CHÍ KHÍ ANH HÙNG

(Trích Truyện Kiều)
NGUYỄN DU
Tìm hiểu chung
Vị trí
Thuộc phần Gia biến và lưu lạc, từ câu 2213 đến 2230.
Hoàn cảnh: Từ Hải cứu Kiều ra khỏi lầu xanh lần thứ hai, chàng không bằng lòng với cuộc sống êm đềm mà khao khát sự nghiệp lớn.
Tìm hiểu chung
2. Bố cục
Phần 1
(4 câu thơ đầu)
Phần 3
(2 câu thơ cuối)
Phần 2
(12 câu thơ tiếp)
Khát vọng lên đường của Từ Hải
Hành động ra đi giữa Từ Hải
Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Tìm hiểu chung
3. Nhan đề
CHÍ KHÍ ANH HÙNG
Lí tưởng, mục đích cao đẹp và nghị lực lớn lao của người anh hùng
Nội lực mạnh mẽ để đạt được quyết tâm
Mục đích sống, lí tưởng, hoài bão lớn lao của con người
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Khát vọng lên đường của Từ Hải
Nửa năm hương lửa đương nồng
Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương.
Thời gian: hương lửa đương nồng, đang hạnh phúc, nồng ấm.
Tâm thế:
Trượng phu: người đàn ông có chí khí, phẩm chất anh hùng  tôn xưng Từ Hải.
Thoắt: sự thay đổi dứt khoát, mau lẹ, không luyến tiếc.
Lòng bốn phương: ước lệ cho chí nguyện lập công danh, sự nghiệp.
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Khát vọng lên đường của Từ Hải
Trông vời trời bể mênh mang,
Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong.
Chuẩn bị lên đường:
Không gian: trời bể mênh mang  tính chất không gian rộng lớn, tôn lên vẻ hùng dũng, tầm vóc của con người.
Tầm nhìn: trông vời xa rộng, ẩn chứa  sự sáng suốt, phi thường.
Tư thế: thanh gươm yên ngựa  sẵn sàng nhập cuộc, chí khí ngút trời.
Hoạt động: lên đường thẳng rong  quyết tâm, không hề lo âu, sợ sệt, chia li không bịn rịn.
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Khát vọng lên đường của Từ Hải
Tiểu kết: Nguyễn Du đã xây dựng hình ảnh Từ Hải sánh ngang với hình ảnh đất trời. Từ Hải một mình ra đi không làm chân dung chàng trở nên đơn độc mà càng tôn lên sự dũng mãnh, hành động dứt khoát, không do dự. Từ Hải không phải là con người đam mê thông thường mà là con người của khát vọng công danh phi thường.
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Lời của Thúy Kiều
Nàng rằng: “phận gái chữ tòng”
Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi”.
Xưng hô: chàng-thiếp
Bổn phận: phận gái chữ tòng
Ứng xử thông thường của một người vợ.
Mong muốn một lòng xin đi: bịn rịn, níu kéo, không muốn xa chồng.
Thúy Kiều không chỉ ý thức được bổn phận của người vợ, thể hiện tình yêu đối với chồng mà còn hiểu, khâm phục chí khí anh hung của Từ Hải.
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Lời của Từ Hải
Từ rằng: “Tâm phúc tương tri
Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?
Trách:
Tâm phúc tương tri: hai người đã hiểu rõ nhau sâu sắc.
Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?  Mong muốn Thúy Kiều vượt lên tình cảm thông thường để xứng đáng làm vợ người anh hùng. Qua đó nâng cao giá trị, khẳng định vị thế của Kiều là tri kỉ, người hiểu Từ Hải
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Lời của Từ Hải
Bao giờ mười vạn tinh binh,
Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường
Làm cho rõ mặt phi thường,
Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.
Hứa hẹn:
Mười vạn tinh binh, tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường, rõ mặt phi thường: tạo nên sự nghiệp xuất chúng, phi thường.
Niềm tin vào sức mạnh và khả năng của bản thân.
Rước nàng nghi gia: hứa đón Kiều về làm vợ bằng một nghi thức chu đáo và trang trọng.
 Món quà và rửa sạch vết nhơ trong quá khứ cho Kiều.
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Lời của Từ Hải
An ủi:
Bằng nay bốn bể không nhà,
Theo càng thêm bận biết là đi đâu?
Đành long chờ đó ít lâu,
Chầy chăng là một năm sau vội gì!”.
Chân thành, không hề giấu giếm quá trình khởi nghiệp từ bàn tay trắng, đầy khó khăn, vất vả.
Khuyên nhủ, tin tưởng đầy quả quyết chỉ một năm là lập nên cơ đồ to lớn.
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Lời của Từ Hải
Từ Hải là người anh hung có chí khí, thống nhất giữa khát vọng lập danh phi thường với tình cảm đối với người tri kỉ. Từ Hải không chỉ có khát vọng mà là khát vọng bản lĩnh, sự tự tin vào khả năng của mình.
II. Đọc – hiểu văn bản
2. Cuộc đối thoại giữa Kiều và Từ Hải
Tiểu kết: Từ Hải đã thuyết phục Kiều bằng cả lí trí về việc chàng cần chiêu mộ binh lính, vừa là vì tình khuyên Kiều tin tưởng chờ đợi. Những lời khuyên thấu tình đạt lí của Từ Hải khẳng định phẩm chất anh hung được Nguyễn Du xây dựng.
II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hành động ra đi của Từ Hải
Quyết lời dứt áo ra đi,
Gió mây bằng đã đến kì dặm khơi.
Hành động: Quyết lời dứt áo ra đi
Quyết tâm, không do dự, không để tình cảm cá nhân cản bước người anh hung.
Điển tích chim bằng: ẩn dụ tượng trưng về người anh hung có lí tưởng cao đẹp, hung tráng, phi thường.
II. Đọc – hiểu văn bản
3. Hành động ra đi của Từ Hải
Tiểu kết: Với Truyện Kiều, Nguyễn Du đã nhận thức được nhân vật Từ Hải, xây dựng nhân vật bằng một sự cảm phục không che giấu, trao cho nhân vật về người anh hung lí tưởng của ông, đó là ước mơ về người anh hung có phẩm chất và chí khí phi thường, có khát vọng làm nên sự nghiệp lớn lập lại công lí cho toàn xã hội.
III. Tổng kết
Nội dung
Nghệ thuật
Phẩm chất và chí khí phi thường
Khát vọng làm nên sự nghiệp lớn
Bút pháp ước lệ tượng trưng
Hình tượng con người vũ trụ