CHÀO CÁC EM HỌC SINH!
KÍNH CHÀO
QUÝ THẦY CÔ GIÁO!
KHỞI ĐỘNG
Tại sao nói hệ sinh thái biểu hiện chức năng của một tổ chức sống ?
Tiết 46: Bài 43
TRAO ĐỔI VẬT CHẤT
TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
VD1: Một QXSV có các loài sau:
Hãy dùng mũi tên thể hiện mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài sinh vật trên?
a. Khái niệm:
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Chuỗi thức ăn là gì?
a. Khái niệm: Chuỗi thức ăn là một dãy gồm nhiều loài sinh vật có mối quan hệ dinh dưỡng với nhau và mỗi loài là một mắt xích. Trong đó, một mắt xích vừa có nguồn thức ăn là mắt xích phía trước vừa là nguồn thức ăn của mắt xích phía sau.
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Có hai chuỗi thức ăn :
Trong quần xã có những loại chuỗi thức ăn nào?
- Chuỗi thức ăn bắt đầu bằng SV tự dưỡng, sau đến động vật
ăn SV tự dưỡng, kế tiếp là động vật ăn động vật.
- Chuỗi thức ăn bắt đầu bằng SV phân giải, sau đến động vật
ăn SV phân giải, kế tiếp là động vật ăn động vật.
b. Phân loại:
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Chuỗi A:
Chuỗi B:
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Vd2: Một QXSV có các loài SV sau:
Hãy thiết lập các chuỗi thức ăn có trong QXSV trên?
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Em có nhận xét gì về các mắtxích(CâyCỏ, con thỏ,hổ) của các chuỗi thức ăn trên?
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Từ nhận xét trên, chúng ta có thể hình thành nên mối quan hệ dinh dưỡng của các sinh vật trong quần xã theo sơ đồ sau:
Lưới thức ăn là gì?
2. Lưới thức ăn:
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Lưới thức ăn là gì?
2. Lưới thức ăn:
- Lưới thức ăn là tập hợp các chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái, có những mắt xích chung .
- Mức độ phức tạp của lưới thức ăn phụ thuộc vào yếu tố nào của quần xã sinh vật?
- QXSV càng đa dạng về thành phần loài thì lưới thức ăn trong quần xã càng phức tạp (quần xã càng ổn định).
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Hãy xác định đâu là SV sản xuất, SV tiêu thụ, SV phân giải trong lưới thức ăn sau?
Bậc dinh dưỡng là gì?
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
2. Lưới thức ăn:
3. Bậc dinh dưỡng:
* Trong lưới thức ăn, tất cả các loài có cùng mức dinh dưỡng hợp thành một bậc dinh dưỡng.
- Bậc dinh dưỡng cấp 1: Sinh vật sản xuất.
* Các bậc dinh dưỡng:
- Bậc dinh dưỡng cấp 2: Sinh vật tiêu thụ bậc 1.
- Bậc dinh dưỡng cấp 3: Sinh vật tiêu thụ bậc 2.
- Bậc dinh dưỡng cao nhất: Bậc cuối cùng.
- ………..
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Sâu ăn lá ngô là sinh vật tiêu thụ bậc mấy ?
Nhái có bậc dinh dưỡng bậc mấy ?
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Hãy ghi chú tên các bậc dinh dưỡng thay cho các chữ a, b, c …
a: Bậc dinh dưỡng cấp 1
b: Bậc dinh dưỡng cấp 2
c: Bậc dinh dưỡng cấp 3
d: Bậc dinh dưỡng cấp 4
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Khái niệm:
Thế nào là tháp sinh thái?
Nghiên cứu tháp sinh thái để làm gì?
- Tháp sinh thái bao gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau. Các hình chữ nhật có chiều cao bằng nhau, chiều dài khác nhau biểu thị độ lớn của mỗi bậc dinh dưỡng.
- Người ta xây dựng các tháp sinh thái để xem xét mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.
II. THÁP SINH THÁI
2. Ý nghĩa:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Có những loại tháp sinh thái nào?
3. Phân loại
Được xây dựng dựa trên số
lượng cá thể sinh vật ở mỗi bậc
dinh dưỡng
Được xây dựng dựa trên khối
lượng tổng số của tất cả các
sinh vật trên một đơn vị diện tích
hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng
Được xây dựng dựa trên số năng
lượng được tích lũy trên một đơn vị
diện tích hay thể tích, trong một đơn
vị thời gian ở mỗi bậc dinh dưỡng.
Ưu điểm: Dễ xây dựng,
Nhược điểm: ít có giá
trị không đồng nhất, việc so sánh
không chính xác
Ưu điểm: Có giá trị cao
hơn thápSL,
Nhược điểm:Thành phần hóa học ,
giá trị năng lượng của
chất sống trong các bậc
dinh dưỡng là khác nhau
Ưu điểm: Tháp hoàn thiện nhất.
Nhược điểm: xây dựng tháp
năng lượng khá phức tạp,
đòi hỏi nhiều công sức,
thời gian
Câu 1. Trong hệ sinh thái có các loại chuỗi thức ăn nào?
A. Chuỗi thức ăn trên cạn và chuỗi thức ăn dưới nước.
B. Chuỗi thức ăn mở đầu bằng các sinh vật tự dưỡng và chuỗi thức mở đầu sinh vật phân giải mùn bã hữu cơ.
C. Chuỗi thức ăn đơn giản và chuỗi thức ăn phức tạp.
D. Chuỗi thức ăn đủ các thành phần cấu trúc và chuỗi thức ăn thiếu các thành phần cấu trúc.
LUYỆN TẬP
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
LUYỆN TẬP
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Câu 2. Cho chuỗi thức ăn:
Cỏ  Châu chấu  Ếch  Rắn  Đại bàng. Trong chuỗi thức ăn trên, rắn thuộc bậc dinh dưỡng cấp mấy?
A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
Câu 3. Quan sát một tháp sinh khối, chúng ta có thể biết được những thông tin nào sau đây?
A. Các loài trong chuỗi và lưới thức ăn.
B. Năng suất của sinh vật ở mỗi bậc dinh dưỡng.
C. Mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.
D. Quan hệ giữa các loài trong quần xã.
LUYỆN TẬP
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Cho lưới thức ăn sau đây:
VẬN DỤNG TÌM TÒI KiẾN THỨC
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Khi rắn bị tiêu diệt thì điều gì sẽ xảy ra
Học bài, trả lời câu hỏi và bài tập ở SGK, trang 194.
Nghiên cứu bài tiếp theo “CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN”.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VỀ NHÀ
TIẾT HỌC KẾT THÚC.
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH,
CHÚC QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM SỨC KHOẺ VÀ HẠNH PHÚC !