Luyện từ và câu
*Nguyễn Đức Tiến *THTT Than Uyên
*
*1) Tìm từ bắt đầu bằng tiếng _đồng _(có nghĩa là “cùng”)
*đồng đều, đồng loã, đồng lòng, đồng mưu, đồng nghĩa, đồng nghiệp, đồng phục, đồng thanh, …
*2) Đặt câu với một trong những từ vừa tìm được.
*- Cả lớp đồng thanh chào thầy cô giá.
*- Bố em và bác Hùng hàng xóm là đồng nghiệp với nhau.
*Bài 1: Tìm từ trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống dưới đây:
* Chúng tôi đang hành quân tới nơi cắm trại- một thắng cảnh của đất nước. Bạn Lệ trên vai chiếc ba lô con cóc, hai tay vung vẩy vừa đi vừa hát véo von. Bạn Thư điệu đà túi đàn ghi ta. Bạn Tuấn “đô vật” vai một thùng giấy đựng nước uống và đồ ăn. Hai bạn Tân và Hưng to, khỏe cùng hăm hở thứ đồ lỉnh kỉnh nhất là lều trại. Bạn Phượng bé nhỏ nhất thì trong nách mấy tờ báo Nhi đồng cười, đến chỗ nghỉ là giở ra đọc ngay cho cả nhóm nghe.
*xách
*đeo
*khiêng
*kẹp
*vác
*( xách, đeo, khiêng, kẹp, vác )
*Hãy phân biệt nghĩa các từ *“đeo, xách, vác, khiêng, kẹp”
*Bài 1: Tìm từ trong ngoặc đơn thích hợp với mỗi ô trống dưới đây:
* Chúng tôi đang hành quân tới nơi cắm trại- một thắng cảnh của đất nước. Bạn Lệ trên vai chiếc ba lô con cóc, hai tay vung vẩy vừa đi vừa hát véo von. Bạn Thư điệu đà túi đàn ghi ta. Bạn Tuấn “đô vật” vai một thùng giấy đựng nước uống và đồ ăn. Hai bạn Tân và Hưng to, khỏe cùng hăm hở thứ đồ lỉnh kỉnh nhất là lều trại. Bạn Phượng bé nhỏ nhất thì trong nách mấy tờ báo Nhi đồng cười, đến chỗ nghỉ là giở ra đọc ngay cho cả nhóm nghe.
*
*xách
*đeo
*khiêng
*kẹp
*vác
*+ Những từ “xách, đeo, khiêng, kẹp, vác” có nghĩa chung gì?
* Những từ “xách, đeo, khiêng, kẹp, vác” có nghĩa chung là mang một vật nào đó đến nơi khác.
* Không nói “Bạn Lệ vác chiếc ba lô con cóc.” vì đeo là mang vật dễ tháo, còn vác là mang vật cồng kềnh trên vai. Chiếc ba lô của bạn Lệ nhỏ và nhẹ nên phù hợp từ đeo.
*+ Tại sao không nói “Bạn Lệ vác chiếc ba lô con cóc.”?
* Những từ trên là từ đồng nghĩa không hoàn toàn. Vì nó không thể thay thế cho nhau trong các văn cảnh
*+ Vậy những từ “xách, đeo, khiêng, kẹp, vác” là từ đồng nghĩa hoàn toàn hay không hoàn toàn? Vì sao?
*Các từ đồng nghĩa không hoàn toàn mang sắc thái gợi tả khác nhau nên khi dùng phải chọn lựa cẩn thận
*Bài 2: Chọn ý thích hợp trong ngoặc đơn để giải thích ý nghĩa chung của các câu tục ngữ sau:
*a) Cáo chết ba năm quay đầu về núi.
*b) Lá rụng về cội.
*c) Trâu bảy năm còn nhớ chuồng.
*làm người phải thủy chung
*gắn bó với quê hương là tình cảm tự nhiên
*loài vật thường nhớ nơi ở cũ
*Gắn bó với quê hương là tình cảm tự nhiên
*làm người phải thủy chung
*gắn bó với quê hương là tình cảm tự nhiên
*loài vật thường nhớ nơi ở cũ
*Bài 3: Dựa theo ý một khổ thơ trong bài Sắc màu em yêu, hãy viết một đoạn văn miêu tả màu sắc đẹp của những sự vật mà em yêu thích. Trong đoạn văn, chú ý sử dụng những từ đồng nghĩa.
*Gợi ý
* Dựa vào màu chủ đạo của khổ thơ, em có thể viết về màu sắc của những sự vật có trong bài thơ “Sắc màu em yêu” và cả những sự vật khác nữa, nhưng cố gắng dùng được nhiều từ đồng nghĩa. Từ đồng nghĩa trong bài của các em là những từ đồng nghĩa chỉ màu sắc.
*Bài 3: Dựa theo ý một khổ thơ trong bài Sắc màu em yêu, hãy viết một đoạn văn miêu tả màu sắc đẹp của những sự vật mà em yêu thích. Trong đoạn văn, chú ý sử dụng những từ đồng nghĩa.
*Gợi ý
* Trong các sắc màu Việt Nam em thích nhất là màu vàng. Màu vàng tươi của hoa cúc gợi nhớ mùa trong lành, mát mẻ. Những ánh nắng vàng hoe rải nhẹ trên đường. Những cánh đồng lúa chín vàng rực trả dài mênh mông. Màu vàng gợi sự no ấm, bình yên.
* Có những màu sắc lộng lẫy, sang trọng nhưng cũng có màu sắc bình dị, thanh tao. Gây ấn tượng nhất là màu đen. Màu đen nhánh của than – vàng đen của Tổ quốc, màu đen láy của đôi mắt bé yêu, màu đen thẳm của bầu trời ban đêm. Em rất yêu màu đen.
*Hàng ngày thực hiện đúng việc vệ sinh cá nhân phòng tránh dịch Covid-19. *Ôn lại các kiến thức đã học và viết đoạn văn vào vở. *Xem trước Tiết Từ trái nghĩa.