MỜI CÁC EM XEM ĐOẠN PHIM SAU VÀ NÊU CẢM
NHẬN

TRI THỨC NGỮ VĂN

I

TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

II

SỐ TỪ VÀ PHÓ TỪ

I

TRUYỆN KHOA HỌC VIỄN TƯỞNG

1. Khái niệm
Truyện khoa học viễn tưởng là
những tác phẩm mà ở đó, tác giả tưởng
tượng, hư cấu dựa trên thành tựu của khoa
học và công nghệ. Truyện khoa học viễn
tưởng rất ít khi chứa các yếu tố thần kì,
siêu nhiên mà luôn dựa trên những kiến
thức hoặc lí thuyết khoa học tại thời điểm
tác phẩm ra đời.

1. Ubik – Tác giả Philip K. Dick
2. Dune – Tác giả Frank Herbert
3. Labyrinths – Tác giả Jorge Luis Borges
4. Fahrenheit 451 – Tác giả Ray Bradbury
5. Neuromancer -Tác giả William Gibson

ĐỀ TÀI

CỐT TRUYỆN

SỰ KIỆN

NHÂN VẬT

TÌNH HUỐNG

BỐI CẢNH

ĐỀ TÀI
Đề tài của truyện khoa học viễn tưởng thường gắn với các lĩnh
vực khoa học như công nghệ tương lai, du hành vũ trụ, người
ngoài hành tinh, khám phá đại dương và lòng Trái Đất,...
Ví dụ:
Đề tài của tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới
đáy biển (Giuyn Véc-nơ) là câu chuyện
khám phá đại dương đầy bí ẩn.

SỰ KIỆN
Sự kiện trong truyện khoa học viễn tưởng có thể bắt đầu từ sự
kiện có thật; từ đó, nhà văn hình dung, tưởng tượng ra câu
chuyện.
Ví dụ:
Từ việc bắt đầu có tàu ngầm thô sơ, Véc-nơ đã
tưởng tượng ra con tàu No-ti-lớt (Nautilus) có
đặc điểm như một tàu ngầm hiện đại.

TÌNH HUỐNG
Tình huống trong truyện khoa học viễn tưởng thường
đột ngột, bất ngờ, có phần li kì, mạo hiểm,...
Ví dụ:
Tình huống trong văn bản Bạch tuộc (trích
tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới đáy biển) của
Véc-nơ là khi tàu No-ti-lớt gặp đàn bạch
tuộc khổng lồ và diễn biến của cuộc chiến
đấu chống lại chúng.

CỐT TRUYỆN
Cốt truyện trong tác phẩm khoa học viễn tưởng thường gắn
với các sự kiện khoa học và công nghệ; với những sự kiện
“đi trước thời gian”, những tình huống táo bạo, bất ngờ;...
Ví dụ:
Cốt truyện của Hai vạn dặm dưới đáy biển là câu chuyện kể
về hàng loạt sự kiện phiêu lưu, mạo hiểm của đoàn thủy thủ
và những nhà khoa học trên tàu ngầm No-ti-lớt.

NHÂN VẬT
Nhân vật trong truyện khoa học viễn tưởng thường là những
con người thông thái (nhà khoa học, nhà phát minh, sáng
chế,...) trong các lĩnh vực (đề tài) mà tác phẩm đề cập.
Ví dụ:
Các nhân vật trong Hai vạn dặm dưới đáy biển là
Giáo sư A-rôn-nác (Aronnax) – người say mê
khám phá sinh vật biển; thuyền trưởng Nê-mô
(Nemo) – chủ nhân của con tàu bí ẩn No-ti-lớt;...

BỐI CẢNH
Bối cảnh trong truyện khoa học viễn tưởng thường gắn với đề
tài của truyện.
Ví dụ:
Câu chuyện trong tiểu thuyết Hai vạn
dặm dưới đáy biển diễn ra trong nhiều
ngày, nhiều thời điểm, ở một không gian
biển cả rộng lớn (hai vạn dặm), hoành
tráng và bí hiểm.

II

1. Số từ

SỐ TỪ VÀ PHÓ TỪ

II

SỐ TỪ VÀ PHÓ TỪ

1. Số từ
- Có mấy bạn nhỏ trong hình?
- Bạn nữ buộc tóc đứng vị trí thứ mấy trong
hình?
- Có ba bạn nhỏ trong hình
- Bạn nữ buộc tóc đứng thứ ba

1. Số từ
- Khái niệm: là những từ chỉ số lượng hoặc thứ tự của
sự vật.
- Về vị trí:
+ Khi biểu thị số lượng sự vật, số từ đứng trước danh từ: ba
tầng, năm canh...
+ Khi biểu thị thứ tự, số từ đứng sau danh từ: tầng ba,
canh bốn…
- Ví dụ: “Canh bốn canh năm vừa chợp mắt
Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh”

II

SỐ TỪ VÀ PHÓ TỪ

2. Phó từ
- Khái niệm: là những từ chuyên đi kèm danh từ, động từ,
tính từ hoặc đại từ để bổ sung các ý nghĩa cho danh từ, động
từ, tính từ hoặc đại từ.
- Phân loại:
+ Phó từ đứng trước động từ, tính từ có tác dụng làm rõ nghĩa liên
quan đến đặc điểm, hành động, trạng thái…
+ Phó từ đứng sau động từ, tính từ có tác dụng bổ sung nghĩa…

Ý nghĩa bổ sung

Vị trí so với động từ, tính từ
Đứng trước

Số ít hoặc số nhiều

Mỗi, các, những

Cầu khiến

Hãy, đừng…

Thời gian

Đang, đã…

Mức độ

Rất, hơi, lắm…

Sự tiếp diễn

Vẫn, cứ…

Sự diễn ra đồng thời, tương tự

Đều, cũng…

Sự khẳng định, phủ định

Có, không, chẳng…

Tính thường xuyên, liên tục hay gián
đoạn, bất ngờ

Thường, luôn,
bỗng…

Đứng sau

Sự hoàn thành, kết quả

Xong, rồi, ra…

Sự lặp lại

Lại, đi…

Tìm phó từ trong các câu sau. Cho biết chúng đi kèm từ loại
nào và bổ sung ý nghĩa gì cho từ trung tâm.
Ví dụ
Bởi vì chúng tôi rất chăm chỉ
nên công việc hoàn thành nhanh
Trời vẫn mưa lớn, nước đang lên
nhanh
Đừng rẽ trái, bên đó có chốt
giao thông.
Nó vẫn đang chạy rất nhanh y
như một thằng mất trí vậy.

Phó từ

Đi kèm loại từ

Ý nghĩa bổ sung
cho từ trung tâm

Ví dụ
Bởi vì chúng tôi rất chăm
chỉ nên công việc hoàn
thành nhanh
Trời vẫn mưa lớn, nước
đang lên nhanh
Đừng rẽ trái, bên đó có
chốt giao thông.
Nó vẫn đang chạy rất
nhanh y như một thằng
mất trí vậy.

Phó từ

Rất
Vẫn
Đừng
Vẫn

Đi kèm
loại từ

Ý nghĩa bổ sung cho từ
trung tâm

Tính từ

Bổ sung mức độ sự việc
cho từ trung tâm: chăm chỉ

Động từ

Bổ sung ý nghĩa chỉ sự tiếp
diễn tương tự đang diễn ra

Động từ

Bổ sung ý nghĩa với mục
đích cầu khiến

Động từ

Bổ sung ý nghĩa chỉ sự tiếp
diễn tương tự đang diễn ra

Yêu cầu: đặt câu có chứa số từ và phó
từ với nội dung liên quan đến bức
hình.