TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH NHÂM
TẬP ĐỌC - LỚP 5

Tuần 21: Trí dũng song toàn

Khởi động
Đây là địa danh nào?

Làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội.

Nhà thờ Thám hoa Giang Văn Minh ở làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội.

Tập đọc
Trí dũng song toàn

Theo ĐINH XUÂN LÂM – TRƯƠNG HỮU QUÝNH và TRUNG LƯU

Luyện
đọc

Trí dũng song toàn
Mùa đông năm 1637, thám hoa Giang Văn Minh được vua Lê Thần Tông cử đi sứ Trung Quốc.
Chờ rất lâu mà vẫn không được vua nhà Minh cho tiếp kiến, ông vờ khóc lóc rất thảm thiết. Vua
Minh liền hạ chỉ mời ông đến hỏi cho ra lẽ.
Thám hoa vừa khóc vừa than rằng:
- Hôm nay là ngày giỗ cụ tổ năm đời của thần, nhưng thần không có mặt ở nhà để cúng giỗ.
Thật là bất hiếu với tổ tiên!
Vua Minh phán:
- Không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời. Sứ thần khóc lóc như vậy thật không phải lẽ!
Giang Văn Minh nghe vậy, bèn tâu:
- Vậy, tướng Liễu Thăng tử trận đã mấy trăm năm, sao hằng năm nhà vua vẫn bắt nước tôi cử
người mang lễ vật sang cúng giỗ?
Biết đã mắc mưu sứ thần, vua Minh vẫn phải nói:
- Từ nay trở đi, nước ngươi không phải góp giỗ Liễu Thăng nữa.
Từ đó, nước ta mới thoát khỏi nạn mỗi năm cống nạp một tượng vàng để đền mạng Liễu
Thăng.

Lần khác, khi Giang Văn Minh vào yết kiến, vua Minh sai một đại thần ra vế đối:
- Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc.
Biết họ ngạo mạn nhắc chuyện Mã Viện dẹp cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng, Giang Văn Minh
cứng cỏi đối lại ngay:
- Bạch Đằng thuở trước máu còn loang.
Thấy sứ thần Việt Nam dám lấy việc quân đội cả ba triều đại Nam Hán, Tống và Nguyên đều
thảm bại trên sông Bạch Đằng để đối lại, vua Minh giận quá, sai người ám hại ông.
rằng:

Thi hài Giang Văn Minh được đưa về nước. Vua Lê Thần Tông đến tận linh cữu ông, khóc
- Sứ thần không làm nhục mệnh vua, xứng đáng là anh hùng thiên cổ.

Điếu văn của vua Lê còn có câu: “Ai cũng sống, sống như ông, thật đáng sống. Ai cũng chết,
chết như ông, chết như sống.''
Theo ĐINH XUÂN LÂM – TRƯƠNG HỮU QUÝNH và TRUNG LƯU

Chia đoạn
Đoạn 1. Từ đầu … cho ra lẽ.
Đoạn 2. Thám hoa … đền mạng Liễu Thăng.
Đoạn 3. Lần khác … sai người ám hại ông.
Đoạn 4. Còn lại

Luyện đọc
Từ

Câu

Liễu Thăng
cống nạp

Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc.

linh cữu

Bạch Đằng thuở trước máu còn loang.

thuở trước

Trí dũng song toàn

dz
Vừa mưu trí vừa
dũng cảm.

Thám hoa

Người đỗ thứ ba (sau trạng
nguyên, bảng nhãn) trong kì thi
Đình được tổ chức sau kì thi tiến
sĩ thời xưa.

Giang Văn Minh
(1573 – 1638)
đại thần triều Lê
dz

Sinh ra ở xã Mông Phụ, tổng Cam Giá,
huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc
xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội).

Nhà thờ Thám hoa Giang Văn Minh tại xã Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội

Cổng vào nhà thờ Thám hoa Giang Văn Minh.

Đền thờ Thám hoa Giang Văn Minh.

Liễu Thăng
Tướng nhà Minh, năm 1427 bị
nghĩa quân Lam Sơn phục kích
giết chết ở ải Chi Lăng (nay
thuộc tỉnh Lạng Sơn).
dz

Đồng trụ
Tương truyền là cây
cột đồng do Mã Viện,
tướng nhà Hán, dựng
ở biên giới sau khi đàn
áp cuộc khởi nghĩa của
Hai Bà Trưng.
dz

Theo truyền thuyết, đây là đỉnh núi Lam Thành
nơi chôn “đồng trụ” của Mã Viện ở Hưng Nguyên, Nghệ An.

Luyện đọc nhóm
TIÊU CHÍ

Bình thường

Tốt

Rất tốt

Đọc đúng tiếng, đúng từ,
lưu loát, mạch lạc.

1

2

3

Ngắt, nghỉ hơi đúng ở các
dấu câu, cụm từ rõ nghĩa.

1

2

3

Cường độ đọc, tốc độ đọc
đạt yêu cầu.

1

2

3

Tìm hiểu
bài

Đọc thầm đoạn 2 và trả lời câu hỏi:

Câu 1: Sứ thần Giang Văn Minh làm cách nào để
vua nhà Minh bãi bỏ lễ "góp giỗ Liễu Thăng"?
Ông vờ khóc than vì không có mặt ở nhà để cúng giỗ cụ tổ năm đời.
Vua Minh phán: Không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời.
Giang Văn Minh tâu luôn: Vậy, tướng Liễu Thăng tử trận đã mấy trăm
năm, sao hằng năm nhà vua vẫn bắt nước tôi cử người mang lễ vật sang
cúng giỗ?
Vua Minh biết đã mắc mưu đành phải tuyên bố bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng.

Đọc thầm đoạn 3 và trả lời câu hỏi:

Câu 2: Nhắc lại nội dung cuộc đối đáp giữa ông
Giang Văn Minh với đại thần nhà Minh?
Đại thần nhà Minh ra vế đối: Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc.
Ông đối lại ngay: Bạch Đằng thuở trước máu còn loang.

- Đại thần
nhàcủa
Minh
cuộc
khởiám
nghĩa
Câu đối
đạingạo
thầnmạn
nhà lấy
Minh
muốn
chỉ Hai
điềuBà
gì?Trưng
để hạ nhục
nước
ta.lấy sự kiện nào để đối lại?
Ôngdanh
GiangdựVăn
Minh
- Giang Văn Minh lấy việc quân đội của ba triều đại Nam Hán,
Tống và Nguyên đều thảm hại trên Sông Bạch Đằng để đối lại.

Đọc thầm đoạn 2 và 3 và trả lời câu hỏi:
Câu 3: Vì sao vua nhà Minh sai người ám hại ông
Giang Văn Minh?

Vua Minh mắc mưu Giang Văn Minh, phải bỏ lệ góp giỗ
Liễu Thăng nên căm ghét ông. Nay thấy Giang Văn Minh không
những không chịu nhún nhường trước câu đối của đại thần
trong triều, còn dám lấy việc quân đội cả ba triều đại Nam Hán,
Tống, Nguyên đều thảm bại trên sông Bạch Đằng để đối lại nên
giận quá, sai người ám hại.

Câu 4: Vì sao có thể nói ông Giang Văn Minh là người
trí dũng song toàn?
Vì Giang Văn Minh vừa mưu trí vừa bất khuất:
- Giữa triều đình nhà Minh, ông biết dùng mưu để vua
nhà Minh buộc phải bỏ lệ góp giỗ Liễu Thăng cho
nước Việt.
- Để giữ thể diện và danh dự đất nước, ông dũng cảm,
không sợ chết, dám đối lại một vế đối tràn đầy lòng tự
hào dân tộc.

Bài văn ca ngợi sứ thần Giang
Văn Minh trí dũng song toàn,
bảo vệ được quyền lợi và danh
dự của đất nước khi đi sứ nước
ngoài.

Luyện đọc
diễn cảm

Chờ rất lâu mà vẫn không được vua nhà Minh cho tiếp kiến, ông vờ
khóc lóc rất thảm thiết. Vua Minh liền hạ chỉ mời ông đến hỏi cho ra lẽ.
Thám hoa vừa khóc vừa than rằng:
- Hôm nay là ngày giỗ cụ tổ năm đời của thần, nhưng thần không có
mặt ở nhà để cúng giỗ. Thật là bất hiếu với tổ tiên!
Vua Minh phán:
- Không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời. Sứ thần khóc lóc như
vậy thật không phải lẽ !
Giang Văn Minh nghe vậy, bèn tâu:
- Vậy, tướng Liễu Thăng tử trận đã mấy trăm năm, sao hằng năm nhà
vua bắt nước tôi cử người mang lễ vật sang cúng giỗ?

Luyện đọc diễn cảm
TIÊU CHÍ

Bình thường

Tốt

Rất tốt

Đọc đúng tiếng, đúng từ,
lưu loát, mạch lạc.

1

2

3

Ngắt, nghỉ hơi đúng ở các
dấu câu, cụm từ rõ nghĩa.

1

2

3

Cường độ đọc, tốc độ đọc
đạt yêu cầu.

1

2

3

Đánh giá
mục tiêu
1

2

Đọc trôi chảy, diễn cảm, phân biệt được
giọng của các nhân vật trong bài.

Hiểu được ý nghĩa của bài.

Dặn dò
Luyện đọc bài “Trí dũng song toàn”.

Chuẩn bị bài sau: “Tiếng rao đêm”.

Chúc các con
học tốt
See you next time!