Tiết 8+9:
Văn bản
Trong lòng mẹ
_Nguyên Hồng_
(Trích Những ngày thơ ấu)
I.Tìm hiểu chung
1.Tác giả
a) Cuộc đời
Tuổi thơ cơ cực, cay đắng.
Ông đa tài, sáng tác được nhiều thể loại nhưng thành công nhất ở thể loại văn xuôi.
Giọng văn chân thực, dạt dào cảm xúc và thấm đượm tình thương.
Nguyên Hồng (1918–1982)
b) Sự nghiệp sáng tác
Ông là nhà văn của phụ nữ và trẻ em.
Ông để lại trên 40 tác phẩm với nhiều thể loại: tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, bút ký,...
1
2
I.Tìm hiểu chung

Tác phẩm tiêu biểu
2. Tác phẩm 
a, Xuất xứ
- Hồi kí "Những ngày thơ ấu" (1938) ghi lại quãng đời tuổi thơ cay đắng của tác giả.
- Đoạn trích "Trong lòng mẹ"   thuộc chương IV của tác phẩm 


b, Thể loại

- Hồi kí (tự truyện) là thể văn ghi chép lại những biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là người kể, chứng kiến hay tham gia.
c, Bố cục
- Chia làm 2 phần
Đoạn 1:
Từ đầu đến "người ta hỏi đến chứ"
Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng ; ý nghĩ, tình cảm của bé Hồng đối với mẹ.
Đoạn 2:
Còn lại
Cuộc gặp gỡ bất ngờ của bé Hồng với mẹ
Em hãy điền vào phiếu học tập sau:
Em hãy điền vào phiếu học tập sau:
II. Đọc hiểu văn bản
1. Cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng
a, Cảnh ngộ của bé Hồng
- Bé Hồng là kết quả của cuộc hôn nhân không tình yêu
- Lớn lên trong gia đình không hạnh phúc.Bố mất, mẹ đi tha hương, Hồng sống bơ vơ giữa sự ghẻ lạnh cay nghiệt của họ hàng

=> Cô độc, bất hạnh, luôn khát khao tình yêu thương của mẹ



b, Cuộc trò chuyện của bé Hồng và bà cô

- Quan hệ : cô ruột của bé Hồng.
Cuộc trò chuyện bà cô đã có những lời nói cử chỉ thế nào?
Bé Hồng đã phản ứng ra sao?
- Mục đích:
Châm chọc, nhục mạ, cố ý reo rắc hoài nghi để Hồng khinh miệt mẹ.
- Nghệ thuật:
Tương phản, tăng cấp, lời văn dồn dập, sử dụng liên tục các ĐT mạnh, hình ảnh so sánh thể hiện sinh động, chân thực diễn biến tình cảm của bé Hồng

=> Bản chất bà cô là người đàn bà độc ác, lạnh lùng, thâm hiểm, xấu xa.
-> Tác giả vạch trần, tố cáo, phê phán hạng người tàn nhẫn đến khô héo cả tình máu mủ trong xã hội thực dân nửa phong kiến

 Bé Hồng thông minh, nhạy cảm, tâm hồn sáng trong và giàu tình yêu thương mẹ,có niềm tin mãnh liệt vào mẹ
Những đặc sắc nghệ thuật được nhà văn sử dụng trong truyện?
-> Phương thức tự sự + miêu tả + biểu cảm
-> Nghệ thuật xây dựng nhân vật cử chỉ lời nói tâm trạng. Phép tương phản đối lập, tăng cấp
Những đặc sắc nghệ thuật ấy
làm nổi bật ND gì của đoạn truyện?
=> Làm nổi bật tính cách tàn nhẫn của bà cô, khẳng định tình mẫu tử trong sáng cao cả của bé Hồng.
Câu 1: Nhà văn Nguyên Hồng sáng tác ở thời kì nào?
A. Sau Cách mạng tháng Tám
B. Trước Cách mạng tháng Tám
C. Trước và sau Cách mạng tháng Tám
D. Sáng tác trong thời gian từ năm 1918 – 1982.
X

X
X
Câu 2: Đoạn trích “Trong lòng mẹ” thuộc chương mấy của tác phẩm “Những ngày thơ ấu”?
B. Chương V
C. Chương VI
A. Chương IV
D. Chương VII
X

X
X
Câu 3: “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng được viết theo thể loại nào?
A. Bút kí
C. Truyện ngắn
B. Hồi kí
D. Tiểu thuyết
X

X
X
Câu 4: Từ "kịch" trong câu "Nhưng, nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp" (Trong lòng mẹ, Nguyên Hồng) có thể hiểu như thế nào?
A. Người cô cười như diễn viên.
B. Người cô thích khôi hài.
D. Người cô cố che giấu tâm trạng thực.
C. Người cô diễn kịch.
X

X
X
Bài tập về nhà
Em hãy chọn một nhân vật mà em thấy ấn tượng nhất trong đoạn trích “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng và viết đoạn văn từ 7 – 10 câu trình bày cảm nhận của em về nhân vật đó.