3. Độ ẩm đất
- Độ ẩm liên quan chặt chẽ với quá trình trao đổi chất khoáng và nitơ.
+ Hàm lượng nước tự do trong đất nhiều giúp cho việc hoà tan nhiều ion khoáng.
+ Các ion hoà tan dễ dàng hấp thụ theo dòng nước.
- Độ ẩm đất cao giúp cho hệ rễ sinh truưởng tốt và tăng diện tiếp xúc của rễ với các phân tử keo đất  Quá trình hút bám trao đổi các chất khoáng và nitơ giữa rễ và đất được tăng cường.
4. Độ pH của đất
-pH quyết định hàm lượng các nguyên tố khoáng trong đất
+Ảnh hưởng đến sự hấp thụ các chất khoáng hòa tan và các chất khoáng hút bám trên bề mặt keo đất.
+pH của đất =6-6.5 là phù hợp cho sự hấp thụ phần lớn các chất khoáng
+Đất chua( pH axit) thì nghèo dinh dưỡng.
* Liên hệ: Trong sản xuất nông nghiệp làm thế nào để cải tạo pH cho đất?
+ Điều chỉnh pH bằng cách bón vôi.
+ Trước khi sử dụng phân bón phải xác định độ pH của đất.
+ Chú ý đến loại phân chua sinh lí hay kiềm sinh lí để có biện pháp điều chỉnh pH của đất, nhất là sau khi thu hoạch.
5.Độ thoáng khí
Nồng độ ôxi cao hệ rễ hô hấp mạnh áp suất thẩm thấu cao rễ hút nước và các chất khoáng dễ dàng.
Nồng độ CO2 caoSự trao đổi CO2(sinh ra do hô hấp rễ) với các ion khoáng bám trên bề mặt keo đất tốt hơn.
Đất thoáng khí Cây hút khoáng và ni tơ dễ hơn.
VII. Bón phân hợp lí cho cây trồng
Lượng phân bón hợp lí
Căn cứ vào:
+ Nhu cầu dd của cây (lượng chất dd để hình thành 1 đơn vị thu hoạch).
+ Khả năng cung cấp chất dinh dưỡng của đất
+ Hệ số sử dụng phân bón (lượng phân bón cây sử dụng được/ tổng lượng phân bón).
Thực hiện lệnh trong SGK trang 26
Lượng ni tơ phải bón là:
14 x15 x 100/60=350kg ni tơ/ha
2. Thời kì bón phân
Dựa vào các quá trình sinh trưởng của mỗi loại cây trồng.
- Thời điểm cần bón phân dựa vào hình dạng, màu sắc của lá cây.
VD: Lúa mới cấy cần bón P,K giúp phát triển hệ rễ.
Lúa đẻ nhánh cần bón N để phát triển lá.
3. Cách bón phân
+ Bón lót( bón trước khi trồng)
+ Bón thúc( bón trong quá trình sinh trưởng của cây)
* Bón qua đất hoặc phun lên lá.
4. Loại phân bón
Căn cứ vào các loài cây và thời kì sinh trưởng, phát triển của cây
VD: Cây lấy củ bón nhiều P,K.
Cây lấy lá bón nhiều N.
Một số thông tin tham khảo
Một số loại phân bón lá được nhà vườn quan tâm đó là: Phân bón lá Đầu Trâu 501 thúc ra chồi ra lá, Đầu Trâu 701 thúc ra bông và Đầu Trâu 901 có tác dụng dưỡng bông giúp bông lâu tàn và có màu sắc đẹp. Tương tự nhóm sản phẩm phân bón lá Đầu Trâu 005, Đầu Trâu 007, Đầu Trâu 009 cũng có hiệu quả cao đối với tất cả các loại mai cảnh.
Mai trồng trên vườn, líp:
* Bón lót khi trồng:
Phân chuồng (phân trâu bò, tro trấu, sơ dừa…) đã qua ủ khoảng 5-10 kg/gốc, vôi bột khoảng 200-300 gr/gốc + 50-100gr lân Đầu Trâu. Toàn bộ lượng phân này được trộn đều trong hố (hoặc rãnh) trước khi trồng cây con.
Cây khoai lang: Cây lấy củ bón nhiều P,K
Củ khoai tây: Cây lấy củ bón nhiều P,K
lúa:Lúa mới cấy cần bón P,K giúp phát triển hệ rễ.

Ruộng lúa: Lúa đẻ nhánh cần bón N để phát triển lá.

cây bắp cải: Cây lấy lá bón nhiều N
Cà rốt: Cây lấy củ bón nhiều P,K
Hoa đào (em tìm hiểu xem nên trồng vào mùa nào trong năm và bón những loại phân gì? Vì sao?)
Cà phê (em tìm hiểu xem nên trồng vào mùa nào trong năm và bón những loại phân gì? Vì sao?)
Củng cố
Trả lời 5 câu hỏi trang 27 SGK.
Em nhớ
1.Học kĩ bài này.
2. Chuẩn bị bài tiếp theo( Bài thực hành)
CÔ CHÀO CÁC EM!
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!