TRƯỜNG TH, THCS VÀ THPT LÊ QUÝ ĐÔN
BÌNH THUẬN
******************

11/07/22

GV: Hoàng Thị Mai Quỳnh

TIẾT 21 BÀI 10

ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN: Lãnh thổ – Vị trí địa lí
+ Nằm ở phía Đông Bắc Châu
Á.
+ Cả nước có 22 tỉnh, 5 khu tự
trị, 2 đặc khu kinh tế (Hồng
Kông, Ma Cao)
+ Trung Quốc có đường biên
giới giáp với 14 nước, 22.000
km).
+ Diện tích: 9.572.800 km2.

TIẾT 21 BÀI 10

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Yêu cầu các em phải nắm được:
1, Nét chính về quá trình phân chia, xâu xé Trung Quốc
của các nước đế quốc từ giữa TK XIX - đầu TK XX
2, Các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân dân Trung
Quốc từ giữa TK XIX đầu TK XX
3, Nắm được vài nét về vai trò của Tôn Trung Sơn.
Nguyên nhân, diễn biến và ý nghĩa cuộc Cách mạng
Tân Hợi năm 1911

TIẾT 21: TRUNG QUỐC GIỮA TK XIX - ĐẦU TK XX

I. TRUNG QUỐC BỊ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC CHIA XẺ

Vì sao
cácmở
nước
Sự kiện
nào
đầuđế
quốc
cho
sựtranh
xâm nhau
lược xâm
chiếm
Trung
Trung
Quốc
củaQuốc?
các
nước đế quốc?

CHINA

I. Trung Quốc
bị các nước đế
quốc chia xẻ.

1. Nguyên nhân.

CHINA

Chế độ
phong
kiến suy
yếu.

Trung
Quốc
giàu tài
nguyên

Trung Quốc
là thị trường
rộng lớn

Chiến tranh thuốc phiện 1840 - 1842

Hình ảnh: Một “căn phòng xếp chồng” trong một nhà máy sản
xuất thuốc phiện ở Patna, Ấn Độ. Trên kệ là những quả thuốc
phiện là một phần của thương mại của Anh với Trung Quốc.

Chiến tranh thuốc phiện 1840 - 1842

BÀI 10

I. Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ
Vì sao không phải là một nước mà là nhiều nước đế
quốc tranh nhau xâm chiếm Trung Quốc?

Trong tác phẩm “Các nước đế quốc chủ nghĩa và
Trung Quốc”, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Mặc dù
Trung Quốc rất suy nhược, mặc dù nội bộ Trung
Quốc bị chia rẽ, nhưng dù sao, con số 11.139.000
km2 của nó vẫn là một miếng mồi quá to mà cái
mõm của CNĐQ thực dân không thể nuốt trôi
ngay một lúc được. Và không thể trong một ngày
mà đẩy một cách tàn bạo 489.500.000 người
Trung Quốc vào xiềng xích của chế độ nô lệ thuộc
địa. Cho nên người ta cắt vụn Trung Quốc ra.
Cách này chậm hơn nhưng khôn hơn”.

Hình 42. Các nước đế quốc
Từ trái qua phải:
xâu xé “cái bánh
- Chân dung của Hoàng đế Đức
ngọt”Trung Quốc
- Tổng thống Pháp
- Nga Hoàng
- Nhật Hoàng
- Tổng thống Mỹ
- Thủ tướng Anh đương thời

LƯỢC ĐỒ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC XÂU XÉ TRUNG QUỐC
CUỐI THẾ KỶ XIX -ĐẦU THẾ KỶ XX
CÁP NHĨ TÂN
M Ô N G

MÃN CHÂU

C Ổ

CHÚ GIẢI
KHU VỰC ẢNH HƯỞNG
CỦA ĐẾ QUỐC

Biên giới quốc
gia ngày nay

BẮC KINH

LỮ THUẬN

SƠN ĐÔNG

TÂY AN

ĐỨC

S

ANH
PHÁP
NGA -NHẬT
NHẬT

TRIỀU TIÊN

QUẢNG TÂY

VÂN NAM

NG
DƯƠ

TỬ

PHÚC KIẾN

QUẢNG ĐÔNG

ĐẢO HẢI NAM

ĐẢO ĐÀI LOAN
THÁI

BÌNH

DƯƠ

NG

I. Trung Quốc 1. Nguyên nhân
bị các nước đế
quốc chia xẻ. + Chế độ phong kiến suy yếu.
+ Trung Quốc rộng lớn, giàu tài nguyên

2. Quá trình xâm lược
CHINA

- 1840 – 1842, Anh tiến hành cuộc chiến
tranh thuốc phiện, mở đầu quá trình xâm
lược Trung Quốc.
- Các nước đế quốc Âu, Mĩ và Nhật Bản
tranh nhau xâu xé Trung Quốc.

BÀI 10

I. Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ
II. Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối
thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX
Lập bảng các cuộc đấu tranh tiêu biểu của nhân
dân Trung Quốc từ cuối TK XIX đầu TK XX ?

LẬP BẢNG NIÊN BIỂU THEO CÁC MỐC THỜI GIAN SAU

II.Phong trào
đấu tranh của
nhân dân
Trung Quốc
cuối thế kỉ
XIX –đầu thế
kỉ XX.
CHINA

II. Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối
thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX
THỜI GIAN

TÊN PHONG TRÀO
ĐẤU TRANH

KẾT
QUẢ

1840 - 1842 Cuộc kháng chiến
chống Anh xâm lược
1851 - 1864 Phong trào Thái
Bình Thiên quốc
1898

Cuộc vận động Duy
tân

Cuối TK XIX- Phong
đầu TK XX

trào
Hoà đoàn

Nghĩa

Thất
bại

Ý NGHĨA

Làm lung lay trật
tự nền tảng phong
kiến, mở đường
cho trào lưu tư
tưởng mới xâm
nhập vào TQ.

Vua Quang Tự
Từ Hi Thái Hậu
Vua Quang Tự 28 tuổi, đang có nhiệt tình và đầy tham vọng. Nhà
vua muốn dựa vào phái cải cách làm một cuộc duy tân để thay
đổi xã hội Trung Quốc, đồng thời thay đổi luôn cả địa vị lệ thuộc
của mình vào Từ Hi thái hậu. Nhưng cuối cùng thất bại

Khang Hữu Vi
(1858 - 1927)

Lương Khải Siêu
(1873 - 1929)

BÀI 10

I. Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ
II. Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối
thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX
III. Cách mạng Tân Hợi (1911)
1. Tôn Trung Sơn và tổ chức Đồng minh hội
Trình bày vài nét về Tôn Trung Sơn và tổ chức
Đồng minh hội ?

Ông sinh năm 1866 Quảng Đông trong một gia
đình nông dân khá giả. Năm 13 tuổi, ông đến
học ở Honolulu tại tiểu bang Hawaii.

TÔN TRUNG
SƠN

Năm 1883, ông trở về nước, và năm 1886 ông
học Trường Đại học Y khoa Hương Cảng và
trở thành bác sĩ năm 1892.
Năm 1905, ông lập Trung Quốc Đồng minh
hội. Năm 1911, Trung Quốc đồng minh hội
lãnh đạo cuộc cách mạng Tân Hợi thành công.

(1866-1925)

Tháng 1/1912, ông tuyên thệ nhậm
chức Đại Tổng thống lâm thời Trung
Hoa Dân Quốc tại Nam Kinh.

Em có suy nghĩ gì về
câu tiêu ngữ “Độc lập
– Tự do – Hạnh
phúc” của nước ta với
chủ nghĩa Tam dân
của Tôn Trung Sơn?

Tôn Trung Sơn (1866-1925)

Dân tộc độc lập
Tôn Trung Sơn

Dân quyền tự do
Dân sinh hạnh phúc

Hồ Chí Minh

Độc lập – Tự do-Hạnh phúc

BÀI 10

III. Cách mạng Tân Hợi (1911)
1. Tôn Trung Sơn và tổ chức Đồng minh hội
- 8/1905, Trung Quốc đồng minh hội thành lập.
- Cương lĩnh: Học thuyết Tam dân
- Khẩu hiệu: “Đánh đổ Mãn Thanh, khôi phục Trung
Hoa, thành lập dân quốc, thực hiện quyền bình đẳng về
ruộng đất.”

BÀI 10

III. Cách mạng Tân Hợi (1911)
1.Tôn Trung Sơn và tổ chức Đồng Minh Hội
2. Cách mạng Tân Hợi (1911)
- Nguyên nhân :
Trình bày
nguyên
nhân
Cách
mạng
9/5/1911,
chính
quyền
Mãn
Thanh
raTân
lệnhHợi
quốc
hữunăm
hóa1911
đường sắt
- Diễn biến :
Trình bày diễn biến Cách mạng Tân Hợi ?

Bắc Kinh

BĐ
.

Tri
ề

uT
iên

LƯỢC ĐỒ CÁCH
MẠNG TÂN HỢI
(1911)

Thanh Đảo
Nam Kinh

ng
ờ
Trư

ng
a
i
G

Tây Giang
VIỆT
NAM
Bài3: Trung Quốc cuối

LÀOthế kỷ XIX đầu thế kỷ
XX

Vũ Xương

Thượng Hải
THÁI
BÌNH
DƯƠNG

Nơi cách
mạng bùng nổ
Các tỉnh tuyên bố
độc lập

Đài Loan

bài giảng điện tử của Dương Vũ
Thái

Nơi cách mạng
lan rộng

Hình 45. Lược đồ cách mạng Tân Hợi

Thanh Đảo

Nam Kinh

Vũ Xương

Tứ xuyên

Thượng Hải

Nơi cách mạng bùng
nổ và lan rộng

10 /10 /1911

Quảng Tây
Quảng Đông
LÊ HỮU PHONG TRƯỜNG PTDT NỘI
TRÚ MANG YANG

Nơi chính quyền nhà Thanh
còn tồn tại
Phạm vi cách mạng lan rộng

BÀI 10

III. Cách mạng Tân Hợi (1911)
2. Cách mạng Tân Hợi (1911)
- Nguyên nhân : Chính quyền Mãn Thanh ra lệnh “quốc hữu
hóa” đường sắt
-

Diễn biến:

+10/10/1911, CM bùng nổ ở Vũ Xương và lan rộng nhiều tỉnh
+29/12/1911, Trung Hoa dân quốc thành lập. Tôn Trung Sơn
làm Tổng thống.
+2/1912, Viên Thế Khải làm Tổng thống. Cách mạng chấm
dứt.

 Khởi nghĩa Vũ Xương bắt đầu cuộc
Cách mạng Tân Hợi, 1911

 ,

1859 - 1916

Trung Quốc
Khi còn trẻ, Viên Thế Khải
thích cưỡi ngựa, đánh võ.
Năm 1915, vị Đại tổng thống đầu tiên của Trung Hoa
Dân Quốc, Viên Thế Khải, người lên nắm quyền
trong bối cảnh Cách mạng Tân Hợi năm 1911 và sự
sụp đổ của triều đại Mãn Thanh vào năm 1912, đã
chấp nhận danh hiệu Hoàng đế Trung Hoa.

BÀI 10

III. Cách mạng Tân Hợi (1911)
1. Tôn Trung Sơn và tổ chức Đồng Minh Hội
2. Cách mạng Tân Hợi (1911)
- Tính chất - ý nghĩa:
Trình bày tính chất và ý nghĩa của cuộc Cách
 Chế độ quân chủ chuyên chế bị sụp đổ, nền cộng hòa ra
mạng Tân Hợi ?
đời.
 Tạo điều kiện cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.
 Ảnh hưởng tới phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Á.
 Là cuộc cách mạng tư sản không triệt để.

GIẢI MÃ Ô CHỮ

Em hãy
đoán ô
chữ qua
nội dung
bài học

1

Q

2

U

A

N

G

T

Ự

T

A

M

D

Â

N

H

Ạ

N

H

P

H

Ệ

N

3
4
5
6
Dọc

T

H

U

Ố

C

P

H

I

X

Â

M

L

Ư

Ợ

C

D

Â

N

S

I

N

Ú

C

H

Vị vua
đứng
đầu phong
trào
DuySơn?
Tân ở
Đây
là
Học
thuyết
của
Tôn
Trung
Trong
Học
thuyết
Tam
dân,
dân
Thực
dân
Anh
đã
tiến
hành
cuộc
chiến
tranh
Tên
cuộc
cách
mạng
bùng
nổhiện
ởthuyết
Trung
Quốc
Các
nước
quốc
đã
thực
âm mưu
này
Trung
Quốc
(1898)?
Một
trong
3 đế
nội
dung
của
Học
Tam
dân
sinh…..?
gì để
xâm
lược
Trung
vào
năm
1911
đối
với
Trung
QuốcQuốc?

33

BÀI TẬP LUYỆN TẬP

* Chọn đáp án đúng
Câu 1: Lý do nào khiến cho Trung Quốc trở
thành đối tượng xâm lược của CNĐQ ở thế kỷ
XIX?
A. Trung Quốc là nước rộng, đông dân nhất
thế giới.
B. Trung Quốc là nước giàu tài nguyên.
C. Chế độ phong kiến suy yếu.
D
D. Tất cả các ý trên đều đúng.

BÀI TẬP LUYỆN TẬP

* Chọn đáp án đúng


Câu 2: Phong trào nông dân chống đế quốc
bùng nổ ở Miền Bắc Trung Quốc là:
 A. Cuộc kháng chiến chống TD Anh xâm
lược (1840 -1842).
 B. Phong trào nông dân Thái Bình thiên
quốc (1851- 1864).
 C. Cuộc vận động Duy Tân (1898).
 D.
D Phong trào Nghĩa Hòa đoàn (1899 - 1901)

BÀI TẬP CỦNG
CỐ

* Chọn đáp án đúng
Câu 3: Trung Quốc Đồng minh hội là tổ
chức chính trị của?
A. Giai cấp nông dân Trung Quốc.
B. Giai cấp tư sản Trung Quốc.
B
C. Cả hai ý trên đều đúng.
D. Cả hai ý trên đều sai.

So sánh điểm khác nhau giữa cuộc vận động
Duy Tân và cuộc Cách mạng Tân Hợi:
Các nội dung
so sánh
Lực lượng
lãnh đạo

Cuộc vận động
Duy Tân

Cách mạng
Tân Hợi

Vua Quang Tự

Tôn Trung Sơn

Thành phần
tham gia

Phái Duy tân

Tư sản, tiểu tư sản,
nông dân

Mục đích

Cải cách chính trị

- Đánh đổ Mãn Thanh
- Lập chế độ cộng hòa

Phương thức
tiến hành

Vận động cải cách

Kết quả

Thất bại

Khởi nghĩa vũ trang
-

Chế độ quân chủ chuyên
chế bị lật đổ
- Chế độ cộng hòa ra đời