Cả lớp cùng nghe bài “Lòng mẹ” và nêu cảm nhận của em về bài hát nhé!
Những mảnh đời bất hạnh khi không có cha mẹ
Giáo viên: Nguyễn Thị Hạnh
Tiết 5,6 văn bản:Trong lòng mẹ
- Nguyên Hồng -
1.Đọc văn bản.
Nhà văn Nguyên Hồng (1918 – 1982)
a. Tác giả
Em hãy nêu những hiểu biết của mình về nhà văn Nguyên Hồng.
a. Tác giả
Quê quán: sinh ra ở Nam Định nhưng sống chủ yếu ở Hải Phòng
Cuộc đời: Khổ cực, vất vả
 Ông gần gũi với người lao động, hiểu và thông cảm với họ
Sự nghiệp: Là cây bút đặc sắc và độc đáo của VHVN hiện đại.
a. Tác giả
Phong cách nghệ thuật: Là nhà văn của phụ nữ, nhi đồng và những người cùng khổ.
Tác phẩm chính: Bỉ Vỏ, Những ngày Thơ ấu, Cửa Biển, Tập thơ Trời xanh và nhiều tập truyện ngắn khác
b. Tác phẩm
Những ngày thơ ấu là tập hồi ký kể về tuổi thơ cay đắng của tác giả, gồm 9 chương. Đoạn trích Trong lòng mẹ thuộc chương 4
2. Tìm hiểu văn bản:
Tìm hiểu chung văn bản
Đọc – tóm tắt- tìm hiểu chú thích.
+ Đọc
+Tóm tắt.
Chú bé Hồng sinh ra là kết quả của cuộc hôn nhân miễn cưỡng không có tình yêu : Người bố nghiện ngập người mẹ trẻ trung luôn khao khát tình yêu thương song đành chôn vùi tuổi xuân bên người chồng nghiệp ngập. Cuối cùng người bố chết, người mẹ bỏ lại hai anh em Hồng để đi “tha hương cầu thực” trong sự ghẻ lạnh của họ hàng. Còn bà cô bên nội thì luôn gieo rắc vào đầu chú bé những rắp tâm tanh bẩn để chú cũng hoài nghi và ghét bỏ người mẹ của mình. Nhưng Hồng không những không ghét mẹ mà còn hiểu, thông cảm cho mẹ, lại còn ghét những cổ tục đã đày đọa me.Chiều hôm ấy khi vừa tan học thoáng thấy bóng người ngồi trên xe kéo giống mẹ, chú liền gọi theo với giọng bối rối. Khi người mẹ quay đầu lại Hồng chạy đến sà vào lòng mẹ, hai mẹ con cùng sụt sùi hỏi thăm nhau. Khi ở trong lòng mẹ chú chẳng còn mảy may nghĩ đến những lời nói thâm độc của bà cô nữa.
+Tìm hiểu chú thích
* .Tìm hiểu chung văn bản
Thể loại: .....................
PTBĐ:............................
Ngôi kể........................
Bố cục:...........................
*. Tìm hiểu chung văn bản
Thể loại: Hồi kí (tự truyện)
Hồi kí là thể văn ghi chép, kể lại những hồi ức, biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia, chứng kiến
-Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp biểu cảm và miêu tả.
Bố cục: 2 phần
P1.Từ đầu hỏi đến chứ: Cuộc trò chuyện giữa bé Hồng và bà cô
P2.Còn lại: Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng mẹ.
b.Tìm hiểu chi tiết văn bản
Đọc thầm văn bản một lần nữa về kể tên các nhân vật xuất hiện trong tác phẩm. Nêu một số cảm nhận chung của em về từng nhân vật
b1- Nhân vật bà cô




? Tìm các chi tiết miêu tả lời nói , thái độ ,cử chỉ của bà cô trong cuộc đối thoại với bé Hồng ?( chú ý 5 cuộc thoại )
* Là người giả dối, trơ trẽn, cổ hủ, có tâm địa độc ác, lạnh lùng, tàn nhẫn ( Đai diện cho những định kiến cổ hủ, độc ác của đám thị dân tiểu tư sản trong xã hội bấy giờ)
- Tác giả: lên án, tố cáo ( Giá trị nhân đạo)
b2. Chú bé Hồng
01.单击此处添加标题
*. Hoàn cảnh
Nêu hoàn cảnh của chú bé Hồng
Mồ côi cha, mẹ phải tha hương cầu thực  Sống trong sự thiếu thốn tình cảm và sự chăm chút, che chở
Sống với người cô cay nghiệt, hẹp bụng
Hồng phải gắng sức chịu đựng, kìm nén
 Tuổi thơ bất hạnh
? Phản ứng tâm lí của bé Hồng khi nghe bà cô xúc phạm tới mẹ mình ?
Hoàn thiện bảng sau :
+ NT: Giọng văn dạt dào cảm xúc
Miêu tả tâm lí: tinh tế, tài tình theo chiều tăng tiến, đối lập( với bà cô)
* Tình yêu thương mẹ , sự thấu hiểu cảm thông sâu sắc của chú bé Hồng với mẹ
* Với người mẹ
Thoáng thấy bóng người giống mẹ
Vừa được ngồi lên xe cùng mẹ
Khi được ngồi trong lòng mẹ
Đuổi theo
Gọi bối rối
Tự đưa ra giả thiết nếu người đó không phải là mẹ
Ríu cả chân
Cứ thế nức nở
Ngắm nghía mẹ
Đắm chìm trong hạnh phúc và kỉ niệm
Quên đi tất cả những cay độc, buồn tủi
Tuy bé Hồng có số phận cay đắng, đau khổ nhưng có lòng yêu thương, sự kính trọng và niềm tin mãnh liệt về người mẹ của mình.
Nêu cảm nhận về tình cảm của chú bé Hồng với mẹ qua những ý nghĩ, cảm xúc trên
 Đoạn trích là bài ca về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
* Vài nét về thể loại hồi kí:
- Hồi kí là thể văn ghi lại những truyện có thật đã xảy ra trong cuộc đời nhân vật, thường đó là tác giả.
- Dấu ấn hồi kí trong đoạn trích được thể hiện qua các câu văn như: "Tôi đã bỏ.... đi rồi", "Gần đến ngày giỗ ... vẫn chưa về"...
- Dấu ấn hồi kí khiến cho tình cảm, cảm xúc của nhân vật (chú bé Hồng) được thể hiện một cách chân thành, xúc động
*
Tổng kết
Sâu sắc và tinh tế trong việc diễn tả tâm lí nhân vật.
PTBĐ: Kết hợp khéo léo giữa kể, tả, biểu cảm
Đoạn trích tiêu biểu cho bút pháp đậm chất trữ tình của văn Nguyên Hồng
NGHỆ THUẬT
Câu chuyện của người mẹ âm thầm chịu đựng những thành kiến…
Lòng yêu thương mẹ, nỗi khát khao sự ấm áp của tình mẹ thiêng liêng cao đẹp của bé Hồng.
Tình mẫu tử là tình cảm thiêng liêng, không thể thiếu đối với mỗi chúng ta.
NỘI DUNG
Con người thật, đầy bản lĩnh của Nguyên Hồng ngay từ thuở ấu thơ.
Luyện tập
- Lật mảnh ghép -
- Lật mảnh ghép -
Luật chơi
- GV đưa ra 7 ô chữ tương ứng với 7 câu hỏi
- Mỗi câu hỏi đúng tương ứng với 1 miếng ghép được mở ra
- Mở hết miếng ghép sẽ ra được từ khóa
Câu hỏi 1:
Cho biết vài nét về tác giả Nguyên Hồng.
T
Câu hỏi 2: Nhân vật người cô trong truyện là người như thế nào?
T
R
Câu hỏi 3: Em hiểu thế nào là hồi kí?
T
R
Ữ
Câu hỏi 4: Khi được ngồi trong lòng mẹ, bé Hồng có cảm xúc như thế nào?
T
R
Ữ
T
Câu hỏi 5: Khi nghe lời trò chuyện của bà cô, bé Hồng có cảm giác như thế nào?
T
R
Ữ
T
Ì
Câu hỏi 6:
"Trong lòng mẹ" trích từ tác phẩm nào?
T
R
Ữ
T
Ì
N
Câu hỏi 7:
Nêu một vài sáng tác của Nguyên Hồng.
T
R
Ữ
T
Ì
N
H
Có ý kiến cho rằng: “Ở chương Trong lòng mẹ, có thể thấy chất trữ tình thấm đượm ở nội dung câu chuyện được kể; ở những cảm xúc căm giận, xót xa và yêu thương đều thống thiết đến cao độ và ở cách thể hiện (giọng điệu, lời văn …) của tác giả”.
- Làm việc theo nhóm để tìm hiểu chất trữ tình trong văn bản được thể hiện ở các phương diện sau:
+ Nhóm 1, 2: Tình huống và nội dung câu chuyện
+ Nhóm 3, 4: Dòng cảm xúc phong phú của chú bé Hồng
+ Nhóm 5, 6: Sự kết hợp các PTBĐ; các hình ảnh thể hiện tâm trạng, cách so sánh; lời văn; …
- Nêu nhận xét của em về ý kiến trên
HD tự học ở nhà
Tạm biệt các em