Thứ 2, 01/7/2024
BÀI 3: TRẬT TỰ THẾ GIỚI
SAU CHIẾN TRANH LẠNH

Khởi động
Nhận diện lịch sử

Khởi động
Nêu một số hiểu biết của em về sự kiện Bức tường Béclin sụp đổ (tháng 11/1989).

+ Bức tường Béc-lin là sản phẩm - biểu tượng mạnh mẽ nhất
của Chiến tranh lạnh và biểu tượng của thế giới lưỡng cực (tự
do tư và độc tài cộng sản).
+ Ngày 9/11/1989, Bức tường Béc-lin sụp đổ sau 28 năm
được xây dựng, chấm dứt sự chia cắt nước Đức. Đông và Tây
Đức chính thức hợp nhất vào ngày 3/10/1990, trở thành nước
Cộng hòa Liên bang Đức ngày nay, đánh một dấu mốc quan
trọng trong lịch sử thế giới hiện đại.

1. Xu thế phát triển chính của thế giới sau Chiến tranh lạnh.

- Xu thế đa cực: nhiều cực, nhiều trung tâm trong quan hệ
quốc tế.
- Xu thế lấy phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng sức
mạnh tổng hợp của mỗi quốc gia.

1. Xu thế phát triển chính của thế giới sau Chiến tranh lạnh.

- Xu thế đối thoại, hợp tác trong
quan hệ quốc tế: Các nước điều
chỉnh quan hệ với nhau theo
chiều hướng hoà hoãn, đối thoại
đa dạng hoá, đa phương hóa
quan hệ quốc tế.

1. Xu thế phát triển chính của thế giới sau Chiến tranh lạnh.

- Xu thế toàn cầu hoá
diễn ra dưới sự tác động
của cách mạng khoa học
– công nghệ.

1. Xu thế phát triển chính của thế giới sau Chiến tranh lạnh.

- Biểu hiện xu thế toàn cầu
hóa
+ Sự phát triển nhanh chóng
của quan hệ thương mại
quốc tế
+ Sự phát triển và tác động
to lớn của các công ty xuyên
quốc gia.

1. Xu thế phát triển chính của thế giới sau Chiến tranh lạnh.

- Biểu hiện xu thế toàn cầu
hóa
+ Sự sáp nhập và hợp nhất
các công ty thành những tập
đoàn lớn, nhất là công ty khoa
học - kỹ thuật.

1. Xu thế phát triển chính của thế giới sau Chiến tranh lạnh.

+ Sự ra đời của các tổ chức liên kết kinh tế, thương mại, tài
chính quốc tế và khu vực (EU, IMF, WTO, APEC, ASEM…)
=> Toàn cầu hóa là xu thế khách quan không thể đảo ngược.

2. Xu thế đa cực trong quan hệ quốc tế
a. Khái niệm đa cực

- Đa cực là khái niệm chỉ trạng thái địa - chính trị toàn cầu với
nhiều trung tâm quyền lực chi phối.
+ Nhiều quốc gia, khu vực tạo ra thế cân bằng về kinh tế, chính
trị, quân sự toàn cầu.

Phân biệt trật tự đa cực với đơn cực
+ Trật tự đơn cực: do một siêu cường chi phối, dẫn dắt các quan
hệ quốc tế.

+ Trật tự đa cực: nhiều nước, nhiều trung tâm, tổ chức quốc tế
phản ánh tương quan so sánh lực lượng mới trong quan hệ quốc
tế sau Chiến tranh lạnh.

2. Xu thế đa
cực trong
quan hệ
quốc tế
b. Xu thế đa
cực

Nêu những nét chính về xu thế
đa cực trong quan hệ quốc tế từ
sau Chiến tranh lạnh?

2. Xu thế đa
cực trong quan
hệ quốc tế
b. Xu thế đa cực
- Đầu thế kỉ XXI, trật tự
thế giới từng bước
chuyển sang xu thế đa
cực, biểu hiện:

2. Xu thế đa cực trong quan hệ quốc tế
b. Xu thế đa cực

+ Mỹ suy giảm sức mạnh so với các cường quốc khác.
+ Các cường quốc Mỹ, Trung Quốc, Liên bang Nga,
Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Ấn Độ,... gia tăng
cạnh tranh sức mạnh, tầm ảnh hưởng trên các lĩnh vực
kinh tế, chính trị, quân sự, đối ngoại.

2. Xu thế đa cực trong quan hệ quốc tế
b. Xu thế đa cực

– Nhóm nước đang phát triển có xu hướng tự chủ chiến
lược về tài chính, công nghệ và an ninh – quốc phòng,
tăng cường tầm ảnh hưởng của mình, ủng hộ thế giới
đa cực.

2. Xu thế đa cực
trong quan hệ quốc
tế
b. Xu thế đa cực

- Vai trò của các trung tâm, tổ
chức kinh tế, tài chính quốc tế và
khu vực ngày càng lớn.
+ Tiêu biểu là nhóm G7,
nhóm G20, BRICS, Diễn
đàn hợp tác kinh tế Á - Âu,
Diễn đàn kinh tế châu Á Thái Bình Dương...

• Các quốc gia thành viên
BRICS tạo ra khối kinh tế
chiếm khoảng 30% quy mô
nền kinh tế toàn cầu, 26%
diện tích và hơn 43% dân
số thế giới
• Tỷ trọng đóng góp vào GDP
toàn cầu của BRICS đã vượt
qua cả nhóm G7. Trong khi
tỷ trọng của G7 giảm xuống
30% thì hiện 5 nước BRICS
đóng góp 31,5%.

2. Xu thế đa cực trong quan hệ quốc tế
b. Xu thế đa cực

– Trong một thế giới đa cực, các quốc gia vừa cạnh
tranh vừa hợp tác nhằm vươn lên và khẳng định vị thế
của mình.
- Xu thế đa cực đem lại những thời cơ lớn nhưng cũng
tạo ra không ít thách thức cho các nước.