Luyện từ và câu:
TỪ ĐỒNG ÂM
Giáo viên: Thái Thị Ngọc Huyền
a) Ông ngồi câu cá
b) Đoạn văn này có 5 câu.
I - Nhận xét.
1/ Đọc các câu sau đây:
2/ Dòng nào dưới đây nêu đúng nghĩa của mỗi từ câu ở bài tập 1?
- Đơn vị của lời nói diễn đạt một ý trọn vẹn trên văn bản được mở đầu bằng một chữ cái viết hoa và kết thúc bằng một dấu ngắt câu.
- Bắt cá, tôm,… bằng móc sắt nhỏ ( thường có mồi ) buộc ở đầu một sợi dây.
a. Ông ngồi câu cá.
Bắt cá, tôm bằng móc sắt nhỏ (thường có mồi) buộc ở đầu một sợi dây.
b. Đoạn văn này có 5 câu.
 Đơn vị của lời nói diễn đạt một ý trọn vẹn, trên văn bản được mở đầu bằng một chữ cái viết hoa và kết thúc bằng một dấu ngắt câu.
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
II - Ghi nhớ:
Một số ví dụ về từ đồng âm:
Cái bàn – bàn bạc
Chim sáo – thổi sáo
Kho cá – nhà kho
Tìm một số ví dụ về từ đồng âm
a) Cánh đồng – tượng đồng – một nghìn đồng
III – Luyện tập:
1. Phân biệt nghĩa của những từ đồng âm trong các cụm từ sau:
Cánh đồng: là khoảng đất rộng và bằng phẳng, dùng để cày cấy, trồng trọt.
Tượng đồng: từ đồng chỉ kim loại có màu đỏ, dễ dát mỏng và kéo sợi, thường dùng làm dây điện và hợp kim.
Một nghìn đồng: từ đồng là đơn vị tiền tệ Việt Nam.
b) Hòn đá – đá bóng
Hòn đá : Từ đá là chất rắn, kết thành từng tảng, từng hòn.
Đá banh: Từ đá là đưa nhanh chân và hất mạnh bóng cho ra xa hoặc vào lưới.
c) Ba và má – ba tuổi
Ba và má: Từ ba là người sinh ra và nuôi dưỡng mình.
- Ba tuổi: Từ ba có nghĩa là số tự nhiên
2. Đặt câu để phân biệt các từ đồng âm bàn, cờ, nước.
bàn phím
Bàn bạc
cái bàn
bàn
Lá cờ
Bàn cờ
Cờ
- Nhà nhà treo cờ mừng ngày Quốc Khánh.
- Ông của em rất thích đánh cờ tướng.
nước suối
nước uống
đất nước
nước
- Con người cần cung cấp đầy đủ nước cho cơ thể.
- Đất nước Việt Nam rất đẹp.
Bài tập 3: Đọc mẩu chuyện vui dưới đây và cho biết vì sao Nam tưởng ba mình đã chuyển sang làm việc tại ngân hàng.
Tiền tiêu
Nam: - Cậu biết không, ba mình mới chuyển sang ngân hàng làm việc đấy!
Bắc: - Sao cậu bảo ba cậu là bộ đội?
Nam: - Đúng rồi, thư trước ba mình báo tin: “ Ba đang ở hải đảo.”Nhưng thư này ba mình nói là ba đang giữ tiền tiêu cho Tổ quốc.
Bắc: !!!
Vì Nam nhầm lẫn nghĩa của hai từ đồng âm là tiền tiêu. Ở đây bố Nam muốn nói là bố đang giữ một vị trí quan trọng, nơi có bố trí canh gác ở phía trước khu vực trú quân, hướng về phía địch nhưng Nam lại hiểu tiền tiêu ở đây là tiền để tiêu.
Nắm chắc tay súng canh giữ nơi tiền tiêu của Tổ quốc.

a) Trùng trục như con chó thui
Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu.
( Là con gì ?)
Là con chó thui
b) Hai cây cùng có một tên
Cây xoè mặt nước, cây trên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở soi gương mặt hồ.
( Là cây gì?)
Là cây hoa súng và khẩu súng.
Đố vui
Thế nào là từ đồng âm?
Từ đồng âm với từ “chín”:
Từ đồng âm với từ “chạy”:
- số chín
- chín chắn
- thức ăn chín
- đường cát
- đường đi
- đường đời
- chạy đua
- chạy nợ
- chạy máy
Từ đồng âm với từ “đường”:
Về xem trước bài:
Mở rộng vốn từ: Hữu nghị- Hợp tác
(Trang 56 SGK)
Dặn dò:
Chào các con!