Bài 43
TRAO ĐỔI VẬT CHẤT
TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Hãy dùng mũi tên thể hiện mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài sinh vật trên?
a. Khái niệm:
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 43: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Chuỗi thức ăn là gì?
* Khái niệm: Chuỗi thức ăn là một dãy gồm nhiều loài sinh vật có mối quan hệ dinh dưỡng với nhau và mỗi loài là một mắt xích. Trong đó, một mắt xích vừa có nguồn thức ăn là mắt xích phía trước vừa là nguồn thức ăn của mắt xích phía sau.
a. Khái niệm:
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
1. Chuỗi thức ăn:
Có hai loại chuỗi thức ăn :
- Chuỗi thức ăn bắt đầu bằng SV tự dưỡng.
- Chuỗi thức ăn bắt đầu bằng SV phân giải.
b. Phân loại:
a. Khái niệm:
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
1. Chuỗi thức ăn:
2. Lưới thức ăn:
Hãy thiết lập các chuỗi thức ăn có trong QXSV trên?
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
1. Chuỗi thức ăn:
2. Lưới thức ăn:
Nón thông  xen tóc  thằn lằn  trăn.
Nón thông  xen tóc  chim gõ kiến  trăn.
Nón thông  xen tóc  chim gõ kiến  diều hâu.
Quả dẻ  sóc  diều hâu.
Quả dẻ  sóc  trăn.
Nón thông  xen tóc  chim gõ kiến  trăn.
Quả dẻ  sóc  diều hâu.
thằn lằn
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
1. Chuỗi thức ăn:
2. Lưới thức ăn:
- Tập hợp các chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái có nhiều mắt xích chung tạo thành lưới thức ăn
Khái quát về lưới thức ăn
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
1. Chuỗi thức ăn:
2. Lưới thức ăn:
- Tập hợp các chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái có nhiều mắt xích chung tạo thành lưới thức ăn
- QXSV càng đa dạng về thành phần loài thì lưới thức ăn trong quần xã càng phức tạp (quần xã càng ổn định).
Quần xã A hay B có lưới thức ăn phứt tạp hơn?
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
1. Chuỗi thức ăn:
2. Lưới thức ăn:
Nón thông  xen tóc  thằn lằn  trăn.
Quả dẻ  sóc  trăn.
3. Bậc dinh dưỡng:
Thế nào là bậc dinh dưỡng?
* Trong lưới thức ăn, tất cả các loài có cùng mức dinh dưỡng hợp thành một bậc dinh dưỡng.
- Bậc dinh dưỡng cấp 1: Sinh vật sản xuất.
- Bậc dinh dưỡng cấp 2: Sinh vật tiêu thụ bậc 1.
- Bậc dinh dưỡng cấp 3: Sinh vật tiêu thụ bậc 2….
- Bậc dinh dưỡng cao nhất: Bậc cuối cùng.
Bậc dd cấp 1 - bậc dd cấp 2 - bậc dd cấp 3 - bậc dd cấp 4….
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
II. THÁP SINH THÁI
- Tháp sinh thái bao gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau. Các hình chữ nhật có chiều cao bằng nhau, chiều dài khác nhau biểu thị độ lớn của mỗi bậc dinh dưỡng.
Thế nào là tháp sinh thái?
- Tháp sinh thái cho mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.
Nghiên cứu tháp sinh thái để làm gì?
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
I. TRAO ĐỔ VẬT CHẤT TRONG QUẦN XÃ SINH VẬT:
II. THÁP SINH THÁI
Có những loại tháp sinh thái nào?
- Tháp sinh thái bao gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau. Các hình chữ nhật có chiều cao bằng nhau, chiều dài khác nhau biểu thị độ lớn của mỗi bậc dinh dưỡng.
- Tháp sinh thái cho biết mức độ dinh dưỡng ở từng bậc và toàn bộ quần xã.
- 3 loai:

-Tháp số lượng: Được xây dựng dựa trên số lượng cá thể SV ở mỗi bậc dinh dưỡng
Tháp sinh khối : Được xây dựng dựa trên khối lượng tổng số của tất cả các SV trên 1 đơn vị diện tích hay thể tích ở mỗi bậc dinh dưỡng
- Tháp năng lượng: Hoàn thiện nhất, được xây dựng dựa trên số năng lượng được tích lũy trên 1 đơn vị diện tích hay thể tích trong 1 đơn vị thời gian ở mỗi bậc dinh dưỡng

Tháp số lượng
Tháp sinh khối
Tháp năng lượng
Câu 1. Trong hệ sinh thái có các loại chuỗi thức ăn nào?
A. Chuỗi thức ăn trên cạn và chuỗi thức ăn dưới nước.
B. Chuỗi thức ăn mở đầu bằng các sinh vật tự dưỡng và chuỗi thức mở đầu sinh vật phân giải mùn bã hữu cơ.
C. Chuỗi thức ăn đơn giản và chuỗi thức ăn phức tạp.
D. Chuỗi thức ăn đủ các thành phần cấu trúc và chuỗi thức ăn thiếu các thành phần cấu trúc.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Hãy ghi chú tên các bậc dinh dưỡng thay cho các chữ a, b, c …
a: Bậc dinh dưỡng cấp 1
b: Bậc dinh dưỡng cấp 2
c: Bậc dinh dưỡng cấp 3
d: Bậc dinh dưỡng cấp 4
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Bài 41: TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TRONG HỆ SINH THÁI
Câu3. Cho chuỗi thức ăn:
Cỏ  Châu chấu  Ếch  Rắn  Đại bàng. Trong chuỗi thức ăn trên, rắn thuộc bậc dinh dưỡng cấp mấy?
A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
3/10/2022
16
Câu 4: Trong các loại tháp sinh thái, thì loại tháp nào là hoàn thiện nhất?
Tháp sinh khối
Tháp số lượng
Tháp cấu trúc tuổi
Tháp năng lượng
A
B
C
D
Học bài, trả lời câu hỏi và bài tập ở SGK, trang 194.
Nghiên cứu bài tiếp theo “CHU TRÌNH SINH ĐỊA HÓA VÀ SINH QUYỂN”.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VỀ NHÀ
TIẾT HỌC KẾT THÚC.
!