BÀI 1: CÂU CHUYỆN VÀ ĐIỂM NHÌN
TRONG TRUYỆN KỂ

TRI THỨC
NGỮ VĂN

Hoạt Động: Khám Phá Tri Thức Ngữ Văn
 Dựa vào nội dung phần Tri thức ngữ văn, em hãy cho biết:
 Truyện ngắn hiện đại là gì?
 Khái niệm điểm nhìn trong truyện kể là gì? Các câu chuyện kể có
thể được nhìn theo những điểm nhìn nào.

1. Truyện Ngắn Hiện Đại
 Là thể loại tự sự cỡ nhỏ, ở đó, sự ngắn gọn được nhìn nhận là một đặc trưng
nổi bật, phản ánh nét riêng của tư duy thể loại.
 Thường chỉ xoay quanh một, hai tình huống diễn ra trong khoảng thời gian,
không gian hạn chế.
 Do dung lượng bị giới hạn, truyện ngắn đòi hỏi sự chắt lọc, dồn nén của các
chi tiết và việc vận dụng các bút pháp chấm phá trong trần thuật.

2. Câu Chuyện Và Truyện Kể
Câu chuyện là nội dung của tác phẩm tự sự bao gồm nhân vật, bối
cảnh và sự kiện được sắp xếp theo trật tự thời gian.
 Truyện kể gắn liền với câu chuyện nhưng không đồng nhất: gồm các
sự kiện được tổ chức theo mạch kể của văn bản tự sự, gắn liền với vai
trò của người kể chuyện, hệ thống điểm nhìn.

3. Điểm Nhìn Trong Truyện Kể
 Điểm nhìn được hiểu là vị trí để quan sát, trần thuật đánh giá của
người kể chuyện.
 Phân loại điểm nhìn trong tác phẩm tự sự: điểm nhìn của người
kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật được kể; điểm nhìn bên
ngoài ; điểm nhìn bên trong ; điểm nhìn không gian và điểm nhìn
thời gian.

Hoạt Động: Khám Phá Tri Thức Ngữ Văn
 Dựa vào nội dung phần Tri thức ngữ văn, em hãy cho biết: Trong
truyện hiện đại lời người kể chuyện và lời nhân vật được xác định
bằng cách nào?

4. Lời Người Kể Chuyện Và Lời Nhân Vật
 Lời người kể chuyện gắn với ngôi kể, điểm nhìn, ý thức và giọng điệu của người kể
chuyện. Chức năng: miêu tả, trần thuật, đưa ra những phán đoán, đánh giá đối với
đối tượng miêu tả, trần thuật cũng như định hướng việc hình dung, theo dõi mạch kể
của người đọc.
 Lời nhân vật là ngôn ngữ độc thoại hay đối thoại gắn với ý thức, quan điểm, giọng
điệu của chính nhân vật.

4. Lời Người Kể Chuyện Và Lời Nhân Vật
 Nhận xét:
Trong văn bản tự sự, đặc biệt ở các thể loại tự sự hiện đại, lời người kể chuyện và
lời nhân vật có khả năng kết nối, cộng hưởng, giao thoa với nhau tạo nên một số
hiện tượng đặc biệt về lời văn như lời nửa trực tiếp (lời của người kể chuyện như
tái hiện ý thức, giọng điệu của nhân vật), lời độc thoại nội tâm (tái hiện lời nói bên
trong nhân vật), lời nhại (lời mô phỏng quan điểm, ý thức của nhân vật với chủ ý
mỉa mai hay bông đùa,...)

Hoạt Động: Khám Phá Tri Thức Ngữ Văn
 Dựa vào nội dung phần Tri thức ngữ văn, cho biết: Phân biệt ngôn
ngữ nói và ngôn ngữ viết? Lấy ví dụ về ngôn ngữ nói và ngôn ngữ
viết trong cuộc sống hàng ngày mà em biết.

5. Ngôn Ngữ Nói Và Ngôn Ngữ Viết
a. Ngôn ngữ nói
 Là ngôn ngữ âm thanh được tiếp nhận bằng thính giác.
 Gắn liền với hoạt động giao tiếp của con người trong đời sống
thường nhật như trò chuyện ở gia đình, nhà trường, nhà máy,
công sở,...; phát biểu giờ học, cuộc họp, hội thảo; trao đổi khi
mua bán ở chợ, siêu thị;...
Ví dụ: tin nhắn qua điện
thoại, lời khai,...

5. Ngôn Ngữ Nói Và Ngôn Ngữ Viết
b. Ngôn ngữ viết
 Là ngôn ngữ được thể hiện bằng chữ viết, được dùng trong
sách báo, văn bản hành chính, thư từ,...
 Tồn tại trong các văn bản xuất hiện dưới nhiều hình thức vật
thể khác nhau: bản viết tay, bản đánh máy, bản in, bản chữ nổi
dành cho người khiếm thị,......

Cảm Ơn !