KIỂM TRA BÀI CŨ:
? Chí công vô tư là gì ? Cho một vài ví dụ
thể hiện phẩm chất chí công vô tư ?
? Phẩm chất chí công vô tư có ý nghĩa
như thế nào đối với tập thể và xã hội ?
? Em làm gì để rèn luyện chí công vô tư ?

Câu 3, 4/6

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Không đồng tình các việc làm trên, vì tất cả
các việc làm không thể hiện sự chí công vô tư.
Trường hợp (a): Ông Ba sai, nhưng vì nể
không dám chỉ ra cái của ông Ba như vậy,
mình trở thành kẻ đồng lõa dung túng với sai
của ông Ba.
Trường hợp (b), (c): Ý kiến của Trung đúng;
hành vi của Trung đúng, mình phải đứng về lẽ
phải, bảo vệ cho Trung và Trang, vậy mới là
người thấu tình đạt lí, chí công vô tư.

KIỂM TRA BÀI CŨ:
Câu ca dao: Trống chùa ai vỗ thì thùng,
Của chung ai khéo vẫy vùng nên riêng...
? Câu ca dao này phản ánh điều gì ? Em cho rằng sự phản ánh đó đúng hay
sai ? Nhân dân ta hay nói "của chùa" với nội dung gì và có liên quan với câu
ca dao trên không ?

- Câu ca dao phê phán những người có tính tham lam, tư hữu, vụ lợi.
Thấy của chung tập thể thì muốn biến thành của riêng mình bằng
mọi cách.
- Sự phản ánh đó là đúng.
- Nhân dân ta hay nói “của chùa” với nội dung là chỉ của cải của
chung của xã hội của nhà nước và có liên quan đến câu ca dao.

TUẦN 2
TIẾT 2
BÀI 2: TỰ CHỦ

I. Đặt vấn đề:

Một người Mẹ

I. Đặt vấn đề:

Một người Mẹ
? Nỗi bất hạnh đến với gia đình bà Tâm như thế nào?
-> Con trai bà Tâm nghiện ma tuý, bị nhiễm
HIV/AIDS
? Bà Tâm đã làm gì trước nỗi bất hạnh của gia đình?
- Bà nén chặt nỗi đau để chăm sóc con
- Bà tích cực giúp đỡ những người bị nhiễm
HIV/AIDS
-Vận động mọi người quan tâm, giúp đỡ họ.
? Theo em, bà Tâm là người như thế nào?
-Bà Tâm là người đã làm chủ được tình cảm, hành vi
của mình nên đã vượt qua được đau khổ, sống có ích
cho con và những người khác.

I. Đặt vấn đề:

Chuyện của N

I. Đặt vấn đề:

Chuyện của N
? Trước đây N là một học sinh có những ưu điểm gì?
-> N là học sinh ngoan và học khá.
? Những hành vi sai trái của N sau này là gì?
- N bị bạn bè xấu rủ rê tập hút thuốc lá, đua xe máy,
uống bia
- N trốn học, thi trượt tốt nghiệp.
- N bị nghiện, tham gia trộm cắp và bị bắt.
? Vì sao N lại có lại có một kết cục xấu như vậy?
-> N không làm chủ được tình cảm và hành vi của
mình, đã gây hậu quả xấu cho bản thân, gia đình, xã
hội.

I. Đặt vấn đề:

? Qua hai câu chuyện về bà Tâm và N, em nhận
xét gì về họ?
-> Bà Tâm là người có đức tính tự chủ, vượt
khó khăn, không bi quan.
-> Còn N không có đức tính tự chủ, thiếu tự tin
và không có bản lĩnh.
? Theo em, thế nào là tự chủ, người tự chủ ?
-> Tự chủ là làm chủ bản thân. Người biết tự
chủ là người làm chủ được suy nghĩ, tình cảm,
hành vi của mình trong mọi hoàn cảnh, điều
kiện của cuộc sống.

II. Nội dung bài học:
1./ Tự chủ là làm chủ bản thân. Người biết tự chủ
là người làm chủ được suy nghĩ, tình cảm, hành
vi của mình trong mọi hoàn cảnh, điều kiện của
cuộc sống.

Bài tập 1: Xác định các biểu hiện của tự chủ ?
a. Người tự chủ biết tự kiềm chế những ham muốn của bản
thân.
b. Không nên nóng nảy, vội vàng trong hành động.
c. Người tự chủ luôn hành động theo ý mình.
d. Cần điều chỉnh thái độ, hành vi của mình trong các tình
huống khác nhau.
đ. Người có tính tự chủ không cần quan tâm đến hoàn cảnh
và đối tượng giao tiếp.
e. Cần giữ thái độ ôn hoà, từ tốn trong giao tiếp với người
khác.

II. Nội dung bài học:
2. Biểu hiện:

- Thái độ bình tĩnh, tự tin.
- Biết tự điều chỉnh hành vi của mình.

Bài tập 2: Những hành vi nào sau đây trái
với tính tự chủ?
a.Thiếu cân nhắc, chín chắn.
b.Sa ngã, bị cám dỗ, bị lợi dụng.
c.Hoang mang, sợ hãi, chán nản trước khó
khăn.
d.Nóng nảy, cãi vã, gây gổ khi gặp những
việc mình không vừa ý.
e.Tính bột phát trong giải quyết công việc.

II. Nội dung bài học:

3. Ý nghĩa:
- Tự chủ là một đức tính quý
giá.
- Có tự chủ con người sống
đúng đắn, có đạo đức, có văn
hoá.
- Tính tự chủ giúp con người
vượt qua khó khăn, thử thách
và cám dỗ.

Theo em, vì
sao con
người cần có
tính tự chủ?

Thảo luận nhóm:
“ Cách ứng x ử thể hiện tính tự chủ?” (5')
? Có ý kiến cho rằng người có tính tự chủ
luôn hành động theo ý mình, không cần quan
tâm đến hoàn cảnh và người giao tiếp. Em có
đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
? Khi có người rủ em làm điều sai trái ( hút
thuốc lá, uống rượu, trốn học, trốn lao động…),
em sẽ làm gì?

II. Nội dung bài học:
4. Rèn luyện tính tự chủ:
- Tập suy nghĩ kĩ trước khi
hành động.
- Sau mỗi hành động, việc
làm cần xem lại thái độ, lời
nói, hành động của mình là
đúng hay sai và kịp thời rút
kinh nghiệm, sửa chữa.

Để có tính
tự chủ,
ta cần
phải rèn
luyện như
thế nào?

Em hãy giải thích câu ca dao:
“Dù ai nói ngả nói nghiêng
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân”
-> Câu ca dao có ý khi con người đã có quyết tâm
thì dù bị người khác ngăn trở cũng vẫn vững
vàng, không thay đổi ý định của mình.

Bài 2 (trang 8 sgk Giáo dục công dân
9): Em hãy kể lại một câu chuyện về một
người biết tự chủ.

Bài 3/ 8: Chủ nhật, Hằng được mẹ cho đi chơi phố. Qua
các cửa hiệu có nhiều quần áo mới đúng mốt, bộ nào
Hằng cũng thích. Em đòi mẹ mua hết bộ này đến bộ
khác làm mẹ rất bực mình. Buổi đi chơi phố mất vui.
Em hãy nhận xét việc làm của Hằng. Em sẽ khuyên
Hằng như thế nào?
-Việc làm của Hằng biểu hiện của một người không có tính tự
chủ, đúng ra Hằng chỉ nên chọn một bộ, đằng này bộ nào Hằng
cũng thích, hành vi của Hằng đã làm mẹ bực mình.
- Em sẽ khuyên Hằng: Bạn làm như vậy là không nên, vì mẹ
không thể chiều theo ý thích của Hằng để mua hết những bộ nào
Hằng thích được. Làm như vậy chứng tỏ Hằng không suy nghĩ chín
chắn, hành vi của Hằng là sai, bạn cần phải biết rút kinh nghiệm.

Bài 4/ 8: Hãy tự nhận xét xem bản thân em đã có tính tự chủ
chưa. (Trước những khó khăn, xích mích, xung đột, em có giữ
được bình tĩnh và thái độ ôn hoà, lễ độ khòng ? Khi bị kẻ xấu
rủ rê, lôi kéo, em có theo họ không ? v.v). Hãy nêu một số tình
huống đòi hỏi tính tự chủ mà em có thể gặp (ở nhà, ở trường, ở
nơi công cộng) và dự kiến cách ứng xử phù hợp.
- Tự nhận xét: Bản thân em là người có tính tự chủ.
+ Khi bị kẻ xấu rủ rê, lôi kéo, em không theo họ mà luôn giữ vững lập
trường của mình, chăm lo học hành và tham gia các hoạt động xã hội.
- Một số tình huống đòi hỏi em có tính tự chủ:
+ Giờ kiểm tra Toán bài khó quá không làm được, bạn bên cạnh cho
chép bài nhưng em từ chối;
+ Bạn rủ em bỏ tiết, trôn học để đi chơi điện tử, em đã kiên quyết từ
chối và khuyên bạn không nên làm như thế;
+ Chủ nhật cùng các bạn đi xem phim, phải xếp hàng mua vé nhưng có
người khác chen ngang, em ôn tồn yêu cầu người đố không nên làm
thế, phải thể hiện nếp sông văn minh của người có văn hoá.

Câu 1: Bao giờ Thanh cũng tự mình học bài,
làm bài, gặp bài khó thì đào sâu suy nghĩ, cố
gắng tự mình tìm cách làm. Còn Lan thì ngược
lại, học bài lớt phớt, không kĩ, gặp bài khó thì
chưa suy nghĩ đã hỏi người khác, nhờ người
khác làm hộ.
- Em có ý kiến gì về thái độ, thói quen trong
cách học tập của Thanh và Lan ? Theo cách
học của Thanh, em thấy có gì thuận lợi, khó
khăn ? Em liên hệ với cách học tập của bản
thân mình.

Theo em, thái độ thói quen học tập của Thanh rất
đáng khen và đáng để chúng ta noi theo. Còn thái độ
thói quen học tập của Lan là lười biếng, ỷ lại vào
người khác đáng phê bình.
- Theo cách học của Thanh có thuận lợi: chủ động
hơn trong học tập, nắm vững kiến thức và nhớ kiến
thức sâu hơn. Khó khăn: tốn thời gian suy nghĩ khi
gặp bài quá khó.
- Theo bản thân em thì em sẽ nghe giảng trên lớp sau
đso về nhà làm bài và hoc bài để bổ sung kiến thức
và nắm rõ kiến thức hơn. Em cũng cố gắng tìm tòi tự
mình giải của những bài tập khó.

Câu 2; Trong các trường hợp sau đây, theo em, cần
giải quyết như thế nào nếu em biết tự chủ :
- Em đi xe đạp hoặc đi bộ ngoài đường, đúng luật, bị
người khác đi sai luật, va quệt vào em nhưng người
đó lại gây gổ, cãi vã và cho rằng họ đi đúng luật ?
- Trường hợp ngược lại, em đi sai luật, em giải quyết
như thế nào ?
- Học lực của em ở mức trung bình, có phần yếu nên
khả năng hỏng tốt nghiệp Trung học cơ sở khó tránh
khỏi bị điểm thấp và không thể vào lớp 10 ở các
trường chất lượng cao, thậm chí cũng có thể em thi
hỏng.

Câu 2; Em sẽ giải quyết nếu em biết tự chủ:
- Em sẽ bình tĩnh, cố gắng nói cho họ hiểu về
luật giao thông
- Em sẽ xin lỗi người bị va quyệt và tự rút kinh
nghiệm lần sau để không vi phạm luật.
- Em sẽ cố gắng học tập, rèn luyện, ôn thi và
chọn trường phù hợp với khả năng của mình.

Câu 3: Từ ngữ liên quan đến tính tự chủ như : tự lực,
tự lập, chủ động, tự giác... Và ngược với tự chủ là : ỷ
lại, ngại khó... Em giải thích các từ ngữ trên.
- Tự lực: tự sức mình, với sức lực của bản thân, không nhờ
cậy ai.
- Tự lập: tự xây dựng cuộc sống cho mình, không ỷ lại, nhờ
vả người khác.
- Chủ động: tự mình quyết định hành động, không bị chi phối
bởi người khác hay hoàn cảnh bên ngoài.
- Tự giác: tự mình hiểu mà làm không cần sự nhắc nhở, đốc
thúc của người khác
- Ỷ lại : dựa vào công sức của người khác, tự bản thân không
chịu cố gắng.
- Ngại khó: sợ khó khan gian khổ thử thách, không dám đối
đầu.

-Chơi theo nhóm.
-Thời gian: 2 phút.
-Đội nào ghi nhiều hơn sẽ thắng.

? Tìm những câu ca dao, tục ngữ, danh
ngôn…thể hiện đức tính tự chủ ?

Những câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn…thể
hiện đức tính tự chủ ?
 Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
 Ai ơi ở chí cho bền





Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai
Chắc như đinh đóng cột
Ăn có nhai, nói có nghĩ
Ăn có nhai, nói có nghĩ
Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ

 Học nội dung bài
 Làm bài tập 2, 3, 4 sgk.
 Tìm những câu ca dao, tục ngữ nói về
 đức tính tự chủ.
 Đọc trước bài 3: “Dân chủ và kỷ luật”.