TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỨC XUÂN
Luyện từ và câu – Lớp 5B
Từ đồng âm.
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi 1: Thế nào là từ đồng nghĩa? cho ví dụ?
Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.
Ví dụ: siêng năng, chăm chỉ, cần cù... hay bố, cha, ba...
Câu hỏi 2: Thế nào là từ trái nghĩa? cho ví dụ?
Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.
Ví dụ: đen - trắng, sáng - tối, đẹp - xấu.
Bài mới
Từ đồng âm
I.Nhận xét
Đọc các câu sau đây:
câu
câu
Luyện từ và câu
2. Dòng nào dưới đây nêu đúng nghĩa của mỗi từ câu ở bài tập 1:
-Bắt cá tôm bằng móc sắt nhỏ(thường có mồi) buộc ở đầu một sợi dây.
-Đơn vị của lời nói diễn đạt một ý trọn vẹn, trên văn bản được mở đầu bằng một chữ cái viết hoa và kết thúc bằng một dấu ngắt câu.
Ông ngồi câu cá.
b. Đoạn văn này có 5 câu.
- Bắt cá tôm bằng móc sắt nhỏ(thường có mồi) buộc ở đầu một sợi dây.
- Đơn vị của lời nói diễn đạt một ý trọn vẹn, trên văn bản được mở đầu bằng một chữ cái viết hoa và kết thúc bằng một dấu ngắt câu.
II.Ghi nhớ:
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn về nghĩa.
Từ đồng âm
I. Nhận xét
II. Ghi nhớ
III. Luyện tập
Bài 1: Phân biệt nghĩa của những từ đồng âm trong các cụm từ sau:
III.Luyện tập
a) Cánh đồng
Tượng đồng
Một nghìn đồng
b) Hòn đá
Đá bóng

c) Ba và má
Ba tuổi
-cánh đồng: là khoảng đất rộng và bằng phẳng, dùng để cày cấy, trồng trọt.
-tượng đồng: đồng là kim loại có màu đỏ, dễ dát mỏng và kéo sợi, thường dùng làm dây điện và hợp kim.
-một nghìn đồng: đồng là đơn vị
tiền tệ Việt Nam.
-hòn đá: đá là chất rắn cấu tạo nên vỏ trái đất, kết thành từng tảng, từng hòn.
-đá bóng: đá là đưa nhanh chân và hất mạnh bóng cho ra xa hoặc đưa vào khung thành đối phương.
-ba má: ba (bố, thầy) là người sinh ra và
nuôi dưỡng mình.
-ba tuổi: ba là số tiếp theo số 2 trong dãy số tự nhiên.
Bài 2: Đặt câu để phân biệt các từ đồng âm bàn, cờ, nước.
-Lá cờ tổ quốc tung bay phấp phới.

-Cờ là một môn thể thao được nhiều người yêu thích.
Bài 3: Đọc mẩu chuyện vui dưới đây và cho biết vì sao Nam tưởng ba mình đã chuyển sang làm việc tại ngân hàng.
Tiền tiêu
Nam: - Cậu biết không, ba mình mới chuyển sang ngân hàng làm việc đấy!
Bắc:- Sao cậu bảo ba cậu là bộ đội?
Nam:- Đúng rồi, thư trước ba mình báo tin: “Ba đang ở hải đảo”. Nhưng thư này ba mình nói là ba đang giữ tiền tiêu cho Tổ quốc.
Bắc: !!!
Vì Nam nhầm lẫn nghĩa của hai từ đồng âm là tiền tiêu. Ở đây bố Nam muốn nói là bố đang giữ một vị trí quan trọng, nơi có bố trí canh gác ở phía trước khu vực trú quân, hướng về phía địch nhưng Nam lại hiểu tiền tiêu ở đây là tiền để tiêu.

a) Trùng trục như con chó thui
Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu.
( Là con gì ?)
Là con chó thui
b) Hai cây cùng có một tên
Cây xoè mặt nước, cây trên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở soi gương mặt hồ.
( Là cây gì?)
Là cây súng
Đố vui
Cây hoa súng
Cây súng là vũ khí

Luyện từ và câu
Từ đồng âm
I. Nhận xét
II. Ghi nhớ
III. Luyện tập
Củng cố
Dặn dò
Giờ học kết thúc
Chúc các em chăm ngoan
Học tốt!